Bài 30: Đọc mở rộng trang 147

GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ TRONG XỬ LÍ RÁC THẢI SINH HOẠT TẠI VIỆT NAM

Tại phiên giải trình chất thải rắn sinh hoạt năm 2022, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đã đưa ra khuyến cáo trong năm 2023 Bộ Tài nguyên và Môi trường cần phối hợp với các cơ quan hữu quan để đưa ra quy trình tuyển chọn nhà đầu tư cũng như các chính sách khuyến khích đầu tư cho các địa phương nhưng đến nay hướng dẫn này vẫn chưa được ban hành. Đây là bước đầu tiên cần phải thực hiện để tháo gỡ khó khăn cho các địa phương trong việc tuyển chọn nhà đầu tư phù hợp có thể xử lý rác thải tại địa phương mình, đáp ứng điều kiện cụ thể về lượng rác phát sinh, khả năng chi trả của địa phương cũng như thành phần của rác, được phân loại hay không phân loại tại nguồn.

Vấn đề thứ hai là chuẩn bị quỹ đất để xây dựng khu xử lý. Thông thường, với các công nghệ tiên tiến thì không cần nhiều quỹ đất, thí dụ với công nghệ MYT, để xử lý 1.000 tấn/ngày chỉ cần diện tích đất khoảng 5-6 ha cho khu xử lý, thay vì 20-30 ha như một số địa phương hiện đang làm, nhưng nhà đầu tư cần phải được bàn giao đất sạch một cách nhanh chóng, thuận tiện để chỉ tập trung đầu tư, xây dựng thì mới có thể nhanh chóng xử lý vấn đề môi trường

Các địa phương cũng cần nghiên cứu, lựa chọn loại công nghệ phù hợp với địa phương của mình trước khi tổ chức đấu thầu. Có như thế thì các tiêu chí lựa chọn công nghệ mới tập trung, tránh dàn trải để thu hút sự quan tâm của những nhà đầu tư có công nghệ phù hợp với các tiêu chí về công nghệ, kinh tế, xã hội và môi trường. Việc đấu thầu phải được tiến hành công khai, minh bạch. Các địa phương cần cam kết đảm bảo nguồn rác đầu vào ổn định với lượng rác tối thiểu theo yêu cầu để nhà đầu tư có thể yên tâm về nguồn nguyên liệu đầu vào với các chi phí hợp lý.

Cần khuyến khích các doanh nghiệp trong nước có trình độ, kiến thức về xử lý rác, có bản quyền sở hữu công nghệ, có khả năng liên danh liên kết với công ty nước ngoài, đảm bảo về vốn và khả năng cung cấp thiết bị cũng như vận hành chuyển giao. Có thể cần thí điểm chỉ định nhà đầu tư làm thí điểm ở một địa phương với quy mô xử lý từ 1.000-2.000 tấn/ngày, sau đó nhân rộng ra các địa phương khác. Đây là hướng đi đúng trong việc giải quyết vấn nạn rác thải sinh hoạt ở Việt Nam hiện nay. Đột phá lớn cần có quyết tâm chính trị lớn ở cả Trung ương và địa phương, góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng một nền kinh tế xanh và phát triển bền vững theo đúng tinh thần Nghị quyết số 24-NQ/TW Khóa XI đã đề ra.

theo ĐBQH Nguyễn Quang Huân