Bài 5: Viết đoạn văn tả người trang 28
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 28 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Đọc các đoạn văn dưới dây và trả lời câu hỏi.
a. Ông nội của Nhụ đã tám mươi tuổi, nhưng vóc người vẫn gọn và chắc, dáng đi dứt khoát như một ngọn sóng. Ông có nước da nâu sẫm, ghi dấu ấn của cả một đời chèo thuyền trên mặt biển. Mỗi khi kết thúc một câu nói, ông thường dùng tiếng “hầy". Đó là tiếng hô chèo thuyền của người dân chài xưa lúc trời sắp có dông. Ông thường ra hiệu bằng mắt và bằng tay. Ở trên biển thì đó là một điều rất bình thường. Nhưng ở nhà, ông cũng “nói” theo cách đó. Dần dần, con cháu cũng quen.
(Theo Trần Nhuận Minh)
b. Mẹ dẫn tôi về thăm ngoại. Nghe tiếng tôi từ ngoài ngõ, ngoại lập cập chạy ra cửa, dang hai tay đón tôi ngả vào. Ngoại mừng vui đến nỗi không ngăn được những giọt nước mắt rơi trên đôi má nhăn nheo. Ngoại ôm chặt tôi vào lòng, rồi ngoại dẫn tôi ra sau vườn, cho tôi tự tay hái những trái bưởi, trái xoài vàng ươm trên những cành chỉ là đà ngang mắt tôi. Tôi biết là ngoại để dành những trái cây sà thấp xuống như thế cho tôi về hái.
(Theo Lê Văn Trường)
c. Chị Hà là một thành viên trong đoàn thanh niên của huyện đến giúp xã tôi chống úng ở cánh đồng chuẩn bị cấy giống lúa mới. Trông chị thật xinh tươi: nước da trắng, môi hồng, tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược. Trên má chị có vài nốt tàn nhang. Mỗi khi chị cười, nốt tàn nhang lặn đi trên gò má đỏ ửng. Chị cười nói nhiều, chắc tính chị vốn sôi nổi, cũng có thể là vì hào hứng với chuyến đi giúp bà con xã tôi nên chị vui như thế.
(Theo Bùi Hiển)
– Người được tả trong mỗi đoạn văn là ai?
– Những từ ngữ nào làm nổi bật đặc điểm ngoại hình hoặc hoạt động của người đó?
– Trong mỗi đoạn văn, chi tiết nào gây ấn tượng với em?
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các đoạn văn, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
a.
- Người được tả trong đoạn văn là ông nội của bạn Nhụ, ông đã tám mươi tuổi.
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm ngoại hình: vóc người vẫn gọn và chắc, dáng đi dứt khoát như một ngọn sóng, nước da nâu sẫm, hoạt động: ông thường dùng tiếng “hầy” để kết thúc một câu nói; ông thường ra hiệu bằng mắt và bằng tay cả khi trên biển và khi ở nhà.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Mỗi khi kết thúc một câu nói, ông thường dùng tiếng “hầy”.
b.
- Người được tả trong đoạn văn là người bà của bạn nhỏ, người xưng “tôi” trong đoạn văn.
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm ngoại hình: lập cập chạy, dang hai tay, đôi má nhăn nheo, ôm chặt, tự tay hái.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Nghe tiếng tôi từ ngoài ngõ, ngoại lập cập chạy ra cửa, dang hai tay đón tôi ngả vào.
c.
- Người được tả trong đoạn văn là chị Hà, một thành viên trong đoàn thanh niên của huyện về giúp đỡ dân làng chống úng.
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm về ngoại hình: trông chị thật xinh tươi, nước da trắng, môi hồng, tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược, trên má chị có vài nốt tàn nhang, hoạt động: chị cười nói nhiều, mỗi khi chị cười, nốt tàn nhang lặn đi trên gò má đỏ ửng, tính tình: chắc tính chị vốn sôi nổi, cũng có thể là vì hào hứng với chuyến đi giúp bà con nên chị vui như thế.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Trông chị thật xinh tươi: nước da trắng, môi hồng, tóc mai dài vắt cong lên như một dấu hỏi lộn ngược.
a.
- Người được tả trong đoạn văn là: Ông nội của bạn Nhụ, một người dân chài đã tám mươi tuổi.
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm ngoại hình hoặc hoạt động: vóc người gọn và chắc, dáng đi dứt khoát như một ngọn sóng, nước da nâu sẫm; hoạt động: thường ra hiệu bằng mắt và bằng tay, dùng tiếng “hầy” để kết thúc câu nói.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Dáng đi của ông dứt khoát như một ngọn sóng, cho thấy vẻ khỏe mạnh của người đi biển.
b.
- Người được tả trong đoạn văn là: Bà ngoại của nhân vật "tôi".
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm ngoại hình hoặc hoạt động: ngoại lập cập chạy ra cửa, dang hai tay đón cháu, đôi má nhăn nheo, ôm chặt cháu vào lòng, dẫn cháu ra vườn hái bưởi, hái xoài.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Ngoại để dành những trái cây sà thấp xuống ngang mắt để cháu có thể tự tay hái khi về thăm.
c.
- Người được tả trong đoạn văn là: Chị Hà, thành viên đoàn thanh niên đến giúp dân làng chống úng.
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm ngoại hình hoặc hoạt động: xinh tươi, nước da trắng, môi hồng, tóc mai vắt cong như dấu hỏi lộn ngược, má có nốt tàn nhang; hoạt động: cười nói nhiều, sôi nổi, vui vẻ.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Mỗi khi chị Hà cười, những nốt tàn nhang lại lặn đi trên gò má đỏ ửng.
a.
- Người được tả trong đoạn văn là: Ông nội của Nhụ.
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm ngoại hình hoặc hoạt động: dáng người gọn chắc, nước da nâu sẫm ghi dấu ấn đời chèo thuyền; hoạt động: dùng tiếng hô "hầy" của dân chài xưa, thường ra hiệu bằng mắt và tay.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Tiếng hô "hầy" mỗi khi kết thúc câu nói của ông, gợi nhớ về cuộc đời vất vả trên biển cả.
b.
- Người được tả trong đoạn văn là: Người bà (ngoại).
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm ngoại hình hoặc hoạt động: mừng vui đến rơi nước mắt trên đôi má nhăn nheo, lập cập chạy ra đón cháu, ôm chặt cháu vào lòng, dắt cháu ra sau vườn.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Hình ảnh ngoại mừng vui đến phát khóc khi thấy cháu về thăm từ ngoài ngõ.
c.
- Người được tả trong đoạn văn là: Chị Hà.
- Những từ ngữ làm nổi bật đặc điểm ngoại hình hoặc hoạt động: ngoại hình xinh tươi (da trắng, môi hồng, tóc mai dài), có nốt tàn nhang trên má; tính tình sôi nổi, hào hứng, hay cười nói.
- Chi tiết gây ấn tượng với em là: Mái tóc mai dài của chị Hà vắt cong lên trông giống như một dấu hỏi lộn ngược rất lạ và đẹp.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 29 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Dựa vào dàn ý trong hoạt động Viết ở Bài 4, viết đoạn văn tả một người thân trong gia đình em hoặc một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp.
Phương pháp giải:
Em viết đoạn văn tả một người thân trong gia đình em hoặc một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp dựa vào dàn ý trong hoạt động Viết ở Bài 4.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
* Đoạn văn tả một người thân trong gia đình em:
Năm nay, mẹ em đã đến tuổi 35 rồi. Vậy mà trông mẻ em vẫn trẻ lắm! Bố em vẫn thường khen: Bố là già nhất nhà này rồi. Mẹ cao dong dỏng, hơi gầy nhưng nước da mẹ thì trắng hồng. Trên mặt mẹ lộ rõ nhất những nếp nhăn của tháng năm. Thi thoảng, trên má mẹ xuất hiện một vài chấm tàn nhang. Có lẽ mẹ đã phải lo toan rất nhiều cho cả gia đình mỗi ngày mà không tránh khỏi nghĩ suy, nhăn nhúm một chút. Nhưng cũng vì thiên chức cao cả của người phụ nữ mà ở mẹ luôn có một năng lượng dồi dào lan toả tới mọi người, khuôn mặt mẹ phúc hậu và tròn làm sao. Có thể coi mẹ em là người có tướng đẹp vì người ta nói gò má đầy đặn, hay cười là người có phúc. Mẹ hợp cắt tóc ngang vai lắm, tóc xoăn nhẹ thêm một chút, tôn lên gương mặt của mẹ hơn so với những lần mẹ để tóc dài. Đôi mắt mẹ đen và lấp lánh tràn đầy hi vọng. Bố, con và em có lẽ là niềm vui khôn tả của mẹ, luôn hiện lên trong mắt mẹ chăng.
* Đoạn văn tả một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp:
Cô Phương là một nữ bác sĩ có ngoại hình thanh tú nhất mà em từng thấy. Trông cô trạc tuổi mẹ em mà lại không quá gầy, không quá béo, dáng người rất cân đối. Gương mặt cô hình trái xoan, mũi cao, đôi mắt to và môi đỏ, hay cười. Có lẽ cô sinh ra như để gán lấy vị trí làm bác sĩ cho cuộc sống vậy! Nước da cô hồng hào, mái tóc dài suôn mượt được búi gọn trong một chiếc kẹp tóc nhỏ màu xanh. Hàng ngày, cô thường mặc một chiếc áo dài màu trắng dành riêng cho bác sĩ, trông rất lịch sự và sang trọng. Trên cổ, cô đeo một chiếc ống nghe, như sẵn sàng thăm khám cho mọi người bệnh mà cô gặp. Lúc tiếp đón bệnh nhân, cô còn cẩn thận lấy chiếc khẩu trang y tế từ túi áo ra, che kín mặt, để lộ đôi mắt biết cười của mình.
* Đoạn văn tả một người thân trong gia đình em:
Chị gái em tên là Hà, năm nay vừa tốt nghiệp cấp 2. Bước sang cấp 3 chị phải đi học xa hơn nên mỗi ngày chị đều đi từ sáng tới chiều mới về, còn trưa ăn nghỉ ở trường. Chị có dáng người thanh thanh, cũng cao ráo và theo tiêu chuẩn của em thì chị em rất xinh xắn. Nước da chị không trắng lắm nhưng lại mịn màng và căng bóng, mẹ em vẫn hay gọi là “Ngăm ngăm da trâu nhìn lâu mới thấy đẹp”. Chị em duyên lắm, chị cười tủm cũng thấy xinh mà cười hé răng càng rạng rỡ, ấy thế mà chị lại rất hay ngại, thẹn thùng chỉ dám cười mỉm. Em thích ngắm chị mỗi lúc chị học bài, dáng vẻ suy nghĩ, trầm ngâm say mê học tập của chị rất cuốn hút. Mỗi lúc em nhìn chị như thế chị lại lấy bút gõ đầu em nhắc nhở em tập trung học bài. Chị gái em vừa hiền lành lại giản dị, chị chỉ thích đi dép quai hậu và mặc áo trắng tới trường, chẳng bao giờ đua đòi mua sắm linh tinh.
* Đoạn văn tả một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp:
Khi lần đầu tiên được ra Thủ đô Hà Nội chơi, em đã có một chuyến trải nghiệm đi xe buýt thật tuyệt vời và khó quên. Trên chuyến xe buýt đi từ bến xe Mỹ Đình đến công viên Thủ Lệ em có ấn tượng rất tốt đẹp về bác tài lái xe buýt vui tính và thân thiện. Đó là lần đầu tiên đi xe buýt của em nên em rất bỡ ngỡ, lo lắng và hồi hộp. Bước lên xe em nhìn thấy ngay bác tài ngồi tại vị trí vô lăng lái xe. Bác có dáng người đậm, nước da màu bánh mật, đôi vai to và khuôn mặt vuông chữ điền nhìn rất hiền hậu. Bác quay sang nhìn em rồi hình như bác nhận ra sự lúng túng, bỡ ngỡ của em nên đã mỉm cười rồi hỏi “Chắc cu cậu lần đầu tiên đi xe buýt đấy à?”, em chỉ vội trả lời “Vâng ạ!”. Thế rồi bác bảo “Nếu lần đầu đi cháu ngồi ghế ngay sau bác đây sẽ không bị say xe”. Nghe câu nói ấy của bác tài xế em thấy thật ấm lòng, bác quả là người tài xế thân thiện, tốt bụng và biết quan tâm đến mọi người.
* Đoạn văn tả một người thân trong gia đình em:
Trong gia đình, bà là người em luôn kính yêu và gắn bó nhất bởi sự bao dung, hiền hậu. Dù năm nay bà đã già, mái tóc điểm bạc trắng như mây thường được búi gọn sau gáy, nhưng gương mặt bà vẫn toát lên vẻ phúc hậu rạng ngời. Mỗi khi bà cười, những nếp nhăn – dấu vết của thời gian – lại hiện rõ nơi khóe mắt, đôi mắt tuy đã đục mờ nhưng vẫn luôn ánh lên sự thương yêu vô bờ bến dành cho con cháu. Em yêu nhất là bàn tay gầy gầy, chai sạn của bà, đôi bàn tay ấy mỗi khi xoa đầu em lại truyền sang một hơi ấm lạ kỳ. Hằng ngày, bà vẫn giữ thói quen dậy sớm quét sân, chăm sóc cây cảnh và kể cho em nghe những câu chuyện cổ tích ngọt ngào bằng giọng nói chậm rãi, nhẹ nhàng. Những lời khuyên bảo em sống ngoan, học giỏi của bà sẽ mãi là hành trang quý giá để em khôn lớn mỗi ngày.
Trong một lần cùng bố mẹ đi chơi công viên, em đã vô cùng ấn tượng khi gặp một người nghệ sĩ piano đường phố có vẻ ngoài lãng tử. Chú là một người đàn ông cao ráo, hơi gầy với sống mũi cao và khuôn mặt góc cạnh trông rất giống người con lai. Điểm thu hút nhất ở chú chính là mái tóc xoăn nhẹ bồng bềnh màu nâu nhạt và đôi mắt sâu thẳm mang một nỗi buồn xa xăm. Khi biểu diễn, chú dường như chìm đắm hoàn toàn vào thế giới riêng, mặc kệ sự ồn ào xung quanh để những ngón tay nhảy múa điệu nghệ trên phím đàn. Dù không mặc những bộ vest sang trọng hay đứng trên sân khấu lớn, phong thái tự tin của chú vẫn khiến người xem phải trầm trồ thán phục. Hình ảnh người nghệ sĩ tài hoa ấy chơi nhạc dưới bóng cây công viên đã để lại trong em một kỷ niệm khó quên và mong muốn được gặp lại chú lần nữa.
Vận dụng Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 vận dụng trang 29 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Làm một sản phẩm (viết thiệp, vẽ tranh,...) tặng người thân hoặc người bạn mà em yêu quý. Chia sẻ với người nhận điều em muốn thể hiện qua sản phẩm đó.
Phương pháp giải:
Em tiến hành làm một sản phẩm (viết thiệp, vẽ tranh,...) tặng người thân hoặc người bạn mà em yêu quý và chia sẻ với người nhận điều em muốn thể hiện qua sản phẩm đó.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Vận dụng Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 vận dụng trang 29 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Tìm đọc bài thơ thể hiện vẻ đẹp cuộc sống (những việc làm thể hiện sự tận tâm với công việc; tình cảm yêu thương, sự quan tâm trong gia đình, cộng đồng;...).
Phương pháp giải:
Em tìm đọc bài thơ thể hiện vẻ đẹp cuộc sống qua sách báo, internet,…
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Gia đình
Nên một gia đình do trời định
Gặp nhau duyên số bà nguyệt se
Tình yêu vun đắp nén thành quả
Hạnh phúc vun vầy ta có ta.
Giữ gìn hạnh phúc là do ta
Hãy cố cùng nhau sống hiền hòa
Tấm lòng nhân Đức sẽ được hưởng
Gia đình sum vầy lại hòa ca.
(Minh Loan)
Vườn ươm gia đình
Đẹp thay hai tiếng gia đình,
Trong ngần câu hát, lung linh vang hòa.
An vui hạnh phúc, mái nhà,
Có công dưỡng dục mẹ cha tháng ngày.
Anh em trên dưới sum vầy,
Nâng niu đùm bọc đong đầy mến thương.
Đường dài có những nắng sương,
Vẫn luôn nồng ấm, ngát hương ân tình.
Niềm tin, cậy, mến trung trinh,
Hằng luôn suy ngẫm câu kinh sớm chiều.
Vườn hoa tươi thắm mỹ miều,
Gia đình có Chúa ngợp nhiều Thánh ân.
Vẽ quê hương
Bút chì xanh đỏ
Em gọt hai đầu
Em thử hai màu
Xanh tươi, đỏ thắm
Em vẽ làng xóm
Tre xanh, lúa xanh
Sông máng lượn quanh
Một dòng xanh mát
Trời mây bát ngát
Xanh ngắt mùa thu
Xanh màu ước mơ…
Em quay đầu đỏ
Vẽ nhà em ở
Ngói mới đỏ tươi
Trường học trên đồi
Em tô đỏ thắm
Cây gạo đầu xóm
Hoa nở chói ngời
A, nắng lên rồi
Lá cờ Tổ quốc
Bay giữa trời xanh…
Chị ơi bức tranh
Quê ta đẹp quá!
(Định Hải)