Bài 19: Luyện tập về từ đồng nghĩa và từ đa nghĩa trang 99
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 99 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Chọn từ thích hợp nhất trong các từ đồng nghĩa (in nghiêng) thay cho mỗi bông hoa.
Từ nhỏ, Lương Thế Vinh đã ✿ (lừng danh / nổi tiếng / nức tiếng) về óc ✿ (xem xét / nhìn / quan sát) và tính toán. Một hôm, cậu đem một quả bưởi ra bãi cỏ làm bóng chơi với các bạn. Đang chơi, bỗng quả bưởi ✿ (lăn / bay) xuống một cái hố gần đó. Bọn trẻ nhìn xuống cái hố đầy nuối tiếc. Vinh bảo bọn trẻ lấy nước đổ vào cái hố ấy. Nước ✿ (dâng / tăng) đến đâu, bưởi nổi lên đến đó.
(Theo Vũ Ngọc Khánh)
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ đoạn văn để chọn từ thích hợp.
Lời giải chi tiết:
Từ nhỏ, Lương Thế Vinh đã nổi tiếng về óc quan sát và tính toán. Một hôm, cậu đem một quả bưởi ra bãi cỏ làm bóng chơi với các bạn. Đang chơi, bỗng quả bưởi lăn xuống một cái hố gần đó. Bọn trẻ nhìn xuống cái hố đầy nuối tiếc. Vinh bảo bọn trẻ lấy nước đổ vào cái hố ấy. Nước dâng đến đâu, bưởi nổi lên đến đó.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 99 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Tìm từ không đồng nghĩa với những từ còn lại trong mỗi dãy từ sau:
a. nhân dân, đồng bào, bạn bè, quốc dân
b. dũng cảm, liều lĩnh, gan dạ, can đảm
c. tổ quốc, non sông, nhà nước, đất nước
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các dãy từ, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
a. bạn bè
b. liều lĩnh
c. nhà nước
Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 99 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Đọc đoạn thơ dưới đây và thực hiện yêu cầu.
Không có chân có cánh
Mà lại gọi: con sông?
Không có lá có cành
Lại gọi là: ngọn gió?
(Xuân Quỳnh)
a. Mỗi từ in đậm trong đoạn thơ trên được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?
b. Đặt một câu có từ in đậm được sử dụng với nghĩa chuyển.
M: Rừng là lá phổi xanh của trái đất.
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ đoạn thơ, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
a.
- Những từ in đậm được dùng với nghĩa gốc: chân, cánh, lá
- Từ in đậm được dùng với nghĩa chuyển: ngọn
b.
- Mùa mưa đến, những gia đình sống dưới chân núi lại nơm nớp lo núi lở.
- Từ nhỏ tôi đã ước mơ được đi trên một chiếc thuyền có cánh buồm đỏ thắm.
- Ngọn đuốc trên tay phải của tượng Nữ thần Tự do ở Mỹ tượng trưng cho tự do, bình đẳng, bác ái.
a.
- Những từ in đậm được dùng với nghĩa gốc: chân, cánh, lá
- Từ in đậm được dùng với nghĩa chuyển: ngọn
b.
- Cầu vồng sau mưa như mọc từ chân núi.
- Cánh đồng lúa vào mùa chín thơm cả một vùng quê.
- Lá cờ Tổ quốc tung bay trên nóc nhà.
- Bên bếp, những ngọn lửa bập bùng cháy.
Câu 4
Trả lời câu hỏi 4 trang 99 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Từ ăn trong mỗi nhóm từ dưới đây mang nghĩa nào?
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các từ và nghĩa để tìm nghĩa phù hợp.
Lời giải chi tiết:
Câu 5
Trả lời câu hỏi 5 trang 100 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Viết đoạn văn (3 – 4 câu) nêu cảm nghĩ của em về danh y Tuệ Tĩnh, trong đó có sử dụng một cặp từ đồng nghĩa.
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và viết đoạn văn theo yêu cầu.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Danh y Tuệ Tĩnh là một bậc thầy y học tài ba. Với tài năng vượt trội về y học và xuất sắc trong việc áp dụng các phương pháp chữa bệnh của ông đã giúp nhiều người vượt qua được bệnh tật. Ông xứng đáng là một tấm gương mẫu mực trong ngành y.
Danh y Tuệ Tĩnh là một bậc lương y rất tài giỏi. Ông không chỉ có kiến thức uyên thâm mà còn luôn tận tình giúp đỡ người dân chữa bệnh. Với sự hiểu biết sâu rộng về y học, ông đã giúp đỡ rất nhiều người khỏi bệnh tật. Trí thức của ông không chỉ là kho tàng quý giá mà còn là nguồn động lực lớn lao cho những người làm nghề y sau này.