Bài 9: Trước cổng trời trang 46

Khởi động

Trả lời câu hỏi khởi động trang 46 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Theo em, vì sao cảnh vật trong bức tranh dưới đây được gọi là “cổng trời"?

Phương pháp giải:

Em quan sát kĩ bức tranh, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Trong tranh có 2 vách đá ở sát gần nhau như 2 cánh cổng mở ra để nhìn thấy một khoảng trời với những cụm mây lãng đãng, gợi liên tưởng như cổng lên trời hoặc cổng nhà trời.

Nội dung bài đọc

Bài đọc

TRƯỚC CỔNG TRỜI

(Trích)

Giữa hai bên vách đá

Mở ra một khoảng trời

Có gió thoảng, mây trôi

Cổng trời trên mặt đất?

Nhìn ra xa ngút ngát

Bao sắc màu cỏ hoa

Con thác réo ngân nga

Đàn dê soi đáy suối.

Giữa ngút ngàn cây trái

Dọc vùng rừng nguyên sơ

Không biết thực hay mơ

Ráng chiều như hơi khói...

Những vạt nương màu mật

Lúa chín ngập lòng thung

Và tiếng nhạc ngựa rung

Suốt triền rừng hoang dã.

Người Tày từ khắp ngả

Đi gặt lúa, trồng rau

Những người Giáy, người Dao

Đi tìm măng, hái nấm.

Vạt áo chàm thấp thoáng

Nhuộm xanh cả nắng chiều

Và gió thổi, suối reo

Ấm giữa rừng sương giá.

(Nguyễn Đình Ảnh)

Từ ngữ

- Nguyên sơ: còn nguyên vẻ tự nhiên như lúc ban đầu.

- Vạt nương: mảnh đất dài và hẹp trên đồi núi để trồng trọt.

- Triền: dải đất thoai thoải ở hai bên bờ sông hoặc hai bên sườn núi.

Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 bài đọc trang 47 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Dựa vào khổ thơ thứ nhất, hãy miêu tả khung cảnh “cổng trời" theo hình dung của em.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ khổ thơ thứ nhất của bài thơ để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Giữa hai vách núi cao, có một khoảng không rộng như thể núi tách ra thành chiếc cổng, để lộ khoảng trời rộng mở với những cụm mây lãng đãng, gợi liên tưởng như cổng dẫn lên trời hoặc cổng của nhà trời.

Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 bài đọc trang 47 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Từ cổng trời, cảnh vật hiện ra với những hình ảnh nào? Em thấy hình ảnh nào thú vị nhất? Vì sao?

Phương pháp giải:

Em đọc khổ thơ 2, 3, 4 của bài thơ để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Từ cổng trời nhìn ra, có thể thấy những cảnh rừng ngút ngàn cây trái và muôn vàn sắc màu cỏ hoa, những vạt nương, những lòng thung lúa đã chín vàng màu mật đọng, khoảng trời bồng bềnh mây trôi, gió thoảng. Xa xa kia là thác nước trắng xoá đổ xuống từ triền núi cao, vang vọng, ngân nga như khúc nhạc của đất trời.

- Em thích hình ảnh đứng ở cổng trời nhìn ra, thấy khoảng không có gió thoảng, mây trôi, tưởng như đó là cổng đi lên trời, đi vào thế giới thần tiên trong truyện cổ tích.

- Em thấy hình ảnh cánh đồng mênh mông với lúa chín là thú vị nhất vì nó tạo ra một hình ảnh rộng lớn và phong phú về sự sống và màu sắc tự nhiên.

Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 bài đọc trang 47 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Hình ảnh con người trong 2 khổ thơ cuối có những điểm chung nào?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ hai khổ thơ cuối của bài thơ để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Hình ảnh con người trong 2 khổ thơ cuối đều là những người dân miền núi chăm chỉ, yêu lao động, ai cũng đang làm việc miệt mài, hăng say: gặt lúa, trồng rau, tìm măng, hái nấm,... Con người hoà mình với thiên nhiên.

Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 bài đọc trang 47 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Theo em, điều gì đã khiến cho cảnh rừng sương giá như ấm lên?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ đoạn văn cuối cùng của bài đọc, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cảnh rừng sương giá như ấm lên bởi có hình ảnh con người, ai nấy đều tất bật, hối hả làm việc: người Tày từ khắp các ngả đi gặt lúa, trồng rau, người Giáy, người Dao đi tìm măng, hái nấm; tiếng xe ngựa vang lên suốt triền rừng hoang dã; những vạt áo chàm nhuộm xanh cả nắng chiều,...

Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 bài đọc trang 47 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Nêu chủ đề của bài thơ.

Phương pháp giải:

Em dựa vào nội dung bài thơ, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Bài thơ ca ngợi vẻ đẹp kì diệu của thiên nhiên. Thiên nhiên đã góp phần làm đẹp cuộc sống, làm phong phú thêm cho cảm xúc và trí tưởng tượng của con người.

* Học thuộc lòng bài thơ.