Bài 19. Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ Toán 8 kết nối tri thức
Flashcard 60s: Kiến thức cốt lõi
Lật thẻ nhớ nhanhChỉ 1 phút nắm trọn định nghĩa, dạng bài và bí quyết làm bài trước khi đọc giải
Ghi nhớ & Mẹo giải nhanh: Bài 19. Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ Toán 8 kết nối tri thức
Lý thuyết Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ SGK Toán 8 - Kết nối tri thức
1. Lựa chọn biểu đồ tranh hay biểu đồ cột
Có thể dùng biểu đồ tranh, biểu đồ cột để biểu diễn số lượng các loại đối tượng khác nhau. Tuy nhiên, khi dùng biểu đồ tranh mà phải vẽ rất nhiều biểu tượng thì ta nên dùng biểu đồ cột.
Ví dụ: Bảng thống kê số điều hòa (máy lạnh) bán được qua các năm của 1 siêu thị điện máy.
|
Năm |
2018 |
2019 |
2020 |
2021 |
2022 |
|
Số điều hòa bán được |
1000 |
1500 |
750 |
2000 |
3000 |
Bảng thống kê này có thể được biểu diễn bởi biểu đồ tranh và biểu đồ cột.
Biểu đồ tranh dưới đây cho biết số điều hòa (máy lạnh) bán được qua các năm của 1 siêu thị điện máy.
Biểu đồ cột dưới đây cho biết số điều hòa (máy lạnh) bán được qua các năm của 1 siêu thị điện máy.
2. Lựa chọn biểu đồ cột hay biểu đồ đoạn thẳng
Nếu muốn biểu diễn sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian, ta dùng biểu đồ đoạn thẳng. Khi số lượng thời điểm quan sát ít, ta có thể biểu diễn bằng biểu đồ cột.
Ví dụ: Cho bảng nhiệt độ trung bình trong tuần (12/12/2022-18/12/2022) tại Thủ đô Hà Nội
Bảng thống kê này có thể được biểu diễn bởi biểu đồ cột hoặc biểu đồ đoạn thẳng.
Biểu đồ cột biểu thị nhiệt độ trung bình trong tuần (12/12/2022 – 18/12/2022) tại Thủ đô Hà Nội
Biểu đồ đoạn thẳng biểu thị nhiệt độ trung bình trong tuần (12/12/2022 – 18/12/2022) tại Thủ đô Hà Nội
Lựa chọn biểu đồ cột kép hay biểu đồ hình quạt tròn
Khi muốn so sánh hai tập dữ liệu với nhau ta dùng biểu đồ cột kép.
Ví dụ, ta có biểu đồ lượng mua mỗi năm tại Lai Châu và Cà Mau:
Khi muốn biểu diễn tỉ lệ các phần trong tổng thể ta dùng biểu đồ hình quạt tròn.
Ví dụ: Biểu đồ tỉ lệ phần trăm các loại vật nuôi tại nông trường Phong Phú
Giải câu hỏi mở đầu trang 93 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Bảng dưới cho biết số lượng các loài động vật tại Thảo Cầm Viên, Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 14-7-1869, thời điểm Thảo Cầm Viên chính thức mở cửa đón khách vào xem.
Vuông khẳng định: Tớ sẽ dùng biểu đồ cột để biểu diễn bảng thống kê trên.
Tròn thắc mắc: Biểu diễn bằng biểu đồ tranh được không nhỉ?
Theo em, những loại biểu đồ nào phù hợp để biểu diễn dữ liệu trong Bảng 5.1?
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Dựa vào dữ liệu trong bảng 5.1
Lời giải chi tiết
Dữ liệu trong Bảng 5.1 biểu diễn số lượng của các loài động vật.
Để biểu diễn dữ liệu này, ta dùng biểu đồ cột vì biểu đồ cột biểu diễn số lượng các loại đối tượng khác nhau.
Do đó, ta ủng hộ Vuông.
Giải mục 1 trang 93, 94 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
HĐ1
Video hướng dẫn giải
Cho biểu đồ Hình 5.1.
Lập bảng thống kê cho dữ liệu được biểu diễn trong biểu đồ. Nếu biểu diễn dữ liệu này bằng biểu đồ tranh thì nên chọn mỗi biểu tượng biểu diễn cho bao nhiêu vé?
Phương pháp giải:
Từ biểu đồ lập bảng thống kê và nhận xét
Lời giải chi tiết:
Ta lập bảng thống kê cho dữ liệu được biểu diễn trong biểu đồ trên như sau:
|
Loại vé |
100 000 đồng |
150 000 đồng |
200 000 đồng |
|
Số lượng (nghìn vé) |
10 |
20 |
5 |
Nếu biểu diễn dữ liệu này bằng biểu đồ tranh thì nên chọn mỗi biểu tượng biểu diễn cho 5 nghìn vé vì số liệu 5 nghìn nhỏ nhất trong bảng trên và 10 ⋮ 5; 20 ⋮ 5.
HĐ2
Video hướng dẫn giải
Trong một trận bóng đá khác, số vé 100 000 đồng, 150 000 đồng, 200 000 đồng bán được lần lượt là 10 300, 22 300, 4 100 vé. Nếu dùng biểu đồ tranh để biểu diễn thì mỗi biểu tượng biểu diễn bao nhiêu vé? Phải vẽ bao nhiêu biểu tượng?
Phương pháp giải:
Tìm ƯCLN (10 300, 22 300, 4 100)
Khi đó tính số biểu tượng bằng cách lấy số vé chia cho ƯCLN (10 300, 22 300, 4 100)
Lời giải chi tiết:
Số vé biểu diễn cho mỗi biểu tượng là số mà cả ba số: 10 300, 22 300, 4 100 đều chia hết và nên chọn số lớn nhất có thể.
Do đó, số vé biểu diễn cho mỗi biểu tượng là:
ƯCLN (10 300, 22 300, 4 100) = 100.
Khi đó:
Số biểu tượng cần phải vẽ cho số vé 100 000 đồng là:
10 300 : 100 = 103 (biểu tượng).
Số biểu tượng cần phải vẽ cho số vé 150 000 đồng là:
22 300 : 100 = 223 (biểu tượng).
Số biểu tượng cần phải vẽ cho số vé 200 000 đồng là:
4 100 : 100 = 41 (biểu tượng).
Luyện tập 1
Video hướng dẫn giải
Nên chọn biểu đồ tranh hay biểu đồ cột để biểu diễn dữ liệu Bảng 5.1? Vẽ biểu đồ đó.
Phương pháp giải:
Từ bảng thống kê, ta lựa chọn loại biểu đồ phù hợp để vẽ.
Lời giải chi tiết:
Để biểu diễn dữ liệu Bảng 5.1, ta nên chọn biểu đồ cột do số lượng các loài động vật khá lớn, không có ước chung lớn.
Biểu đồ:
Giải mục 2 trang 94, 95 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
HĐ3
Video hướng dẫn giải
Biểu đồ Hình 5.2 cho biết cân nặng thai nhi chuẩn tại một số thời điểm trong thai kì.
Ta có thể dùng biểu đồ đoạn thẳng để biểu diễn dữ liệu hay không?
Phương pháp giải:
Từ biểu đồ hãy lập bảng thống kê
Lời giải chi tiết:
Từ biểu đồ trên, ta lập bảng thống kê:
|
Tuần tuổi |
8 |
12 |
16 |
20 |
24 |
28 |
32 |
36 |
40 |
|
Cân nặng (gam) |
1 |
14 |
100 |
300 |
600 |
1 000 |
1 700 |
2 600 |
3 500 |
Ta có thể dùng biểu đồ đoạn thẳng để biểu diễn dữ liệu trên.
HĐ4
Video hướng dẫn giải
Bảng sau cho biết cân nặng thai nhi chuẩn theo tuần tuổi:
a) Ta có nên dùng biểu đồ để biểu diễn bảng số liệu này không? Tại sao?
b) Biểu đồ nào phù hợp để biểu diễn bảng số liệu này?
Phương pháp giải:
Dựa vào bảng số liệu để xác định loại biểu đồ cho phù hợp
Lời giải chi tiết:
a) Ta không nên dùng biểu đồ để biểu diễn bảng số liệu này vì số lượng thời điểm quan sát nhiều.
b) Biểu đồ biểu diễn bảng số liệu phù hợp là biểu đồ đoạn thẳng thì để biểu diễn sự thay đổi một đại lượng theo thời gian và số lượng thời điểm quan sát nhiều.
Luyện tập 2
Video hướng dẫn giải
Cho biểu đồ Hình 5.3.
a) Lập bảng thống kê cho dữ liệu trong biểu đồ.
b) Vẽ biểu đồ cột biểu diễn dữ liệu này. Nếu ta có dữ liệu về số cơn bão hằng năm trên toàn cầu từ năm 1970 đến nay thì có nên dùng biểu đồ cột để biểu diễn không?
Phương pháp giải:
Từ biểu đồ hãy lập bảng thống kê
Lời giải chi tiết:
a) Dựa vào biểu đồ trên, ta lập bảng thống kê số cơn bão trên toàn cầu như sau:
|
Năm |
2014 |
2015 |
2016 |
2017 |
2018 |
|
Số lượng cơn bão |
99 |
121 |
86 |
130 |
94 |
b) Biểu đồ cột biểu diễn dữ liệu đã cho là:
Nếu ta có dữ liệu về số cơn bão hằng năm trên toàn cầu từ năm 1970 đến nay thì không nên dùng biểu đồ cột để biểu diễn vì số lượng thời điểm quan sát nhiều.
Giải mục 3 trang 95, 96 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
HĐ5
Video hướng dẫn giải
Cho bảng thống kê về cỡ áo của học sinh lớp 8A như trong Bảng 5.2.
Nên dùng biểu đồ nào để biểu diễn dữ liệu đã cho và giải thích tại sao trong các trường hợp sau:
a) So sánh tỉ lệ học sinh của lớp 8A theo cỡ áo?
b) So sánh số lượng cỡ áo mỗi loại của nam và nữ?
Phương pháp giải:
a) So sánh tỉ lệ học sinh của lớp 8A theo cỡ áo ta dùng biểu đồ hình quạt tròn
b) So sánh số lượng cỡ áo mỗi loại của man và nữ ta dùng biểu đồ cột kép
Lời giải chi tiết:
a) Nên dùng biểu đồ hình quạt tròn để so sánh tỉ lệ học sinh của lớp 8A theo cỡ áo, vì biểu đồ hình quạt tròn biểu thị tỉ lệ phần trăm của cùng từng loại so với toàn thể (ở đây ta tính tỉ lệ phần trăm học sinh lớp 8A theo cỡ áo trên tổng số học sinh lớp 8A rồi vẽ biểu đồ hình quạt tròn để so sánh).
b) Nên dùng biểu đồ cột kép để so sánh số lượng cỡ áo mỗi loại của nam và nữ vì biểu đồ cột kép dùng để so sánh từng cặp số liệu của hai bộ dữ liệu cùng loại (ở đây ta vẽ biểu đồ cột kép để so sánh số lượng học sinh nam và nữ chọn trong mỗi cỡ áo).
Luyện tập 3
Video hướng dẫn giải
Bảng thống kê sau cho biết mật độ dân số (người/km2) tại ba vùng kinh tế xã hội trong hai năm 2009 và 2019.
Muốn biết sau 10 năm mật độ dân số thay đổi thế nào ở mỗi vùng, ta nên sử dụng biểu đồ nào?
Phương pháp giải:
Muốn biết sau 10 năm mật độ dân số thay đổi thế nào ở mỗi vùng, ta nên sử dụng biểu đồ cột kép
Lời giải chi tiết:
Muốn biết sau 10 năm mật độ dân số thay đổi thế nào ở mỗi vùng, ta nên sử dụng biểu đồ cột kép vì biểu đồ cột kép để so sánh hai tập dữ liệu với nhau (ở đây ta so sánh mật độ dân số của năm 2009 và năm 2019 của mỗi vùng).
Thử thách nhỏ
Video hướng dẫn giải
Trở lại bài toán mở đầu, với dữ liệu trong Bảng 5.1.
Tròn khẳng định: Tớ sẽ dùng biểu đồ cột để biểu diễn dữ liệu trong Bảng 5.1.
Vuông cho rằng: Tớ sẽ dùng biểu đồ tròn để biểu diễn.
Em ủng hộ Vuông hay Tròn?
Phương pháp giải:
Dựa vào dữ liệu trong bảng 5.1
Lời giải chi tiết:
Dữ liệu trong Bảng 5.1 biểu diễn số lượng của các loài động vật.
Để biểu diễn dữ liệu này, ta dùng biểu đồ cột vì biểu đồ cột biểu diễn số lượng các loại đối tượng khác nhau.
Do đó, ta ủng hộ Tròn.
Giải bài 5.4 trang 97 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Biểu đồ Hình 5.6 biểu diễn số lượng các bạn lớp 8A tham gia các câu lạc bộ.
a) Cho biết đây là biểu đồ gì? Mỗi biểu tượng ứng với bao nhiêu học sinh?
b) Lập bảng thống kê và vẽ biểu đồ cột biểu diễn dữ liệu này.
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Dựa vào kí hiệu trên biểu đồ để xác định loại biểu đồ từ đó lập bảng thống kê số lượng các bạn lớp 8A tham gia câu lạc bộ
Lời giải chi tiết
a) Biểu đồ đã cho là biểu đồ tranh. Mỗi biểu tượng ứng với 3 học sinh.
b) Bảng thống kê số lượng các bạn lớp 8A tham gia các câu lạc bộ là:
Biểu đồ cột biểu diễn số lượng các bạn lớp 8A tham gia các câu lạc bộ.
Giải bài 5.5 trang 97 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Bảng thống kê bên cho biết số lượng khách đánh giá chất lượng dịch vụ của một khách sạn.
a) Vẽ biểu đồ tranh, biểu đồ cột biểu diễn bảng thống kê trên.
b) Nếu muốn biểu diễn tỉ lệ khách hàng đánh giá theo các mức đánh giá trên, ta cần dùng biểu đồ nào để biểu diễn?
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Nếu muốn biểu diễn tỉ lệ khách hàng đánh giá theo các mức đánh giá trên, ta cần dùng biểu đồ nào quạt tròn để biểu thị phần trăm của từng loại so với toàn thể.
Lời giải chi tiết
a) Dựa vào bảng thống kê trên, ta có:
Biểu đồ tranh:
|
Rất tốt |
☺ |
|
Tốt |
☺ ☺ ☺ ☺ |
|
Trung bình |
☺ ☺ |
|
Kém |
☺ |
(Mỗi ☺ ứng với 5 khách)
Biểu đồ cột:
b) Nếu muốn biểu diễn tỉ lệ khách hàng đánh giá theo các mức đánh giá trên, ta cần dùng biểu đồ hình quạt tròn vì biểu đồ hình quạt tròn biểu thị tỉ lệ phần trăm của cùng từng loại so với toàn thể.
Giải bài 5.6 trang 97 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Cho biểu đồ Hình 5.7.
Hãy lập bảng thống kê biểu diễn số lượng huy chương các loại của đoàn thể thao Mỹ và vẽ biểu đồ cột biểu diễn bảng thống kê này.
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Từ biểu đồ cột lập bảng thống kê số lượng huy chương các loại của đoàn thể thao Mỹ và vẽ biểu đồ cột
Lời giải chi tiết
Bảng thống kê biểu diễn số lượng huy chương các loại của đoàn thể thao Mỹ là:
|
Huy chương |
Vàng |
Bạc |
Đồng |
|
Số lượng |
39 |
41 |
33 |
Biểu đồ cột biểu diễn bảng thống kê số lượng huy chương các loại của đoàn thể thao Mỹ:
Giải bài 5.7 trang 98 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Bảng sau cho biết khối lượng giấy vụn các lớp khối 8 đã thu gom được.
Lựa chọn biểu đồ phù hợp biểu diễn bảng thống kê này. Vẽ biểu đồ đó.
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Vẽ biểu đồ cột
Lời giải chi tiết
Giải bài 5.8 trang 98 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Bảng thống kê sau biểu diễn số huy chương vàng trong hai kì SEA Games năm 2017 và 2019 của đoàn thể thao Việt Nam, Thái Lan.
a) Vẽ biểu đồ để so sánh số huy chương của mỗi quốc gia đạt được qua hai kì SEA Games.
b) Vẽ biểu đồ so sánh số huy chương của Việt Nam và Thái Lan trong mỗi kì SEA Games.
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Từ bảng thống kê vẽ biểu đồ cột kép để so sánh số huy chương của mỗi quốc gia đạt được qua hai kì SEA Games.
Lời giải chi tiết
a) Biểu đồ để so sánh số huy chương của mỗi quốc gia đạt được qua hai kì SEA Games, ta vẽ biểu đồ cột kép như sau:
b) Vẽ biểu đồ so sánh số huy chương của Việt Nam và Thái Lan trong mỗi kì SEA Games.
Giải bài 5.9 trang 98 SGK Toán 8 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Biểu đồ Hình 5.8 cho biết tỉ lệ mỗi loại quả bán được của một cửa hàng. Giả sử cửa hàng bán được 200 kg quả các loại. Lập bảng thống kê cho biết số lượng mỗi loại quả cửa hàng bán được. Vẽ biểu đồ cột biểu diễn bảng thống kê này.
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Từ biểu đồ biết được tỉ lệ mỗi loại quả bán được từ đó tính được số quả mà mỗi loại quả bán được và lập được bảng thống kê
Lời giải chi tiết
Theo đề bài, cửa hàng bán được 200 kg quả các loại. Khi đó:
• Số quả lê cửa hàng đó bán được là: 200 . 20% = 40 (kg);
• Số quả táo cửa hàng đó bán được là: 200 . 30% = 60 (kg);
• Số quả nhãn cửa hàng đó bán được là: 200 . 40% = 80 (kg);
• Số quả nho cửa hàng đó bán được là: 200 . 10% = 20 (kg);
Bảng thống kê số lượng mỗi loại quả cửa hàng bán được:
|
Loại quả |
Lê |
Táo |
Nhãn |
Nho |
|
Số lượng (kg) |
40 |
60 |
80 |
20 |
Biểu đồ cột:
Công cụ tra cứu bỏ túi cho Toán Lớp 8
Tra cứu nhanh công thức, bảng biểu và phương pháp giải miễn phí 24/7
Tổng hợp công thức trọng tâm từ lớp 6 đến 12 chuẩn SGK mới GDPT 2018.
Giải phương trình bậc 2, hệ 2 ẩn với các bước biến đổi chi tiết.
Tính chu vi, diện tích tam giác, hình tròn, nón, trụ, cầu và Oxyz.
Luyện bảng nhân 2-9, mẹo tính nhẩm nhanh & đổi đơn vị đo lường.
Đánh giá độ hữu ích của lời giải
Ý kiến của em giúp Tri Thức Hub nâng cao chất lượng bài giảng
Lời giải bài Bài 19. Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ Toán 8 kết nối tri thức có giúp em hiểu rõ phương pháp và tự làm được bài tập không?
Em đã nắm chắc bài học chưa?
Trắc nghiệm củng cố: Bài 19. Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ Toán 8 kết nối tri thức
Thử sức ngay với 5 câu trắc nghiệm nhanh dưới đây để củng cố kiến thức và nhận kết quả cùng lời giải thích chi tiết ngay tại chỗ!
Bài học cùng chuyên đề: Chương 5 Dữ liệu và biểu đồ
Đề ôn luyện trắc nghiệm liên quan
Trắc nghiệm củng cố: Bài 19. Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ Toán 8 kết nối tri thức
Bộ câu hỏi gồm 15 câu bám sát bài học có giải thích chi tiết.
Kho đề thi & Kiểm tra định kỳ Lớp 8
Tổng hợp đề thi giữa kỳ, học kỳ và đề ôn luyện trắc nghiệm trực tuyến miễn phí.
Luyện đề thi Giữa kì & Học kì Toán Lớp 8 Lớp LOP8
Sau khi học xong "Bài 19. Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ Toán 8 kết nối tri thức", bạn có thể thử sức ngay với kho đề kiểm tra 15 phút, 1 tiết và đề thi học kì chuẩn phân phối chương trình Kết Nối Tri Thức. Hỗ trợ tải trọn bộ PDF đề bài kèm Lời giải chi tiết trên App Tri Thức Hub!
Học tập & ôn luyện trên ứng dụng Tri Thức Hub
Tải ứng dụng Tri Thức Hub trên điện thoại hoặc máy tính bảng (hỗ trợ Android & iOS) để làm bài kiểm tra, luyện tập và lưu tiến độ học tập!