Bài 6: Luyện tập trang 29, 30, 31
Câu 1
Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ. Hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi. Hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến trong xanh.
a. Những sự vật nào được so sánh với nhau?
b. Chúng được so sánh với nhau ở đặc điểm gì?
c. Theo em, câu văn chứa hình ảnh so sánh có gì hay?
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ đoạn văn và câu hỏi để đưa ra câu trả lời
Lời giải chi tiết:
a. Những sự vật được so sánh với nhau là: cây gạo – tháp đèn, bông hoa – ngọn lửa, búp nõn – ánh nến.
b. Chúng được so sánh với nhau ở đặc điểm:
+ cây gạo – tháp đèn: so sánh về hình dạng
+ bông hoa – ngọn lửa: so sánh về màu sắc
+ búp nõn – ánh nến: so sánh về cả màu sắc lẫn hình dạng
c. Câu văn chứa hình ảnh so sánh đem tới sự nhận thức mới mẻ về sự vật, giúp sự vật cụ thể hơn, sinh động hơn, giàu sức gợi hình, gợi cảm hơn.
Câu 2
Ghi kết quả bài tập 1 vào vở theo mẫu sau:
|
Sự vật 1 |
Từ so sánh |
Sự vật 2 |
|
cây gạo |
như |
tháp đèn khổng lồ |
Phương pháp giải:
Em dựa vào kết quả của bài tập 1 và mẫu để hoàn thành bài tập.
Lời giải chi tiết:
|
Sự vật 1 |
Từ so sánh |
Sự vật 2 |
|
cây gạo |
như |
tháp đèn khổng lồ |
|
hàng ngàn bông hoa |
là |
hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi |
|
hàng ngàn búp nõn |
là |
hàng ngàn ánh nến trong xanh |
Câu 3
Quan sát tranh, tìm những sự vật có đặc điểm giống nhau (hình dạng, màu sắc,…). Đặt câu so sánh các sự vật đó với nhau.
M: Mắt mèo tròn như hòn bi ve.
Phương pháp giải:
Em quan sát kĩ các bức tranh để tìm ra các đặc điểm giống nhau của các sự vật rồi đặt câu theo mẫu.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Trăng tròn như quả bưởi.
- Hoa mào gà đỏ giống mào của chú gà.
- Cây nấm trông như chiếc ô.
- Trăng tháng 7 tròn như quả bưởi vàng.
- Bông hoa mào gà đỏ rực như chiếc mào gà.
- Cây nấm xòe như chiếc ô nhỏ.
- Mắt mèo như hòn bi ve.
Câu 4
Cùng bạn hỏi – đáp về địa điểm diễn ra các sự việc trong đoạn văn sau:
Trên vòm cây, lũ chim sẻ đang trò chuyện ríu rít. Dưới đất, đám lá khô cuống cuồng chạy, va vào nhau sột soạt. Trước hiên nhà, tấm mành che đung đưa, lách cách. Trong nhà, em bé bé chợt giật mình tỉnh giấc. “Suỵt, im nào!” – Ngọn gió thầm nhắc. Và bỗng dưng tất cả dừng lại thật.
(Ngọc Minh)
M:
- Lũ chim sẻ đang trò chuyện ở đâu?
- Lũ chim sẻ đang trò chuyện trên vòm cây.
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ đoạn văn và dựa vào mẫu để hỏi đáp về địa điểm.
Lời giải chi tiết:
- Lũ chim sẻ đang trò chuyện ở đâu?
- Lũ chim sẻ đang trò chuyện trên vòm cây.
- Ở đâu đám lá khô đang cuống cuồng chạy, va vào nhau sột soạt?
- Dưới đất, đám lá khô đang cuống cuồng chạy, va vào nhau sột soạt.
- Tấm mành che đung đưa, lách cách ở đâu?
- Trước hiên nhà, tấm mành che đung đưa, lách cách.
- Em bé chợt giật mình tỉnh giấc ở đâu?
- Trong nhà, em bé chợt giật mình tỉnh giấc.
Câu 5
Quan sát tranh và nêu tình cảm, cảm xúc của em về cảnh vật trong tranh:
G:
Phương pháp giải:
Em dựa vào gợi ý để hoàn thành bài tập
Lời giải chi tiết:
Cách 1
a. Tranh vẽ cảnh một khu vườn đầy hoa trái.
b. Khu vườn có rất nhiều loại hoa, quả khác nhau với đa dạng màu sắc.
c.
- Tình cảm, cảm xúc của em trước vẻ đẹp của cảnh vật
+ Em rất thích ngắm nhìn những khóm hoa hồng đỏ, vàng rực rỡ.
+ Em thích nhìn những cây sai trĩu quả.
- Tình cảm, cảm xúc về vai trò của cảnh vật trong cuộc sống.
+ Em yêu khu vườn này vì hàng ngày nó thu hút các loài chim đến nô đùa, hót líu lo
+ Vườn cây cho em và gia đình những trái ngọt, hoa thơm
- Tình cảm, cảm xúc khi nghĩ đến những người làm nên cảnh vật (hoặc giữ gìn, bảo vệ cảnh vật)
+ Em cảm thấy thật biết ơn người đã trồng và chăm sóc khu vườn này.
a. Bức tranh vẽ một khu vườn đầy hoa và cây trái.
b. Đặc điểm nổi bật:
- Các loài cây xanh tươi vô cùng nổi bật.
- Nào là hoa hồng, hoa vàng, hoa xoài, xa xa còn có những bông hoa trắng nhỏ.
- Trên những cành cây là sặc sỡ màu quả chín: màu cam của những trái đu đủ, màu vàng của những trái xoài…
c.
- Tình cảm, cảm xúc của em trước vẻ đẹp của cảnh vật:
+ Em rất thích nhìn những trái xoài vàng ươm.
+ Em thích nhìn những cây sai trĩu quả.
- Tình cảm, cảm xúc về vai trò của cảnh vật trong cuộc sống:
+ Mỗi loài cây đều có một lợi ích vô cùng to lớn. Không chỉ đem lại trái quả cho con người mà còn cung cấp o-xi duy trì sự sống.
- Tình cảm, cảm xúc khi nghĩ đến những người làm nên cảnh vật (hoặc giữ gìn, bảo vệ cảnh vật):
+ Chắc hẳn những người nông dân đã phải tốn rất nhiều công sức để chăm sóc nó. Vì vậy mỗi người cần có ý thức giữ gìn cây xanh.
Bức tranh vẽ một khu vườn đầy hoa và cây trái. Các loài cây xanh tươi vô cùng nổi bật. Nào là hoa hồng, hoa vàng, hoa xoài, xa xa còn có những bông hoa trắng nhỏ. Trên những cành cây là sặc sỡ màu quả chín: màu cam của những trái đu đủ, màu vàng của những trái xoài… Em rất thích nhìn những trái xoài vàng ươm. Giữa nắng vàng, màu vàng càng nổi bật trên nền xanh hơn. Mỗi loài cây đều có một lợi ích vô cùng to lớn. Không chỉ đem lại trái quả cho con người mà còn cung cấp o-xi duy trì sự sống. Nhìn những tán cây xanh mát, chắc hẳn những người nông dân đã phải tốn rất nhiều công sức để chăm sóc nó. Vì vậy mỗi người cần có ý thức giữ gìn cây xanh.
Câu 6
Viết lại tình cảm, cảm xúc của em về cảnh vật theo ý c bài tập 1.
Phương pháp giải:
Em dựa vào các ý mà em đã nêu ở bài tập 1 để hoàn thành.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Em rất thích được ngắm nhìn những khóm hồng đỏ, vàng rực rỡ, những cây sai trĩu quả. Em yêu khu vườn này vì hàng ngày nó thu hút các loài chim đến nô đùa, hót líu lo. Vườn cây cho em và gia đình những trái ngọt, hoa thơm. Em cảm thấy thật biết ơn người đã trồng và chăm sóc khu vườn này.
Em rất thích nhìn những trái xoài vàng ươm. Giữa nắng vàng, màu vàng càng nổi bật trên nền xanh hơn. Mỗi loài cây đều có một lợi ích vô cùng to lớn. Không chỉ đem lại trái quả cho con người mà còn cung cấp o-xi duy trì sự sống. Nhìn những tán cây xanh mát, chắc hẳn những người nông dân đã phải tốn rất nhiều công sức để chăm sóc nó. Vì vậy mỗi người cần có ý thức giữ gìn cây xanh.
Câu 7
Đọc lại đoạn văn, phát hiện lỗi và sửa lỗi (dùng từ, đặt cây, sắp xếp ý,…)
Phương pháp giải:
Em tự đọc lại đoạn văn ở bài tập 2 và phát hiện ra những lỗi mình mắc phải
Lời giải chi tiết:
Em chủ động hoàn thành bài tập.
Vận dụng
Tìm đọc câu chuyện, bài văn, bài thơ,… viết về cây cối, muông thú,…
Ví dụ:
Phương pháp giải:
Em tìm đọc ở sách báo, trên mạng hoặc hỏi người thân.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Chim sẻ kiêu căng
Ở nơi bìa rừng, có một gia đình chim sâu sống rất vui vẻ bên nhau. Gia đình chim có 3 thành viên là chim bố, chim mẹ và cô bé chim sâu xinh xắn.
Một hôm chị chim sẻ bay ngang, nhìn thấy chim sâu chị trầm trồ khen ngợi:
– Ôi chim sâu bé, em thật là dễ thương, bộ lông của em đẹp quá.
Nghe thấy thế, chim sâu thấy rất thích. Cô bé chạy ngay vào nhà soi gương và tủm tỉm cười.
Từ hôm đó, cô bé chim sâu suốt ngày chỉ lo chải chuốt, không chịu theo bố mẹ đi tìm thức ăn và làm việc nhà. Cô bé sợ những công việc ấy làm vấy bẩn bộ lông xinh đẹp của mình. Do được cô bé chăm chút kỹ nên bộ lông chim sâu ngày càng đẹp và óng mượt hơn.
Vì thế, mỗi khi cô bé chim sâu xuất hiện, các loài chim khác đều xuýt xoa khen ngợi bộ lông óng mượt ấy. Điều này càng khiến chim sâu kiêu ngạo và hay lên tiếng chê bai kẻ khác. Đặc biệt là bồ câu, người bạn thân của cô bé cũng không thoát khỏi những lời chê hợm hĩnh của chim sâu.
– Cậu càng ngày càng xấu thế, sẽ không có ai chơi với cậu đâu.
Nghe bạn chê mình, bồ câu không nói gì mà buồn bã bay đi nơi khác.
Càng ngày chim sâu càng kiêu căng. Do nghĩ rằng bộ lông của mình là đẹp nhất, nên gặp ai cô bé cũng không ngớt lời dè bỉu. Vì vậy mà dần dần không còn ai thích chơi với chim sâu nữa. Mỗi lần chim sâu sà xuống ngỏ ý muốn chơi cùng thì các bạn đều bay đi mất, bỏ mặc nó lại một mình. Vài lần như thế, chim sâu nhận ra không có bạn sẽ buồn như thế nào. Cô bé buồn lắm, bay về nhà và kể hết mọi chuyện cho mẹ nghe.
Sau khi lắng nghe cô bé kể, mẹ chim sâu mới nhỏ nhẹ khuyên rằng:
– Đó là do con đã quá kiêu căng, hết chê bạn này đến chê bạn khác. Ai cũng có ưu điểm của mình cả, con và các bạn con đều rất đẹp. Con hãy đến nhà các bạn để xin lỗi đi nhé, nhất là bồ câu – bạn thân của con đấy.
Nghe lời mẹ, chim sâu đã đến nhà từng bạn để xin lỗi. Thấy chim sâu thật lòng, các bạn cũng không giận nữa. Cả bọn cùng nhau vui vẻ bay lên bầu trời xanh.
Cây dừa
(Trần Đăng Khoa)
Cây dừa xanh tỏa nhiều tàu
Dang tay đón gió gật đầu gọi trăng
Thân dừa bạc phếch tháng năm
Quả dừa – đàn lợn con nằm trên cao
Đêm hè hoa nở cùng sao
Tàu dừa – chiếc lược chải vào mây xanh
Ai mang nước ngọt, nước lành
Ai đeo bao hũ rượu quanh cổ dừa
Tiếng dừa làm dịu nắng trưa
Gọi đàn gió đến cùng dừa múa reo
Trời trong đầy tiếng rì rào
Đàn cò đánh nhịp bay vào bay ra…
Đứng canh trời đất bao la
Mà dừa đủng đỉnh như là đứng chơi.
Khỉ và cá sấu
Ngày xưa, có một con khỉ sống trên một cây cao lớn và làm bạn với một con cá sấu sống ở dòng sông gần đó. Mỗi ngày, con khỉ sẽ hái những quả táo ngon ở trên cây và đem tặng bạn cá sấu. Nhận được quà từ khỉ, cá sấu đem về và ăn chung với vợ mình. Vợ của cá sấu là một người rất tham ăn và muốn ăn cả trái tim của chú khỉ. Nghe mong muốn đó của vợ, cá sấu rất băn khoăn nhưng vẫn làm theo ý vợ.
Cá sấu đã mời khỉ ngồi trên lưng mình để đưa đi tham quan dòng sông nhưng thật ra nó có ý định giết khỉ và lấy quả tim khi bơi đến giữa dòng. Khi khỉ biết được mưu đồ xấu xa của cá sấu, nó đã nhanh trí nói với cá sấu rằng mình để quả tim ở trên cây. Nếu muốn lấy thì hãy chở nó quay lại. Cá sấu tin lời, chở khỉ quay trở lại để lấy quả tim. Thế nhưng, khi đến nơi, khỉ đã thoăn thoắt trèo lên cây và chẳng mấy chốc biến mất. Và thế là, kế hoạch của cá sấu đã hoàn toàn thất bại.