Đọc hiểu và thực hành tiếng Việt - Bài 1

Câu 1

Nhân vật trong truyện là những loài vật nào?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Nhân vật trong truyện là những loài vật: Dế Mèn, Dế Choắt, chị Cốc, mấy chị Cào Cào, anh Gọng Vó, những anh Cò, chim Cắt

Câu 2

Tìm một số chi tiết Dế Mèn miêu tả, nhận xét về bản thân và Dế Choắt. Từ các chi tiết đó, em hãy khái quát về đặc điểm của nhân vật Dế Mèn

Phương pháp giải:

Nhớ lại các chi tiết, sự việc trong đoạn trích

Lời giải chi tiết:

- Các chi tiết Dế Mèn tự nhận xét, miêu tả về mình: chàng dế thanh niên cường tráng; đôi càng mẫm bóng, cái vuốt ở chân nhọn hoắt, hai cái răng đen nhánh nhai ngoàm ngoạp như lưỡi liềm máy, râu dài và cong, rất hùng dũng; đi đứng oai vệ, điệu dún dẩy, cho mình là tài giỏi; quát mấy chị Cào Cào, đá anh Gọng Vó,...

- Các chi tiết Dế Mèn miêu tả, nhận xét về Dế Choắt: bẩm sinh yếu đuối, người gầy gò và dài lêu nghêu, râu ria cụt một mẩu, mặt mũi ngẩn ngẩn ngơ ngơ; cách đặt tên, cách xưng hô (Dế Choắt, chú mày) trịch thượng và chế giễu, không giúp đỡ mà mắng mỏ Dế Choắt.

=> Qua đó có thể nhận xét về nhân vật Dế Mèn: Dế Mèn là một chàng dế thanh niên cường tráng, khoẻ khoắn, tự tin, đầy sức sống, nhưng cũng rất kiêu ngạo, hung hăng, hiếu thắng, hay bắt nạt kẻ yếu.

Câu 3

Tóm tắt “câu chuyện ân hận đầu tiên” mà Dế Mèn “ghi nhớ suốt đời”.

Phương pháp giải:

Đọc và tóm tắt lại sự việc chính

Lời giải chi tiết:

“Câu chuyện ân hận” đầu tiên mà Dế Mèn “ghi nhớ suốt đời”: Một buổi chiều, Dế Mèn ra đứng ở cửa hang xem cảnh hoàng hôn. Thấy chị Cốc từ dưới mặt nước bay lên, Dế Mèn rủ Dế Choắt trêu chị Cốc. Dế Choắt sợ hãi, khuyên Dế Mèn đừng trêu chị Cốc nhưng Dế Mèn không nghe. Chị Cốc nghe thấy tiếng hát trêu mình. Không thấy Dế Mèn mà chỉ thấy Dế Choắt đang loay hoay ở cửa hang, chị Cốc đã mổ chết Dế Choắt.

Câu 4

Em hãy đóng vai Dế Mèn, viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) về bài học đường đời đầu tiên mà nhân vật này đã rút ra được cho mình.

Phương pháp giải:

Ghi nhớ sự việc và đóng vai

Lời giải chi tiết:

Tôi chính là người đã khiến Dế Choắt phải chết một cách đau đớn, tôi ân hận và đau xót lắm. Hôm ấy như mọi ngày, tôi ra cửa hang xem cảnh hoàng hôn thì thấy chị Cốc đang từ mặt nước bay lên, đậu gần cửa hang của tôi. Tôi bèn buông lời trêu chọc khiến chị ta tức giận. Tôi lủi vào hang nằm vắt chân. Đúng lúc đó Dế Choắt cũng đang loay hoay ngoài cửa, chị Cốc nhìn thấy liền hiểu nhầm anh ta, chị dùng mỏ mổ chết Dế Choắt. Trước khi chết, Dế Choắt đã khuyên tôi bài học: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình. Tôi thấm thía bài học này vô cùng và cảm thấy ân hận trước sự ra đi của Dế Choắt.

trithuchub.com

Câu 1

Người kể chuyện trong đoạn trích là ai? Kể theo ngôi thứ mấy?

Phương pháp giải:

Đọc lại phần Tri thức ngữ văn để xác định người kể chuyện và ngôi kể

Lời giải chi tiết:

Người kể trong đoạn trích là Dế Mèn, theo ngôi kể thứ nhất

Câu 2

Liệt kê những hành động của nhân vật “tôi” trong đoạn trích. Những hành động ấy thể hiện đặc điểm gì ở nhân vật “tôi"?

Phương pháp giải:

Đọc và nêu những hành động của nhân vật “tôi” trong đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Những hành động của nhân vật “tôi” trong đoạn trích:

- Cà khịa, thậm chí to tiếng với tất cả bà con trong xóm.

- Quát mấy chị Cào Cào.

- Đá, trêu ghẹo anh Gọng Vó.

Những hành động đó thể hiện sự ngạo mạn, ngông cuồng, hống hách, thích bắt nạt của nhân vật Dế Mèn

Câu 3

Nhân vật “tôi” có cảm thấy tự hào khi kể lại những hành động của mình không?

Phương pháp giải:

Đọc đoạn trích, chú ý các từ ngữ Dế Mèn dùng để miêu tả, kể lại những hành động của mình

Lời giải chi tiết:

Dế Mèn cảm thấy tự hào với sức mạnh của mình. Và khi kể lại những hành động đó, Dế Mèn cho là hay, là giỏi, tự cho mình sắp đứng đầu thiên hạ

Câu 4

Nêu nhận xét, đánh giá của em về nhân vật “tôi”. Em thích hoặc không thích điều gì ở nhân vật này? Vì sao?

Phương pháp giải:

Nhận xét, liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết:

Nhận xét, đánh giá của em về nhân vật “tôi”:

- Nhận xét: Nhân vật “tôi” tự tin, biết nhận thức về sức mạnh của bản thân nhưng ngạo mạn, vô lễ, hống hách với mọi bà con trong xóm và hay bắt nạt kẻ yếu thế…

- Đánh giá:

+ Điều em thích Dế Mèn ở điểm: tự tin, biết nhận thức về giá trị của bản thân

+ Điều em không thích ở Dế Mèn: kiêu căng, hống hách, ngạo mạn, cậy sức mạnh mà bắt nạt kẻ yếu thế

Câu 5

Tìm và giải thích nghĩa của những từ láy trong các câu sau:

a. Bởi vì quanh quẩn, ai cũng quen thuộc mình cả.

b. Nhưng tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he.

Phương pháp giải:

Tìm và đặt câu

Lời giải chi tiết:

Từ láy và đặt câu:

a. “quanh quẩn”: Tôi cứ quanh quẩn bên mẹ, không muốn xa mẹ nửa bước.

b. “ho he”: Bị mắng, chúng tôi không ai dám ho he câu gì.

Câu 6

Em hãy kẻ bảng vào vở (theo mẫu) và điền các từ in đậm trong đoạn văn sau và cột phù hợp:

Tôi đã quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ, khiến mỗi lần thấy tôi đi qua, các chị phải núp khuôn mặt trái xoan dưới nhánh cỏ, chỉ dám đưa mắt lên nhìn trộm. Thỉnh thoảng, tôi ngứa chân đá một cái, ghẹo anh Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên. Tôi càng tưởng tôi là ghê gớm, có thể đứng đầu thiên hạ rồi

Phương pháp giải:

Trực quan

Kẻ bảng

Lời giải chi tiết:

trithuchub.com

Câu 1

Câu văn nào là lời độc thoại của nhân vật “tôi”?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Câu văn lời độc thoại của nhân vật “tôi”: “Mày tức thì mày cứ tức, mày ghè vỡ đầu mày ra cho nhỏ đi, nhỏ đến đâu thì mày cũng không chui nổi vào tổ tao đâu!”

Câu 2

Nhân vật “tôi” đã làm gì khi chị Cốc lao vào mổ Dế Choắt? Hành động đó thể hiện đặc điểm nào của nhân vật?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản

Lời giải chi tiết:

Khi chị Cốc lao vào mổ Dế Choắt, Dế Mèn đã “nằm im thít” => Hành động đó cho thấy sự hèn nhát và vô trách nhiệm của Dế Mèn, không dám đứng ra chiu trách nhiệm cho những việc làm của bản thân.

Câu 3

Khi kể lại sự việc trong đoạn trích, nhân vật “tôi” đã có suy nghĩ và thái độ đánh giá như thế nào về bản thân?

Phương pháp giải:

Chú ý cách Dế Mèn gọi mình là "đứa ích kỉ", cách nhân vật "tôi" miêu tả những hành động, suy nghĩ của bản thân.

Lời giải chi tiết:

Thái độ và suy nghĩ của nhân vật “tôi”khi kể lại sự việc trong đoạn trích:

- Ban đầu: chui tọt vào hang nằm khểnh vắt chân chữ ngũ, hả hê với hành động của mình

- Sự việc chị Cốc lao vào mổ Dế Choắt: sợ hãi, gọi mình là “đứa ích kỉ”, núp tận đáy đất…” => biết ân hận, xấu hổ về lỗi lầm của chính mình

Câu 4

Theo em, nhân vật “tôi” đã học hỏi được điều gì từ trải nghiệm của bản thân? Bài học ấy có ý nghĩa với em không? Vì sao?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Trò “nghịch ranh” của Dế Mèn xuất phát từ ý nghĩ “vui chơi” tưởng là vô hại nhưng đã gây nên hậu quả nghiêm trọng: Dế Choắt bị mổ chết. Từ trải nghiệm này, nhân vật “tôi” đã rất hối hận, ăn năn và rút ra bài học: hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ những cử chỉ ngu dại của mình; nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra việc dại dột, dù về sau có hối cũng không thể làm lại được.

Bài học đó vô cùng ý nghĩa với em, bởi đó là bài học về cách làm người, không được ỷ mạnh mà hống hách hung hăng, làm gì cũng phải suy nghĩ đến hệ quả

Câu 5

Tìm và giải thích nghĩa của những từ láy trong các câu sau:

a. Đó là: không trông thấy tôi, nhưng chị Cốc đã trông thấy Dế Choắt đang loay hoay trong cửa hang.

b. Biết chị Cốc đi rồi, tôi mới mon men bò lên.

Phương pháp giải:

Trực quan và giải thích

Lời giải chi tiết:

Từ láy và nghĩa của từ láy trong các câu:

a. Loay hoay: thử đi thử lại bằng nhiều cách để cố làm cho được một việc gì đó.

b. Mon men: tiến đến, nhích lại từng quãng ngắn một cách dè dặt, thận trọng.

Câu 6

Tìm một câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh trong đoạn trích và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh: "Mỏ Cốc như cái dùi sắt, chọc xuyên cả đất".

=> So sánh mỏ chị Cốc như cái dùi sắt có thể chọc xuyên cả đất có tác dụng tô đậm sự tức giận và sức mạnh ghê gớm của chị Cốc đã dẫn đến cái chết thảm thương của Dế Choắt.

trithuchub.com

Câu 1

Đoạn trích được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ mấy? Em căn cứ vào yếu tố nào để xác định ngôi kể?

Phương pháp giải:

Căn cứ vào hình thức xuất hiện của người kể chuyện

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích kể theo ngôi kể thứ nhất. Căn cứ vào hình thức xuất hiện của người kể: xưng “tôi” và kể về những gì mình trực tiếp chứng kiến, tham gia hoặc quan sát, “giấu mình” không tham gia vào câu chuyện…

Câu 2

Đoạn trích trên nằm ở vị trí trước hay sau đoạn trích Bởi học đường đời đầu tiên? Những chi tiết nào giúp em nhận biết được điều đó?

Phương pháp giải:

Dựa vào các chi tiết:

- Thời gian, không gian

- Hình ảnh cái hang bị bỏ hoang của Dế Mèn

- Sự việc đầu tiên mà Dế Mèn kể lại cho mẹ nghe

Lời giải chi tiết:

- Vị trí đoạn trích: sau đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên

- Để xác định vị trí, dựa vào các chi tiết:

+ Thời gian, không gian: mấy hôm sau, về tới quê nhà.

+ Hình ảnh cái hang bị bỏ hoang của Dế Mèn.

+ Sự việc đầu tiên mà Dế Mèn kể lại cho mẹ nghe: Bắt đầu từ chuyện anh Dế Choắt khốn khổ bên hàng xóm.

Câu 3

Lời nói của mẹ Dế Mèn thể hiện những cảm xúc gì sau khi nghe con kể lại những thử thách đã trải qua?

Phương pháp giải:

Đọc đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Mẹ Dế Mèn vui mừng vì con đã trở về sau bao nguy hiểm; tự hào khi thấy con biết học hỏi từ những sai lầm để trưởng thành; yên tâm vì con đã vững vàng sau nhiều thử thách

Câu 4

Điều gì khiến mẹ Dế Mèn thấy con đã lớn khôn và không còn phải lo lắng về con nữa?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ lời nói của mẹ Dế Mèn, tìm câu văn có chứa điều khiến mẹ Dế Mèn thấy “vui mừng nhất”

Lời giải chi tiết:

Điều khiến mẹ Dế Mèn thấy con đã khôn lớn và không phải lo lắng về con nữa là Dế Mèn đã rèn được tấm lòng chín chắn thật đáng làm trai

Câu 5

Nêu cảm nhận về nhân vật Dế Mèn trong đoạn trích trên, Em hãy so sánh với Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên và cho biết sự khác biệt lớn nhất ở Dế Mèn trong hai đoạn trích này là gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ hai đoạn trích để tìm ra sự khác nhau

Lời giải chi tiết:

- Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên kiêu căng, ngạo mạn, bắt nạt, coi thường người khác, nghịch ranh gây ra hậu quả nặng nề,...

- Dế Mèn trong đoạn trích ở bài tập 4 đã trải qua nhiều hiểm nguy, thử thách và cả những sai lầm. Đặc biệt, Dế Mèn đã biết nhận ra những lỗi lầm, biết học hỏi để tự hoàn thiện bản thân, để trưởng thành: “rèn được tấm lòng chín chắn thật đáng làm trai”.

Câu 6

Kẻ bảng vào vở (theo mẫu) và điền các từ in đậm trong đoạn trích sau vào ở phù hợp:

Con ơi, mẹ mừng cho con đã qua nhiều nỗi hiểm nguy mà trở về. Nhưng mẹ mừng nhấ là con đã rèn được tấm lòng chín chắn thật đáng làm trai. Bây giờ con muốn ở nhà mấy ngày với mẹ, rồi con đi du lịch xa mẹ cũng bằng lòng, mẹ không áy náy gì về con đâu. Thế là con của mẹ đã lớn rồi.

Phương pháp giải:

Kẻ bảng

Lời giải chi tiết:

Kẻ bảng và điền các từ vào ô phù hợp

Câu 7

Giải thích nghĩa của các từ in đậm trong những câu sau:

a. Tôi nhìn ra cửa hang, nơi mới ngày nào còn trứng nước ở đây và cũng cảm thấy nay mình khôn lớn.

b. Rồi mai đây con lên đường, con sẽ hết sức tu tỉnh được như mẹ mong ước cho con của mẹ.

Phương pháp giải:

Giải thích

Lời giải chi tiết:

Giải thích nghĩa các từ:

a. Trứng nước: ở thời kì mới sinh ta chưa được bao lâu, đang còn non nớt, cần được chăm sóc, bảo vệ. 

b. Tu tỉnh: nhận ra lỗi lầm của bản thân và tự sửa chữa.

trithuchub.com

Câu 1

Những câu văn nào thể hiện cảm giác ngạc nhiên của hoàng tử bé khi nhìn thấy cả một vườn hoa hồng?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích

Lời giải chi tiết:

Những câu văn thể hiện cảm giác ngạc nhiên của hoàng tử bé khi nhìn thấy cả một vườn hoa hồng:

- Các bạn là ai? - Cậu ngơ ngác hỏi chúng.

- A! Hoàng tử bé thốt lên...

Câu 2

Vì sao hoàng tử bé ngạc nhiên khi nhìn thấy khu vườn đầy hoa hồng?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích từ “Rồi sau khi đã rã chân...chỉ trong một khu vườn”

Lời giải chi tiết:

Hoàng tử bé ngạc nhiên khi nhìn thấy khu vườn đầy hoa hồng vì bông hồng trên hành tInh của cậu khẳng định rằng nó là bông hồng duy nhất trong vũ trụ và cậu luôn tin vào điều đó.

Câu 3

Khi biết rằng có đến “năm ngàn bông hoa” chỉ trong một khu vườn, hoàng tử bé đã có những cảm xúc, suy nghĩ gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích từ “Hoàng tử bé nhìn chúng...chỉ trong một khu vườn”

Lời giải chi tiết:

Khi biết rằng có đến “năm ngàn bông hoa” chỉ trong một khu vườn, hoàng tử bé đã cảm thấy rất buồn bã, thất vọng, đau khổ

Câu 4

Sự việc được kể trong đoạn trích diễn ra trước hay sau cuộc gặp gỡ giữa hoàng tử bé và cáo? Căn cứ vào đâu em xác định được điều đó?

Phương pháp giải:

Dựa vào nội dung sự việc được kể được trong đoạn trích này và đoạn trích Nếu cậu muốn có một người bạn…

Lời giải chi tiết:

Sự việc được kể trong đoạn trích diễn ra trước cuộc gặp gỡ giữa hoàng tử bé và cáo.

Căn cứ vào nội dung sự việc được kể trong đoạn trích này (hoàng tử bé vừa đặt chân tới Trái Đất, nhìn thấy khu vườn đầy hoa hồng, đau khổ vì thấy bông hồng của cậu không phải là duy nhất...) và đoạn trích Nếu cậu muốn có một người bạn... (sau khi kết bạn, trò chuyện với cáo, hoàng tử bé đã hiểu ra rằng năm ngàn bông hồng kia không hề giống với bông hồng trên hành tinh của cậu; rằng bông hồng của cậu là duy nhất trên đời...).

Câu 5

Đoạn trích giúp em hiểu thêm điều gì về "món quà bí mật” mà cáo tặng cho hoàng tử bé trong phần kết của văn bản Nếu cậu muốn có một người bạn... (SGK, tr. 24 - 25)?

Phương pháp giải:

Đọc lại phần kết của đoạn trích Nếu cậu muốn có một người bạn… và trả lời theo các gợi ý:

- Món quà bí mật mà cáo tặng cho hoàng tử bé là gì? Hoàng tử bé đã nói gì với những bông hồng trên Trái Đất

- Hoàng tử bé đã nhắc lại những lời nào của cáo? Cậu có còn buồn bã, đau khô như lúc chưa gặp cáo không?

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích giúp em hiểu thêm về “món quà bí mật” mà cáo tặng cho hoàng tử bé trong phần kết của văn bản Nếu cậu muốn có một người bạn…:

- Cáo đã tặng cho hoàng tử bé “món quà bí mật”:“Người ta chỉ thấy rõ với trái tim. Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần”. Hoàng tử bé đã nói với những bông hồng trên Trái Đất:“Các bạn chẳng giống bông hồng của tôi chút nào, các bạn chưa là gì cả. Chẳng ai cảm hóa các bạn và các bạn chẳng cảm hóa ai. Các bạn giống như bạn cáo của tôi ngày trước. Hồi đó bạn ấy chỉ là một con cáo nhưng cả trăm ngàn con cáo khác. Nhưng tôi đã khiến bạn ấy thành bạn của tôi, và bây giờ bạn ấy trở thành duy nhất trên đời.”

- Hoàng tử bé đã nhắc lại những lời của cáo: “Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần”, “ Chính thời gian mà mình bỏ ra cho bông hồng của mình…”, “Mình có trách nhiệm với bông hồng của mình”.  Hoàng tử bé đã không còn buồn bã, đau khổ như lúc chưa gặp cáo nữa

=> Hoàng tử bé hiểu được giá trị cốt lõi của tình bạn, cậu hiểu điều gì đã tạo nên tình bạn độc nhất giữa nhưng người bạn của cậu và cậu hiểu cậu phải có trách nhiệm với tình bạn.

Câu 6

Tìm và giải thích nghĩa của ba từ láy trong đoạn trích

Phương pháp giải:

Giải thích nghĩa của ba từ láy

Lời giải chi tiết:

Giải thích nghĩa của ba từ láy:

- Ngơ ngác: trạng thái ngạc nhiên, hoang mang trước sự việc quá bất ngờ hoặc trước quang cảnh xa lạ.

- Buồn bã: cảm giác, tâm trạng buồn.

- Lúng túng: không biết nói năng, xử trí, hành động như thế nào

Câu 7

Đặt câu với các từ láy tìm được trong câu hỏi 6.

Phương pháp giải:

Đặt câu

Lời giải chi tiết:

Em dựa vào các từ được giải nghĩa ở câu số 6 để đặt câu.

- Con nai vàng ngơ ngác đạp trên những chiếc là trong rừng.

- Lan buồn bã vì làm bài điểm thấp.

- Tôi đã rất bất ngờ và vô cùng lúng túng khi gặp lại được người bạn năm đó của mình.

trithuchub.com

Câu 1

Nhân vật nào giữ vai trò chủ động trong cuộc đối thoại trên?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích, đặc biệt là lời thoại của các nhân vật

Lời giải chi tiết:

Nhân vật cáo giữ vai trò chủ động trong cuộc đối thoại.

Câu 2

Bí mật cáo chia sẻ với hoàng tử bé là gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích từ “Sau đó nói thêm… vô hình trong mắt trần”

Lời giải chi tiết:

Bí mật mà cáo chia sẻ với hoàng tử bé: "Người ta chỉ thấy rõ với trái tim. Điều cốt lõi vô hình trong mắt trần."

Câu 3

Em hiểu “thấy rõ với trái tim” nghĩa là gì? Vì sao “mắt trần" lại không thể thấy được "điều cốt lõi”?

Phương pháp giải:

Giải thích ý nghĩa

Lời giải chi tiết:

“Thấy rõ với trái tim” là biết quan sát, cảm nhận, đánh giá về bạn bè và mọi người xung quanh với thái độ tôn trọng, cảm thông, thấu hiểu; với tình cảm yêu thương, gắn bó.

“Mắt trần” là hình ảnh ẩn dụ cho cái nhìn hời hợt, nông cạn, thiếu sự cảm thông, thấu hiểu nên chỉ thấy được vẻ bề ngoài. Trong khi đó những điều quan trọng nhất (cảm xúc, tình cảm, tâm hồn của mỗi con người) lại tồn tại “vô hình”. Vì vậy, nếu chỉ “nhìn” bằng con mắt bình thường, không có sự gắn kết, chia sẻ, thì sẽ không thể thấy được “điều cốt lõi” ấy

Câu 4

Tại sao việc hoàng tử bé dành thời gian cho bông hồng của cậu lại khiến bông hồng ấy trở nên quan trọng?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ đoạn trích và nêu cảm nhận

Lời giải chi tiết:

Thời gian là tài sản vô giá của con người và chúng ta thường xuyên cảm thấy không có đủ thời gian. Nhưng muốn ai đó trở thành bạn, chúng ta cần dành thời gian để tìm hiểu, gắn bó và yêu quý người đó. Vì vậy, việc hoàng tử bé dành thời gian để quan tâm, chăm sóc, lắng nghe bông hồng của cậu đã khiến bông hồng ấy trở thành “duy nhất? quan trọng nhất so với mọi bông hồng trong vũ trụ.

Câu 5

Những lời nói của cáo thể hiện đặc điểm gì ở nhân vật này?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ lời thoại của cáo và nêu cảm nhận

Lời giải chi tiết:

Những lời nói của cáo thể hiện sự thông minh, sâu sắc, từng trải và cả tình bạn chân thành dành cho hoàng tử bé

Câu 6

Nhân vật cáo đã dạy cho hoàng tử bé những bài học rất sâu sắc về tình bạn. Hãy chia sẻ về một bài học có ý nghĩa mà em đã nhận được từ một bạn nào đó.

Phương pháp giải:

Liên hệ bản thân

Lời giải chi tiết:

Đây là câu hỏi kết nối với trải nghiệm cá nhân nên em tự do lựa chọn và chia sẻ một bài học nào đó đã nhận được từ bạn bè của mình

Câu 7

Chỉ ra từ ghép và từ láy trong câu sau: Bạn có trách nhiệm mãi mãi với những gì bạn đó cảm hóa

Phương pháp giải:

Đọc và chỉ ra từ ghép, từ láy

Lời giải chi tiết:

Từ ghép: trách nhiệm, cảm hoá; Từ láy: mãi mãi

Câu 8

Vô trong vô hình là yếu tố thường đi trước một yếu tố khác, có nghĩa là “không, không có”. Hãy tìm một số từ có yếu tố vô được dùng theo cách như vậy và giải thích nghĩa của những từ đó

Phương pháp giải:

Tự suy nghĩ

Lời giải chi tiết:

- Vô biên: rộng lớn đến mức như không có giới hạn.

- Vô bổ: không mang lại lợi ích gì.

- Vô lí: không có lí, không hợp lẽ phải.

- Vô lễ: không có lễ độ với người trên

trithuchub.com

Câu 1

Đoạn trích được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ mấy?

Phương pháp giải:

Căn cứ vào hình thức xuất hiện của người kể chuyện

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích kể theo ngôi kể thứ nhất. Căn cứ vào hình thức xuất hiện của người kể: xưng “tôi” và kể về những gì mình trực tiếp chứng kiến, tham gia hoặc quan sát, “giấu mình” không tham gia vào câu chuyện…

Câu 2

Lai-ca đã rủ và “xúi” nhân vật “tôi” làm những gì?

Phương pháp giải:

Đọc kĩ văn bản và chỉ ra những việc Lai-ca đã rủ và “xúi” nhân vật “tôi” làm

Lời giải chi tiết:

Lai-ca đã rủ và “xúi” nhân vật “tôi” làm: hắn đã vội giục tôi nhằn chiếc dép của mẹ chị Ni; hắn còn lên vào phòng tắm đánh cắp cục xà phòng và hớn hở tha vào dưới gầm tủ; hẳn hào hứng rủ tôi gặm...; thằng Lai-ca cũng kịp bày cho tôi cái trò nhảy chồm chồm trong giờ ăn.

Câu 3

Em hãy chọn phân tích một số chi tiết thể hiện đặc điểm của nhân vật Lai-ca.

Phương pháp giải:

Trả lời câu hỏi dựa trên các chi tiết đã tìm được khi trả lời câu số 2

Lời giải chi tiết:

“Hắn đã vội giục tôi nhàn chiếc đép của mẹ chị Ni; hắn còn lên vào phòng tắm đánh cắp cục xà phòng và hớn hở tha vào dưới gầm tủ; hắn hào hứng rủ tôi gặm...; thằng Lai-ca cũng kịp bày cho tôi cái trò nhảy chồm chồm trong giờ ăn” => Những hành động của Lai-ca cho thấy đây là một chú chó rất tinh nghịch, hiếu động

Câu 4

Nhân vật “tôi” có thái độ thế nào với Lai-ca? Những chi tiết nào thể hiện thái độ đó?

Phương pháp giải:

Căn cứ vào thái độ của “tôi” khi mới gặp Lai-ca, việc tham gia vào các trò nghịch ngợm của Lai-ca và lời đánh giá trực tiếp của “tôi” về người bạn mới, Lai-ca.

Lời giải chi tiết:

- Ngay lần đầu gặp gỡ, “tôi” và thằng Lai-ca đã sung sướng nhìn nhau như thể nhìn vào gương.

- “Tôi” và Lai-ca hào hứng thi nhau gặm đồ vật.

- “Tôi” đánh giá Lai-ca là một đứa bạn hấp dẫn.

=> Thái độ vui vẻ

Câu 5

Một đứa bạn như Lai-ca là một đứa bạn hấp dẫn. Em có đồng tình với suy nghĩ trên của nhân vật "tôi” không? Vì sao?

Phương pháp giải:

Có thể đồng tình hoặc không đồng tình nhưng cần lí giải được quan điểm của mình.

Lời giải chi tiết:

Em đồng tình với suy nghĩ của nhân vật “tôi” vì Lai-ca và “tôi” rất giống nhau (hai đứa tôi giống nhau quá sức) và một người bạn tinh nghịch, hiếu động thường mang đến cho ta nhiều điều bất ngờ, thú vị,...

Câu 6

Tìm từ láy trong những câu sau:

a. Hắn còn lẻn vào phòng tắm đánh cắp cục xà phòng và hớn hở tha vào dưới gầm tủ.

b. Đó là một cục đen sì, nhớp nháp, đầy những vết rỗ và vết xước như vừa vớt ra từ một cuộc chiến

c. Trong quãng thời gian ngắn ngủi ở nhà tôi, thằng Lai-ca cũng kịp bày cho tôi cái trò nhảy chồm chồm trong giờ ăn.

Phương pháp giải:

Đọc và tìm các từ láy

Lời giải chi tiết:

Từ láy trong các câu:

a. Hớn hở

b. Nhớp nháp

c. Ngắn ngủi, chồm chồm

Câu 7

Giải thích nghĩa của từ in đậm trong câu văn sau và tìm những từ đồng nghĩa với từ đó:

Hắn hào hứng rủ tôi gặm, và khi thấy tôi nhăn mũi thị hắn tỉnh bơ gặm một mình cái món hôi rình đó

Phương pháp giải:

Có thể tra từ điển hoặc căn cứ vào các từ ngữ đứng trước và sau từ tỉnh bơ để giải nghĩa từ

Lời giải chi tiết:

- Tỉnh bơ: tỏ ra như hoàn toàn không có gì xảy ra trước việc lẽ ra phải chú ý, phải có phản ứng.

- Những từ đồng nghĩa: tỉnh khô, tỉnh queo, phớt lờ...

trithuchub.com

Câu 1

Nhân vật “tôi” đánh giá Bi-nô là một cậu bạn như thế nào?

Phương pháp giải:

Tìm các từ ngữ mà nhân vật “tôi” đánh giá về cậu bạn Bi-nô

Lời giải chi tiết:

Nhân vật “tôi” đánh giá về cậu bạn Bi-nô: một đứa bạn thông thái cũng hấp dẫn không kém; không chỉ loài người, bọn cún chúng tôi cũng bị chinh phục bởi sự thông tuệ

Câu 2

Nhân vật “tôi” và Bi-nô đã cùng nhau trải nghiệm điều thú vị gì?

Phương pháp giải:

Chú ý các câu văn nói về trải nghiệm thú vị của “tôi” và Bi-nô

Lời giải chi tiết:

Nhân vật “tôi” và Bi-nô đã cùng nhau trải nghiệm điều thú vị: nhìn thấy nắng sau những ngày mưa; được sợ hãi (Bi-nô bảo tôi thế và nó dẫn tôi đến dưới mái tôn che dọc hành lang chạy xuống bếp, chui vào dưới chạn thức ăn, nằm nghe mưa.)

Câu 3

Khi nghe mưa, nhân vật “tôi” đã có những cảm xúc, suy nghĩ gì?

Phương pháp giải:

Dựa vào một số từ ngữ để nhận xét về cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật “ tôi” khi nghe mưa

Lời giải chi tiết:

Khi nghe mưa, nhân vật “tôi” đã có những cảm xúc, suy nghĩ: sợ hãi “Tai ù như xay lúa, tôi rúm người lại, run bần bật, đuôi cụp vào giữa hai chân” nhưng lại thấy thích

Câu 4

Tại sao nhân vật “tôi” cảm nhận khoảnh khắc ngắm mưa “thật là quý giá”?

Phương pháp giải:

Đọc và lí giải

Lời giải chi tiết:

Nhân vật “tôi” cảm nhận khoảnh khắc ngắm mưa “thật là quý giá” vì “tôi” chưa bao giờ nghe mưa dưới mái tôn; nhân vật “tôi” đã mở mọi giác quan để cảm nhận âm thanh, vẻ đẹp tuyệt vời của tự nhiên; “tôi” nghe tiếng mưa rơi cùng người bạn thông thái Bi-nô; khi nghe mưa, “tôi” cảm thấy tâm hồn thư thái, nhẹ nhõm, thấy cuộc sống đẹp và thơ mộng biết bao.

Câu 5

Nhân vật Bê-tô đã nằm nghe tiếng mưa rơi trên mái tôn và cảm nhận khoảnh khắc đó thật là quý giá. Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) miêu tả một khoảnh khắc từng khiến em có được những cảm xúc tuyệt vời

Phương pháp giải:

Viết đoạn văn

Lời giải chi tiết:

Bài tham khảo:

   Tôi đã từng được chứng kiến cảnh mưa đá hồi tôi mới 8 tuổi. Tôi ngạc nhiên lắm, đó là lần đầu tiên tôi được thấy một cơn mưa mà những hạt mưa lại là những cục đá nhiều hình thù khác nhau. Tiếng đá rơi gõ lên mái tôn “lộp bộp” nghe thật vui tai, những đứa em tôi đứng dưới mái hiên nhặt những viên đá lăn lóc dưới đất, chúng thích thú cười đùa. Chúng tôi vui sướng, từ ngạc nhiên đến trầm trồ khi được chứng kiến một điều mới mẻ của thiên nhiên. Đó là một khoảnh khắc khiến tôi và những đứa em có cảm xúc thật tuyệt vời.

Câu 6

Trong đoạn trích có những từ láy mô phỏng âm thanh tiếng mưa như: rầm rầm, lộp độp. Hãy tìm thêm những từ láy khác cũng mô phỏng âm thanh tiếng mưa.

Phương pháp giải:

Tìm thêm các từ láy mô phỏng âm thanh tiếng mưa

Lời giải chi tiết:

Những từ láy mô phỏng âm thanh tiếng mưa: rào rào, ào ào, tí tách,...

Câu 7

Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong đoạn trích từ Những hạt mưa đến đè bẹp chúng tôi.

Phương pháp giải:

Tìm và nêu tác dụng

Lời giải chi tiết:

Biện pháp tu từ so sánh trong đoạn trích từ Những hạt mưa đến đè bẹp chúng tôi:

Âm thanh tiếng mưa gõ vào mái tôn được so sánh như hàng ngàn con ngựa phi ngay trên đầu, như ông trời đứng rải đá từ trên cao, như ai đó đang thét gào giận dữ, như mái nhà sắp sập xuống,...

Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh: cụ thể hoá tiếng mưa rơi, nhấn mạnh âm thanh to, dữ dội, ào ạt của tiếng mưa rơi trên mái tôn.

trithuchub.com