Bài: Ôn tập giữa học kì 2 - Tiết 3, 4 trang 71

Câu 1

Đọc thuộc lòng đoạn thơ khoảng 80 chữ trong một bài thơ đã học dưới đây và trả lời câu hỏi. 

Phương pháp giải:

Em đọc thuộc lòng đoạn thơ khoảng 80 chữ trong một bài thơ đã học dưới đây và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Quả ngọt cuối mùa

Người bà trong câu chuyện là một người bà nhân hậu, giàu tình yêu thương con cháu. Tuy tuổi đã cao, nhưng bà vẫn tự tay trồng và chăm sóc vườn cây để có trái chín cho con cháu. Khi có quả chín, bà giữ lại những trái ngon nhất, bảo vệ nó, để dành cho những đứa cháu của mình.

Tiếng ru

Tác giả bài thơ muốn nhắn nhủ tới chúng ta rằng tất cả mọi người cần biết yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ, quan tâm lẫn nhau.

Sáng tháng Năm

Những câu thơ thể hiện tình cảm, cảm xúc của nhà thơ khi được gặp Bác Hồ là:

- Vui sao một sáng tháng Năm/ Đường về Việt Bắc lên thăm Bác Hồ

- Bàn tay con nắm tay cha/ Bàn tay Bác ấm vào da vào lòng.

Cảm xúc Trường Sa

Bài thơ giúp em hiểu hơn về cuộc sống của những người lính đảo: Họ đã phải đương đầu với nhiều khó khăn, thiếu thốn và sự cô đơn do phải rời xa gia đình của mình. Nhưng dù vậy họ vẫn kiên cường và dũng cảm bám trụ lại nơi đầu sóng ngọn gió để bảo vệ biển đảo quê hương.

Câu 2

Đọc bài dưới đây và trả lời câu hỏi.

Trứng bọ ngựa nở

Cành chanh bên cửa sổ đung đưa, xanh mát sau cơn mưa. Mấy quả chanh non mới đậu nom đáng yêu lạ. Bỗng một sự việc xảy ra khiến tôi phải đặc biệt chú ý: trứng bọ ngựa nở. 

Tôi đến tận gốc chanh chăm chú theo dõi. Từng đợt, từng đợt, bảy tám con một lúc, những chú bọ ngựa bé tí ti như con muỗi, màu xanh cốm, ló cái đầu tinh nghịch có đôi mắt thô lố lách khỏi kẽ hở trên ổ trứng mẹ, cố trườn ra, thoát được cái đầu, cái mình... rồi nhẹ nhàng tọt khỏi ổ trứng, treo lơ lửng trên một sợi tơ rất mảnh bay bay theo chiều gió. Mới ra khỏi ổ trứng, các chú nằm đờ một lát, rồi ngọ ngoạy. Các chú càng cựa quậy thì sợi tơ càng dài ra, từ từ thả các chú xuống phía dưới.

Chú bọ ngựa con đầu đàn “nhảy dù” trúng một quả chanh non. Chú đứng hiên ngang trên quả chanh tròn xinh, giương giương đôi tay kiếm nhỏ xíu, võ sĩ, ngước nhìn từng loạt, từng loạt đàn em mình đang “đổ bộ” xuống hết sức chính xác và mau lẹ. Đàn bọ ngựa mới nở chạy nhanh, mỗi con mỗi ngả bắt đầu một mình lắc lư theo kiểu tíu tít, lập tức dàn quân ra khắp cây chanh mỗi con mỗi ngả bắt đầu một cuộc sống dũng cảm, tự lập.

(Theo Vũ Tú Nam)

a. Đoạn mở đầu giới thiệu sự việc gì?

b. Các chú bọ ngựa non được miêu tả thế nào qua từng khoảnh khắc dưới đây?

c. Em thích hình ảnh miêu tả nào trong bài? Vì sao?

Phương pháp giải:

a. Em đọc kĩ đoạn văn mở đầu của bài đọc để tìm câu trả lời.

b. Em đọc kĩ đoạn văn thứ 2 và 3 của bài đọc để tìm câu trả lời.

c. Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

a. Đoạn mở đầu giới thiệu một sự việc đặc biệt: trứng bọ ngựa nở. Sự việc diễn ra trên cành chanh, sau cơn mưa.

b.

- Trong quá trình lách ra khỏi kẽ hở trên ổ trứng mẹ: Những chú bọ ngựa bé tí ti như con muỗi, màu xanh cốm, ló cái đầu tinh nghịch có đôi mắt thô lố lách khỏi kẽ hở trên ổ trứng mẹ, cố trườn ra, thoát được cái đầu, cái mình... rồi nhẹ nhàng tọt khỏi ổ trứng.

- Khi vừa ra khỏi ổ trứng: Các chú treo lơ lửng trên một sợi tơ rất mảnh bay bay theo chiều gió. Mới ra khỏi ổ trứng, các chú nằm đờ một lát, rồi ngọ ngoạy. Các chú càng cựa quậy thì sợi tơ càng dài ra, từ từ thả các chú xuống phía dưới.

- Lúc “đổ bộ” xuống những quả chanh, cành chanh:

+ Chú bọ ngựa con đầu đàn “nhảy dù” trúng một quả chanh non. Chú đứng hiên ngang trên quả chanh tròn xinh, giương giương đôi tay kiếm nhỏ xíu, mình lắc lư theo kiểu võ sĩ, ngước nhìn từng loạt, từng loạt đàn em mình đang “đổ bộ” xuống.

+ Đàn em “đổ bộ” xuống hết sức chính xác và mau lẹ.

+ Cả đàn bọ ngựa mới nở chạy tíu tít, lập tức dàn quân ra khắp cây chanh, mỗi con mỗi ngả bắt đầu một cuộc sống dũng cảm, tự lập.

c. Em thích hình ảnh các chú bọ ngựa lách ra khỏi kẽ hở trên ổ trứng mẹ vì hình ảnh đó miêu tả các chú bọ ngựa bé ti tí như con muỗi, màu xanh cốm, ló cái đầu tinh nghịch có đôi mắt thô lố, thể hiện sự ngây ngô, đáng yêu của các chú bọ ngựa. 

Câu 3

Tìm câu chủ đề trong mỗi đoạn văn dưới đây:

a. Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ. Cha làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân. Mẹ đựng hạt giống đầy móm lá cọ, treo lên gác bếp để gieo cấy mùa sau. Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu. Chiều chiều chăn trâu, chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi đầy quanh gốc về om, ăn vừa béo vừa bùi.

(Nguyễn Thái Vận)

b. Ánh nắng ban mai trải xuống cánh đồng vàng óng, xua tan dần hơi lạnh mùa đông. Lúa nặng trĩu bông ngả đầu vào nhau, thoang thoảng hương thơm. Từng cơn gió nhẹ làm cả biển vàng rung rinh như gợn sóng. Đàn chim gáy ở đâu bay về gù vang cánh đồng, như hoà nhịp với tiếng hát trên các thửa ruộng... Ngày mùa, cánh đồng lúa trông thật đẹp mắt.

(Theo Trúc Mai)

c. Sau trận mưa rào, mọi vật đều sáng và tươi. Những đoá râm bụt thêm đỏ chói. Bầu trời xanh bóng như được giội rửa. Mấy đám mây bông trôi nhởn nhơ, sáng rực lên trong ánh mặt trời. Mẹ gà mừng rỡ “tục, tục” dắt bầy con quây quanh vũng nước đọng trong vườn. 

(Theo Vũ Tú Nam)

Phương pháp giải:

a. Em đọc kĩ câu văn đầu tiên của đoạn văn.

b. Em đọc kĩ câu cuối cùng của đoạn văn.

c. Em đọc kĩ câu văn đầu tiên của đoạn văn.

Lời giải chi tiết:

Câu chủ đề trong mỗi đoạn văn là:

a. Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ.

b. Ngày mùa, cánh đồng lúa trông thật đẹp mắt.

c. Sau trận mưa rào, mọi vật đều sáng và tươi.

Câu 4

Viết đoạn văn ngắn có câu chủ đề: Họ hàng nhà kiến chăm chỉ, hiền lành. 

Phương pháp giải:

Em quan sát tranh và dựa vào câu chủ đề để triển khai ý.

Gợi ý:

- Chăm chỉ, hiền lành ra sao?

- Mỗi con kiến có công việc như thế nào?

Lời giải chi tiết:

Họ hàng nhà kiến lúc nào cũng chăm chỉ, hiền lành. Trời chuẩn bị mưa to nhưng đàn kiến vẫn hành quân thành một hàng đen kịt tha mồi về tổ. Lần theo dấu vết của đàn kiến mới thấy chúng đi kiếm ăn rất xa tổ, chúng kiếm ăn ở trên cây hồng xiêm mà tổ lại ở trên vách nhà, quãng đường đi phải đến chục mét, quá xa xôi với thân hình nhỏ bé ti ti của chúng. Thế mà đàn kiến vẫn nối đuôi nhau thành hàng đi sát vào mép tường sân. Trông chúng nhỏ bé, hiền lành nhưng lại rất kiên cường. Nếu một tên kiến bị trêu chọc thì những con xung quanh liền cùng nhau giơ càng lên phản ứng tự vệ.