Bài 20: Bầu trời mùa thu trang 89
Khởi động
Trao đổi với bạn: Bầu trời đẹp nhất vào lúc nào? Vì sao?
Phương pháp giải:
Em dựa vào suy nghĩ của bản thân để trao đổi với bạn.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Theo em, bầu trời đẹp nhất vào buổi đêm. Vì vào buổi đêm, bầu trời tối đen như mực, ánh trăng và những vì sao chiếu rọi nổi bật trên bầu trời tạo nên một khung cảnh rất đẹp mắt. Thỉnh thoảng, những đám mây trắng che đi mặt trăng khiến bầu trời như được phủ một lớp sương mỏng.
Theo em, bầu trời đẹp nhất vào lúc bình minh. Vì mọi vật vừa mới tỉnh giấc. Khí trời mát mẻ.
Nội dung bài đọc
| Câu chuyện kể về một buổi thực hành quan sát thiên nhiên ngoài trời của các bạn học sinh. Thông qua câu gợi ý miêu tả về bầu trời của thầy giáo mà các bạn lại có nhiều cái nhìn khác nhau hơn về màu sắc trạng thái của bầu trời. |
Bài đọc
BẦU TRỜI MÙA THU
Giờ học hôm nay, thầy giáo cùng cả lớp đi ra cánh đồng. Buổi sáng mùa thu mát mẻ. Thầy nói:
- Các em hãy nhìn lên bầu trời. Mùa hè, nó rất nóng với những tia nắng mặt trời chói chang. Còn bây giờ, bầu trời thế nào? Các em hãy suy nghĩ và chọn những từ ngữ thích hợp để nói về bầu trời.
Các cô cậu học trò nhìn lên trời và suy nghĩ. Sau vài phút, một em nói:
- Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
– Vì sao mặt nước lại mệt mỏi? – Thầy hỏi.
– Thưa thầy, mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng. Mùa thu, nó mệt nên đứng yên với màu xanh nhạt.
Các bạn khác tiếp tục nói:
– Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
– Bầu trời xanh biếc.
Thấy cô bé Va-li-a vẻ mặt đăm chiêu, thầy giáo hỏi:
– Còn Va-li-a, vì sao em im lặng thế?
– Em muốn nói bằng những từ ngữ của mình.
– Em đã tìm được chưa?
– Bầu trời dịu dàng. – Va-li-a khẽ nói và mỉm cười.
Sau đó, mỗi em đều muốn nói về bầu trời bằng những từ ngữ của riêng mình:
– Bầu trời buồn bã. Những đám mây xám đang từ phương bắc trôi tới.
– Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.
– Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn bây giờ, chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang ở trong bụi cây hay ở nơi nào.
Cứ thế, các cô cậu hào hứng suy nghĩ và tưởng tượng để nói về bầu trời theo cách của riêng mình.
(Theo Xu-khôm-lin-xki, Mạnh Hưởng dịch)
Từ ngữ
Trầm ngâm: có dáng vẻ đang suy nghĩ, nghiền ngẫm điều gì.
Câu 1
Các bạn học sinh được thầy giáo giao cho nhiệm vụ gì?
Phương pháp giải:
Em đọc lời thoại đầu tiên của thầy giáo trong đoạn 1 của bài đọc để tìm câu trả lời.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Câu chuyện kể về một giờ học viết văn miêu tả. Thầy giáo dẫn các bạn học sinh ra cánh đồng vào một buổi sáng mùa thu để quan sát bầu trời và tập tả bầu trời.
Thầy giáo dẫn các bạn học sinh ra cánh đồng để quan sát bầu trời.
Câu 2
Em có nhận xét gì về cách tả bầu trời của các bạn nhỏ trong những câu văn dưới đây?
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các cách miêu tả và đưa ra nhận xét của bản thân.
Lời giải chi tiết:
Trong những câu văn được nêu, cách tả bầu trời của các bạn nhỏ đều có một điểm chung: Bầu trời có hành động, cử chỉ, điệu bộ (rửa mặt, cúi xuống, ghé sát,...), có tâm trạng, cảm xúc (trầm ngâm, nhớ, buồn bã,...), có tính tình, tính cách (dịu dàng) của con người, giống như con người.
Câu 3
Trong bài có rất nhiều câu văn tả bầu trời, em thích câu văn nào? Vì sao?
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Em thích nhất là câu: "Bầu trời ghé sát mặt đất. Mùa hè, nó cao hơn và có những con chim én bay liệng. Còn bây giờ, chẳng có chim én nữa, vì thế bầu trời cúi xuống lắng nghe để tìm xem chim én đang ở trong bụi cây hay ở nơi nào.". Vì vào thu, bầu trời thường lặng và dịu dàng mang sắc màu hồng mơ màng đan xen với chút ửng đỏ khác hẳn với trời xuân rạo rực sức sống, mọi vật ở mọi nơi đều kéo về trên bầu trời tự chung tiếng ca. Cho nên đây là một hình ảnh nhân hoá độc đáo, sinh động.
Em thích nhất câu văn: "Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa." Vì bầu trời mùa thu thật quang đãng, xanh trong, cao, sạch sẽ không chút bụi bặm.
Em thích câu văn: "Bầu trời trầm ngâm. Nó nhớ đến tiếng hót của bầy chim sơn ca.". Vì câu văn này gợi cho em thấy trời thu tĩnh lặng, suy tư. Trời khi vào thu không còn được nghe tiếng hót của bầy chim sơn ca hót nữa. Trời thấy nhớ tiếng hót quen thuộc kia.
Câu 4
Theo em, vì sao hình ảnh bầu trời trong các câu văn của mỗi bạn nhỏ rất khác nhau?
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Hình ảnh bầu trời hiện ra trong các câu văn của mỗi bạn nhỏ rất khác nhau vì các bạn nhìn bầu trời các góc, các hướng khác nhau.
Hình ảnh bầu trời hiện ra trong các câu văn của mỗi bạn nhỏ rất khác nhau vì các bạn nhìn bầu trời và có những liên tưởng, tưởng tượng khác nhau.
Hình ảnh bầu trời hiện ra trong các câu văn của mỗi bạn nhỏ rất khác nhau vì các bạn có vốn từ ngữ khác nhau do đọc các sách, truyện nhiều, ít khác nhau.
Câu 5
Viết 1 – 2 câu văn tả bầu trời theo quan sát và cảm nhận của em.
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Bầu trời trong xanh như một tấm thảm khổng lồ. Ông mặt trời từ từ vươn khỏi dãy núi để tưới tắm cho muôn loài những tia nắng vàng tươi, ấm áp.
Luyện tập Câu 1
Câu văn nào dưới đây sử dụng cả hai biện pháp so sánh và nhân hoá?
A. Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
B. Mùa hè, nước dạo chơi cùng những làn sóng.
C. Bầu trời được rửa mặt sau cơn mưa.
D. Bầu trời dịu dàng.
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các câu văn và chọn đáp án đúng.
Lời giải chi tiết:
Câu văn sử dụng cả hai biện pháp so sánh và nhân hoá là: Bầu trời xanh như mặt nước mệt mỏi trong ao.
Chọn A.
Luyện tập Câu 2
Đặt câu kể, tả về một hiện tượng tự nhiên, trong đó có sử dụng biện pháp nhân hoá.
Phương pháp giải:
Em đặt câu kể, tả về một hiện tượng tự nhiên, trong đó có sử dụng biện pháp nhân hoá.
Lời giải chi tiết:
- Mây: Những chị mây diện những chiếc váy trắng muốt đang bay trên bầu trời xanh cao.
- Nắng: Ánh nắng mặt trời nhảy nhót như những chú bé tinh nghịch.
- Gió: Gió nhẹ nhàng vỗ về những ngọn cây, như đang thì thầm những câu chuyện vui vẻ với chúng.
- Mưa: Mưa thức dậy từ rất sớm, rơi lách tách trên mái nhà như đang hát bài hát chào buổi sáng.
- Bão: Bão gầm thét ầm ầm, như một con thú dữ đang chạy qua cánh đồng, làm mọi thứ xung quanh rung chuyển.