Bài 24: Việt Nam quê hương ta trang 117
Khởi động
Trả lời câu hỏi khởi động trang 117 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Nếu gặp một người bạn nước ngoài, em sẽ giới thiệu những gì về đất nước mình?
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Nếu gặp một người bạn nước ngoài, em sẽ giới thiệu về đất nước mình qua các nội dung: nước Việt Nam có 54 dân tộc, nằm dọc thành dải đất hình chữ S. Nước Việt Nam có một đường bờ biển dài phía đông, phía tây có hệ thống núi đồ sộ, dày đặc; có hai đồng bằng lớn nhất nước tập trung ở dọc hạ lưu sông Hồng và sông Cửu Long. Việt Nam là nước chủ nghĩa xã hội, gồm chỉ một Đảng duy nhất, cho phép tự do tín ngưỡng, tự do tôn giáo trong khuôn khổ pháp luật cho phép.
Đất nước em là Việt Nam, một quốc gia nằm ở Đông Nam Á. Việt Nam có một di sản văn hóa đa dạng và độc đáo. Văn hóa Việt Nam bao gồm những yếu tố như áo dài truyền thống, hát chèo, hát tuồng, và nghệ thuật múa rối nước. Đồ ăn Việt Nam nổi tiếng với các món như phở, bánh mì, nem và nhiều món ăn đặc sản khác. Việt Nam có cảnh quan phong phú và đa dạng. Từ những bãi biển trắng mịn, vịnh Hạ Long kỳ vĩ, đến những rừng núi xanh tươi và những thác nước hùng vĩ như thác Pongour hay thác Ban Giốc. Ngoài ra, Việt Nam còn có những đồng cỏ rộng lớn, các vườn quốc gia và khu du lịch sinh thái như sông Mekong và vùng cao nguyên Đà Lạt.
Nội dung bài đọc
| Bài thơ miêu tả cảnh sắc Việt Nam ta đẹp rạng ngời trong non nước hữu tình, con người Việt đậm tình mà anh dũng, gan dạ. Là người Việt Nam, tự hào biết bao từng giá trị, vẻ đẹp quê hương. |
Bài đọc
VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG TA
(Trích)
Việt Nam đất nước ta ơi
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
Cánh cò bay lả rập rờn
Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều.
Quê hương biết mấy thân yêu
Bao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau
Mặt người vất vả in sâu
Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn.
Đất nghèo nuôi những anh hùng
Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên
Đạp quân thù xuống đất đen
Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa.
Việt Nam đất nắng chan hoà
Hoa thơm quả ngọt bốn mùa trời xanh
Mắt đen cô gái long lanh
Yêu ai yêu trọn tấm tình thuỷ chung.
Đất trăm nghề của trăm vùng
Khách phương xa tới lạ lùng tìm xem
Tay người như có phép tiên
Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ.
(Nguyễn Đình Thi)
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Khổ thơ đầu tiên giới thiệu cảnh sắc thiên nhiên Việt Nam đẹp như thế nào?
Phương pháp giải:
Em đọc khổ thơ đầu tiên của bài thơ để tìm câu trả lời.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
+ “Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn”: từ “mênh mông” và cách nói (đâu trời đẹp hơn) thể hiện sự trù phú của những cánh đồng lúa.
+ “Cánh cò bay lả rập rờn” thể hiện không gian thanh bình, yên ả.
+ “Mây mờ che đỉnh Trường Sơn sớm chiều” thể hiện vẻ đẹp vừa kì vĩ vừa nên thơ của đỉnh Trường Sơn hùng vĩ.
=> Cảnh sắc thiên nhiên Việt Nam từ vùng đồng bằng (nơi có biển lúa) đến vùng núi cao (nơi có đỉnh Trường Sơn) hiện lên tươi đẹp, yên bình, trù phú.
Khổ thơ đầu tiên miêu tả cảnh sắc thiên nhiên Việt Nam mênh mông và đẹp đến mê hoặc. Biển lúa và trời xanh được nhắc đến, cùng với hình ảnh cánh cò bay, mây mờ che đỉnh Trường Sơn. Cảnh quan đất nước được miêu tả rộng lớn, mơ màng và tuyệt đẹp.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Hình ảnh con người Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh hiện lên ra sao?
Phương pháp giải:
Em đọc khổ thơ 2, 3 của bài thơ để tìm câu trả lời.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
– Từ ngữ “vất vả in sâu”, hình ảnh “Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn” thể hiện sự vất vả, lam lũ, chân lấm tay bùn của người Việt Nam, đồng thời cũng thể hiện đức tính cần cù, chịu thương chịu khó trong lao động của ông cha ta từ ngàn đời xưa.
– Con người Việt Nam mạnh mẽ, anh hùng trong chiến đấu, hiền lành, giản dị trong đời thường. Hình ảnh “Bao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau” thể hiện con người Việt Nam phải trải qua bao gian khó, thương đau ở các thời kì gian khó.
Trong những năm tháng chiến tranh, hình ảnh con người Việt Nam hiện lên là hình ảnh vất vả, khó khăn và đau thương. Mặt người vất vả in sâu, gái trai đều mặc áo nâu nhuộm bùn, thể hiện sự khó khăn và cảm nhận của nhân dân trong thời gian chiến tranh.
Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Tác giả muốn nói điều gì về đất nước, con người Việt Nam qua hai khổ thơ cuối?
Phương pháp giải:
Em đọc hai khổ thơ cuối, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Qua hai khổ thơ cuối, tác giả ca ngợi vẻ đẹp của thiên nhiên, vẻ đẹp và sự tài hoa của con người Việt Nam.
Qua hai khổ thơ cuối, tác giả muốn thể hiện sự tự hào và tình yêu đối với đất nước và con người Việt Nam. Tác giả nhấn mạnh đến tinh thần yêu nước và lòng hiếu học của người Việt, miêu tả đất nước là nơi sinh sống của những anh hùng và những người có lòng hiếu học cao. Tác giả cũng đề cập đến khả năng sáng tạo của con người Việt khi nói rằng "Tay người như có phép tiên, Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ".
Câu 4
Trả lời câu hỏi 4 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Qua bài thơ, tác giả thể hiện những tình cảm gì đối với quê hương, đất nước?
Phương pháp giải:
Em dựa vào nội dung bài thơ, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Tác giả thể hiện tình cảm tha thiết, gần gũi, gắn bó với quê hương, đất nước thể hiện qua cách gọi tha thiết: Việt Nam đất nước ta ơi. Không chỉ vậy, bài thơ còn là niềm tự hào về cảnh đẹp quê hương, đất nước; sự khâm phục và ngưỡng mộ con người Việt Nam qua các chi tiết ca ngợi vẻ đẹp con người Việt Nam.
Tác giả thể hiện sự yêu mến và tự hào về quê hương, đất nước Việt Nam thông qua việc miêu tả vẻ đẹp tự nhiên và con người Việt Nam. Từng hình ảnh, từng chi tiết trong bài thơ đều thể hiện lòng trung hiếu và tình cảm sâu đậm của tác giả đối với quê hương và đất nước. Bằng cách tôn vinh những giá trị văn hóa và thiên nhiên đặc biệt của Việt Nam, tác giả khẳng định sự tự hào và lòng yêu nước của mình.
Câu 5
Trả lời câu hỏi 5 bài đọc trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Em thích những câu thơ nào trong bài? Vì sao?
* Học thuộc lòng 3 khổ thơ đầu.
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và trả lời.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Em thích câu thơ "Gái trai cũng một áo nâu nhuộm bùn" vì nó thể hiện sự bền bỉ, kiên cường và đoàn kết của con người Việt Nam trong mọi hoàn cảnh. Câu thơ này tạo ra một hình ảnh mạnh mẽ về sự đoàn kết và sự tự hào dân tộc, khi mà nam nữ đều cùng một màu áo, một tâm hồn đoàn kết trong cuộc sống gian khổ và đau thương.
Những câu thơ trong bài mà em thích là:
Đất nghèo nuôi những anh hùng
Chìm trong máu lửa lại vùng đứng lên
Đạp quân thù xuống đất đen
Súng gươm vứt bỏ lại hiền như xưa.
Vì qua những câu thơ này, em thấy người Việt Nam giản dị, chỉ cơm trắng rau xanh lại có thể có được sức mạnh đánh đổ quân thù thành công, trở thành người hùng trong thời chiến và hoá thành người hiền lành, chất phác trong thời bình. Người Việt Nam thật linh hoạt và tài năng.
Vận dụng Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 vận dụng trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Mỗi từ in đậm trong hai dòng thơ dưới đây có được dùng với nghĩa gốc không? Vì sao?
Tay người như có phép tiên
Trên tre lá cũng dệt nghìn bài thơ.
Phương pháp giải:
Em đọc hai dòng thơ, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Từ “tay” được dùng với nghĩa gốc, vì “tay người” chỉ bộ phận cơ thể người.
- Từ “dệt” không được dùng với nghĩa gốc, vì nghĩa gốc của từ “dệt” trong từ điển là “làm cho sợi kết vào nhau thành tấm theo những quy cách nhất định để tạo ra vải, chiếu,...”. Còn trong bài thơ, từ "dệt" được dùng với nghĩa chuyển để nói về sự sáng tạo, tài hoa của con người Việt Nam.
– Từ tay được dùng với nghĩa gốc. Vì tay là một bộ phận của người, dùng để cầm nắm một vật gì đó.
– Từ dệt không được dùng với nghĩa gốc. Vì dệt là phương pháp sản xuất vải bằng cách xen kẽ hai bộ sợi tạo thành một mảnh vải. Ở trong dòng thơ, từ dệt dùng nghĩa chuyển, lá cây tre chuyển động giống với động tác dệt của con người.
Vận dụng Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 vận dụng trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Tìm các từ đồng nghĩa với mỗi từ thân yêu, vất vả trong bài thơ.
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và tìm từ đồng nghĩa.
Lời giải chi tiết:
– Từ đồng nghĩa với từ thân yêu: yêu thương, thân thương, thương yêu.
– Từ đồng nghĩa với từ vất vả: khốn khổ, lầm lũi, khó nhọc, nhọc nhằn.
Vận dụng Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 vận dụng trang 118 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Đặt câu với 1 – 2 từ tìm được ở bài tập 2.
Phương pháp giải:
Em suy nghĩ và đặt câu phù hợp.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Đôi bàn tay ông nội chai sần, ghi dấu những nhọc nhằn của một thời tuổi trẻ.
- Áp đôi bàn tay của ông nội vào má, dù ram ráp, khô cứng chứ chẳng mềm mại, nhẹ nhàng, nhưng em thấy vô cùng ấm áp, thân thương.
- Mẹ rất yêu thương em.
- Cuộc sống của những người vô gia cư thật khốn khổ.
– Người dân lầm lũi đi tìm tự do, độc lập trong suốt bao năm chịu ách xâm lược, đô hộ.
– Bố mẹ của em rất yêu thương em!