Bài 23: Luyện tập lập dàn ý cho bài văn tả phong cảnh trang 116
Đề bài: Viết bài văn tả một cảnh đẹp thiên nhiên nơi em ở.
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 116 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Chuẩn bị.
- Lựa chọn cảnh đẹp thiên nhiên (cảnh đẹp gần nhà em hoặc cảnh đẹp ở địa phương em).
- Xác định trình tự miêu tả (theo không gian, thời gian hoặc kết hợp cả hai cách).
Lưu ý: Cảnh đẹp thiên nhiên nơi em ở là cảnh thiên nhiên mà em đã được ngắm nhìn mỗi ngày, qua mỗi mùa, mỗi tháng năm. Em có thể tả sự thay đổi của cảnh thiên nhiên đó theo trình tự thời gian, gắn với những kỉ niệm của bản thân.
- Quan sát trực tiếp cảnh đẹp thiên nhiên em muốn tả hoặc nhớ lại cảnh đẹp thiên nhiên đã quan sát, ghi chép kết quả quan sát.
Phương pháp giải:
Em tiến hành chuẩn bị theo yêu cầu.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Lựa chọn cảnh đẹp thiên nhiên: Cảnh đẹp gần nhà em là hồ nước xanh mát, nằm giữa những hàng cây xanh tươi ở công viên trung tâm của địa phương em.
- Xác định trình tự miêu tả: Em sẽ miêu tả theo trình tự thời gian, từ mùa xuân, mùa hè, mùa thu đến mùa đông, kết hợp với những kỷ niệm cá nhân gắn liền với mỗi mùa.
- Quan sát trực tiếp và ghi chép kết quả:
Mùa Xuân:
- Cảnh hồ nước vào mùa xuân thật rực rỡ và tươi mới. Mặt nước trong xanh, phẳng lặng như tấm gương, phản chiếu bầu trời trong xanh và những đám mây trắng bồng bềnh.
- Hàng cây bên hồ bắt đầu đâm chồi nảy lộc, những búp lá non xanh mơn mởn. Hoa anh đào nở rộ, cánh hoa bay phấp phới trong gió xuân, tô điểm thêm cho khung cảnh.
- Em thường đi dạo quanh hồ vào buổi sáng, cảm nhận không khí trong lành và mùi hương hoa cỏ thoang thoảng.
Mùa Hè:
- Mùa hè đến, mặt hồ như khoác lên mình chiếc áo xanh thẳm, ánh nắng chiếu xuống lấp lánh như những viên kim cương rải rác.
- Cây cối quanh hồ xanh mướt, tỏa bóng mát. Những cây phượng vĩ nở hoa đỏ rực, tạo nên khung cảnh rực rỡ và sôi động.
- Buổi chiều, em và các bạn thường ra hồ chơi, cùng nhau thả diều và ngồi dưới gốc cây trò chuyện.
Mùa Thu:
- Khi mùa thu về, mặt hồ phẳng lặng, in bóng bầu trời thu trong xanh và những chiếc lá vàng rơi nhẹ nhàng trên mặt nước.
- Cây cối quanh hồ bắt đầu thay lá, những chiếc lá vàng, đỏ tạo nên bức tranh thu lãng mạn và trầm lắng.
- Em thường ngồi bên hồ vào buổi chiều, ngắm nhìn cảnh thu và nhớ lại những kỷ niệm học trò cùng bạn bè.
Mùa Đông:
- Mùa đông đến, mặt hồ trở nên tĩnh lặng và lạnh lẽo hơn. Nước hồ có màu xám xanh, phản chiếu bầu trời xám xịt của mùa đông.
- Cây cối trơ trụi, chỉ còn lại những cành khô gầy guộc. Khung cảnh trở nên u buồn và tĩnh mịch.
- Em thích đi dạo quanh hồ vào những buổi sáng sớm, cảm nhận cái lạnh se sắt của mùa đông và nhìn ngắm cảnh vật trong màn sương mờ ảo.
Những cảnh đẹp thiên nhiên quanh hồ nước này không chỉ là nơi em ngắm nhìn mỗi ngày mà còn gắn liền với biết bao kỷ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ. Mỗi mùa mang đến một vẻ đẹp riêng, một cảm xúc riêng, làm phong phú thêm tâm hồn em.
- Lựa chọn cảnh đẹp thiên nhiên: Cảnh đẹp ở địa phương em là cánh đồng lúa chín vàng óng ả nằm ở ngoại ô thành phố, nơi em vẫn thường băng qua mỗi khi về thăm ông bà.
- Xác định trình tự miêu tả: Em sẽ miêu tả theo trình tự thời gian từ lúc sáng sớm đến khi hoàng hôn buông xuống, kết hợp với sự thay đổi của cánh đồng qua các thời điểm trong ngày.
- Quan sát trực tiếp và ghi chép kết quả:
Sáng sớm:
- Cánh đồng hiện ra mờ ảo trong màn sương sớm, những hạt sương đêm còn đọng lại trên lá lúa lấp lánh như những hạt ngọc.
- Không khí vô cùng trong lành, mát mẻ; thoang thoảng trong gió là mùi hương lúa chín dịu nhẹ, ngọt ngào.
- Em thích cảm giác đứng trên bờ đê, hít hà hơi thở của đất trời và nghe tiếng chim hót líu lo chào ngày mới.
Buổi trưa:
- Dưới ánh nắng vàng rực rỡ, cánh đồng như một biển vàng mênh mông, nhấp nhô theo từng đợt gió tạo thành những làn sóng lúa đẹp mắt.
- Màu vàng của lúa hòa cùng màu xanh của bầu trời tạo nên một bức tranh thiên nhiên tươi sáng và đầy sức sống.
- Những chú bù nhìn rơm đứng hiên ngang giữa đồng như những người lính gác cần mẫn bảo vệ mùa màng.
Buổi chiều hoàng hôn:
- Khi mặt trời dần lặn, cả cánh đồng nhuộm một màu đỏ tía rực rỡ và ấm áp.
- Xa xa, bóng những người nông dân đang hối hả thu hoạch, tiếng cười nói rộn ràng xua tan nỗi mệt nhọc của một ngày làm việc.
- Em cùng các bạn nhỏ trong xóm thường rủ nhau chạy tung tăng trên triền đê, ngắm nhìn đàn cò trắng bay lả bay la về tổ.
- Lựa chọn cảnh đẹp thiên nhiên: Cảnh đẹp gần nhà em là con đường hoa bằng lăng tím ngắt chạy dọc theo bờ sông hiền hòa của khu phố.
- Xác định trình tự miêu tả: Em sẽ miêu tả kết hợp giữa không gian (từ mặt sông lên đến con đường) và thời gian (sự thay đổi qua các tháng trong năm).
- Quan sát trực tiếp và ghi chép kết quả:
Dưới mặt sông:
- Dòng sông chảy êm đềm, nước trong xanh đến mức có thể nhìn thấy những đàn cá nhỏ bơi lội tung tăng dưới chân cầu.
- Vào những buổi chiều hè, mặt sông lấp lánh ánh bạc, phản chiếu hàng cây xanh mát ven bờ.
Trên con đường hoa (Tháng 5 - Mùa hoa nở):
- Cả con đường như được khoác lên mình một chiếc khăn lụa màu tím biếc khi những chùm hoa bằng lăng đồng loạt bung nở.
- Những cánh hoa mỏng manh, nhẹ nhàng rơi rắc trên mặt đường tạo thành một thảm hoa lãng mạn.
- Em thường cùng mẹ đi bộ dưới hàng cây, tận hưởng làn gió mát từ sông thổi vào và ngắm nhìn sắc tím mộng mơ.
Sự thay đổi theo thời gian (Tháng 10 - Mùa lá đổ):
- Khi thu sang, những tán lá bằng lăng chuyển sang màu vàng úa rồi rụng dần, để lại những cành cây khẳng khiu chờ đợi mùa xuân.
- Khung cảnh trở nên tĩnh lặng và sâu lắng hơn, con đường mang một vẻ đẹp trầm mặc rất riêng.
- Mỗi khi đi học về, nghe tiếng lá khô lạo xạo dưới chân, em lại thấy lòng mình bình yên lạ thường.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 116 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Lập dàn ý.
G:
Mở bài: Giới thiệu cảnh đẹp thiên nhiên nơi em ở theo cách mở bài trực tiếp hoặc gián tiếp.
Thân bài: Nêu nội dung miêu tả dựa trên kết quả quan sát, cảm nhận cảnh vật bằng nhiều giác quan:
– Tả bao quát toàn cảnh.
– Tả chi tiết cảnh đẹp thiên nhiên (theo trình tự đã lựa chọn).
Kết bài: Nêu cảm nghĩ về cảnh đẹp thiên nhiên hoặc những mong ước của em theo cách kết bài mở rộng hoặc không mở rộng.
Phương pháp giải:
Em tiến hành lập dàn ý dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Mở bài: Cảnh đẹp gần nhà em là hồ nước xanh mát, nằm giữa những hàng cây xanh tươi ở công viên trung tâm của địa phương em.
Thân bài:
Mùa Xuân:
- Cảnh hồ nước vào mùa xuân thật rực rỡ và tươi mới. Mặt nước trong xanh, phẳng lặng như tấm gương, phản chiếu bầu trời trong xanh và những đám mây trắng bồng bềnh.
- Hàng cây bên hồ bắt đầu đâm chồi nảy lộc, những búp lá non xanh mơn mởn. Hoa anh đào nở rộ, cánh hoa bay phấp phới trong gió xuân, tô điểm thêm cho khung cảnh.
- Em thường đi dạo quanh hồ vào buổi sáng, cảm nhận không khí trong lành và mùi hương hoa cỏ thoang thoảng.
Mùa Hè:
- Mùa hè đến, mặt hồ như khoác lên mình chiếc áo xanh thẳm, ánh nắng chiếu xuống lấp lánh như những viên kim cương rải rác.
- Cây cối quanh hồ xanh mướt, tỏa bóng mát. Những cây phượng vĩ nở hoa đỏ rực, tạo nên khung cảnh rực rỡ và sôi động.
- Buổi chiều, em và các bạn thường ra hồ chơi, cùng nhau thả diều và ngồi dưới gốc cây trò chuyện.
Mùa Thu:
- Khi mùa thu về, mặt hồ phẳng lặng, in bóng bầu trời thu trong xanh và những chiếc lá vàng rơi nhẹ nhàng trên mặt nước.
- Cây cối quanh hồ bắt đầu thay lá, những chiếc lá vàng, đỏ tạo nên bức tranh thu lãng mạn và trầm lắng.
- Em thường ngồi bên hồ vào buổi chiều, ngắm nhìn cảnh thu và nhớ lại những kỷ niệm học trò cùng bạn bè.
Mùa Đông:
- Mùa đông đến, mặt hồ trở nên tĩnh lặng và lạnh lẽo hơn. Nước hồ có màu xám xanh, phản chiếu bầu trời xám xịt của mùa đông.
- Cây cối trơ trụi, chỉ còn lại những cành khô gầy guộc. Khung cảnh trở nên u buồn và tĩnh mịch.
- Em thích đi dạo quanh hồ vào những buổi sáng sớm, cảm nhận cái lạnh se sắt của mùa đông và nhìn ngắm cảnh vật trong màn sương mờ ảo.
Kết bài: Những cảnh đẹp thiên nhiên quanh hồ nước này không chỉ là nơi em ngắm nhìn mỗi ngày mà còn gắn liền với biết bao kỷ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ. Mỗi mùa mang đến một vẻ đẹp riêng, một cảm xúc riêng, làm phong phú thêm tâm hồn em.
Mở bài: Cảnh đẹp ở địa phương em là cánh đồng lúa chín vàng óng ả nằm ở ngoại ô thành phố, nơi em vẫn thường băng qua mỗi khi về thăm ông bà.
Thân bài:
Sáng sớm:
- Cánh đồng hiện ra mờ ảo trong màn sương sớm, những hạt sương đêm còn đọng lại trên lá lúa lấp lánh như những hạt ngọc.
- Không khí vô cùng trong lành, mát mẻ; thoang thoảng trong gió là mùi hương lúa chín dịu nhẹ, ngọt ngào.
- Em thích cảm giác đứng trên bờ đê, hít hà hơi thở của đất trời và nghe tiếng chim hót líu lo chào ngày mới.
Buổi trưa:
- Dưới ánh nắng vàng rực rỡ, cánh đồng như một biển vàng mênh mông, nhấp nhô theo từng đợt gió tạo thành những làn sóng lúa đẹp mắt.
- Màu vàng của lúa hòa cùng màu xanh của bầu trời tạo nên một bức tranh thiên nhiên tươi sáng và đầy sức sống.
- Những chú bù nhìn rơm đứng hiên ngang giữa đồng như những người lính gác cần mẫn bảo vệ mùa màng.
Buổi chiều hoàng hôn:
- Khi mặt trời dần lặn, cả cánh đồng nhuộm một màu đỏ tía rực rỡ và ấm áp.
- Xa xa, bóng những người nông dân đang hối hả thu hoạch, tiếng cười nói rộn ràng xua tan nỗi mệt nhọc của một ngày làm việc.
- Em cùng các bạn nhỏ trong xóm thường rủ nhau chạy tung tăng trên triền đê, ngắm nhìn đàn cò trắng bay lả bay la về tổ.
Kết bài: Cánh đồng lúa chín không chỉ là niềm tự hào về sự trù phú của quê hương em mà còn là nơi lưu giữ những bước chân tung tăng và tiếng cười hồn nhiên của em mỗi dịp cuối tuần.
Mở bài: Cảnh đẹp gần nhà em là con đường hoa bằng lăng tím ngắt chạy dọc theo bờ sông hiền hòa của khu phố.
Thân bài:
Dưới mặt sông:
- Dòng sông chảy êm đềm, nước trong xanh đến mức có thể nhìn thấy những đàn cá nhỏ bơi lội tung tăng dưới chân cầu.
- Vào những buổi chiều hè, mặt sông lấp lánh ánh bạc, phản chiếu hàng cây xanh mát ven bờ.
Trên con đường hoa (Mùa hoa nở):
- Cả con đường như được khoác lên mình một chiếc khăn lụa màu tím biếc khi những chùm hoa bằng lăng đồng loạt bung nở vào tháng Năm.
- Những cánh hoa mỏng manh, nhẹ nhàng rơi rắc trên mặt đường tạo thành một thảm hoa lãng mạn.
- Em thường cùng mẹ đi bộ dưới hàng cây, tận hưởng làn gió mát từ sông thổi vào và ngắm nhìn sắc tím mộng mơ.
Sự thay đổi theo thời gian (Mùa lá đổ):
- Khi thu sang, những tán lá bằng lăng chuyển sang màu vàng úa rồi rụng dần, để lại những cành cây khẳng khiu chờ đợi mùa xuân.
- Khung cảnh trở nên tĩnh lặng và sâu lắng hơn, con đường mang một vẻ đẹp trầm mặc rất riêng.
- Mỗi khi đi học về, nghe tiếng lá khô lạo xạo dưới chân, em lại thấy lòng mình bình yên lạ thường.
Kết bài: Con đường và dòng sông ấy đã trở thành một phần thân thuộc trong cuộc sống của em. Mỗi mùa đi qua đều để lại trong em những cảm xúc khác biệt, khiến em thêm yêu và gắn bó với mảnh đất nơi mình sinh ra.
Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 116 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Góp ý và chỉnh sửa dàn ý.
G:
- Chọn cảnh đẹp thiên nhiên theo đúng yêu cầu của đề bài.
- Các chi tiết miêu tả thể hiện được vẻ đẹp riêng của cảnh đẹp thiên nhiên nơi em ở.
- Nêu được suy nghĩ, tình cảm, cảm xúc đối với cảnh đẹp thiên nhiên được tả.
- *
Phương pháp giải:
Em góp ý và chỉnh sửa dàn ý theo gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Em góp ý và chỉnh sửa dàn ý theo gợi ý.
Vận dụng
Trả lời câu hỏi vận dụng trang 116 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Trao đổi với người thân để có thêm thông tin về đặc điểm của cảnh đẹp thiên nhiên nơi gia đình em sinh sống.
Phương pháp giải:
Em trao đổi với người thân để có thêm thông tin về đặc điểm của cảnh đẹp thiên nhiên nơi gia đình em sinh sống.
Lời giải chi tiết:
Em trao đổi với người thân để có thêm thông tin về đặc điểm của cảnh đẹp thiên nhiên nơi gia đình em sinh sống.