Phần 1 - Ôn tập: Tiết 1 - 2 trang 148

Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 148 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu.

a. Nêu tên các chủ điểm đã học trong Tiếng Việt 5 (tập một và tập hai).

b. Theo em, bức tranh muốn nói điều gì? Chọn câu trả lời dưới đây hoặc nêu ý kiến của em.

A. Con đường học tập rộng mở đang chờ đón em bước tiếp.

B. Kiến thức là vô tận, hãy khám phá để thành công.

C. Học tập là một hành trình để đi đến tương lai tốt đẹp.

Phương pháp giải:

a. Em dựa vào kiến thức đã học để trả lời câu hỏi.

b. Em quan sát tranh để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

a. Các chủ điểm đã học trong Tiếng Việt 5 (tập một và tập hai):

- Thế giới tuổi thơ

- Thiên nhiên kì thú

- Trên con đường học tập

- Nghệ thuật muôn màu

- Vẻ đẹp cuộc sống

- Hương sắc trăm miền

- Tiếp bước cha ông

- Thế giới của chúng ta

b. Theo em, bức tranh muốn nói: B. Kiến thức là vô tận, hãy khám phá để thành công.

Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 149 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Tóm tắt nội dung 1 – 2 câu chuyện dưới đây. Nêu điều em tâm đắc nhất trong câu chuyện đó và giải thích vì sao.

- Danh y Tuệ Tĩnh

- Những con hạc giấy

- Người thầy của muôn đời

- Một người hùng thầm lặng

Phương pháp giải:

Em dựa vào kiến thức của bản thân để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

– Người thầy của muôn đời: Thầy Chu Văn An là nhà giáo nổi tiếng, được nhiều học trò theo học. Năm ấy, đến ngày mừng thọ cụ tròn sáu mươi tuổi, học trò bốn phương tề tựu thăm cụ, dâng biếu cụ quà. Cụ hỏi thăm công việc từng người, bảo ban học trò rồi dẫn học trò tới nhà thầy của mình. Học trò hàng lối đi theo, tới sân, cụ và các trò vái lạy thầy giáo già. Các học trò khi ấy được học bài học thấm thía về nghĩa thầy trò.

Điều em tâm đắc nhất trong câu chuyện này là cụ giáo Chu dẫn tất cả trò của mình sang nhà thầy giáo cũ, vì em nghĩ cụ Chu không đi một mình, cùng rủ học trò có lẽ vì ý đồ tốt. Cụ muốn thầy học trò biết mình cũng trọng nghĩa thầy trò, không quên ơn người cũ; ý nhắc học trò cũng cần trọng nghĩa thầy trò đến suốt đời.

– Những con hạc giấy: Cô bé Xa-đa-kô, sau khi bị nhiễm phóng xạ, hy vọng sẽ khỏi bệnh bằng cách gấp hạc giấy. Mặc dù nhận được sự quan tâm và sự chia sẻ từ trẻ em Nhật Bản và học sinh thành phố Hi-rô-si-ma, Xa-đa-kô vẫn không qua khỏi. Tuy nhiên, tưởng niệm về Xa-đa-kô đã được thể hiện qua việc xây dựng Tượng đài Hoà bình cho trẻ em, còn được gọi là tháp Sen-ba-zu-ru, tại Công viên Hoà bình của thành phố Hi-rô-si-ma.

Điều em tâm đắc nhất trong câu chuyện này là trẻ em khắp cả nước Nhật đã gửi hàng nghìn con hạc giấy đến cho Xa-đa-cô. Vì điều ước khi gấp một nghìn con hạc giấy không có thật, nhưng vì Xa-đa-kô tin, trẻ em cũng muốn ủng hộ và an ủi nên cùng tin tưởng, chỉ tiếc điều ước ấy không có thực.

Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 149 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Chọn từ thích hợp thay cho mỗi bông hoa.

a. * như kiến

b. Năng mưa thì giếng năng *.

c. * sao thì nắng, vắng sao thì mưa.

d. Con ơi nhớ lấy câu này

Sông sâu chớ lội, đò * chớ qua.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các câu để điền từ phù hợp.

Lời giải chi tiết:

a. Đông như kiến/ Nhiều như kiến

b. Năng mưa thì giếng năng đầy.

c. Nhiều sao thì nắng, vắng sao thì mưa./ Đông sao thì nắng, vắng sao thì mưa.

d. Con ơi nhớ lấy câu này

Sông sâu chớ lội, đò đầy chớ qua.

Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 trang 149 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Đặt câu để phân biệt nghĩa của ba từ: ít, thưa, vắng.

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và đặt câu phù hợp.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Cây xoài nhà tôi ra hoa nhiều nhưng đậu quả ít.

- Ở miền núi, đất rộng người thưa, không khí trong lành.

- Mùa đông, các bãi biển rất vắng người.

Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 trang 149 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Các câu trong mỗi đoạn văn dưới đây liên kết với nhau bằng cách nào? Từ ngữ nào cho em biết điều đó?

a. Cạnh nơi ở của loài nai, bên những dải đất ẩm ướt ven suối là nơi ở của loài hươu. Ban ngày, chúng ẩn náu trong những lùm cây hoặc những bờ lau sậy um tùm, chiều xuống mới ra đi ăn, hửng sáng lại trở về ổ nằm ngủ. Chúng không đẹp: mình dài, chân ngắn, lông màu vàng nhạt hoặc nâu đen. Thế nhưng chúng lại là những con vật dũng cảm nhất trong loài có gạc.

(Theo Vũ Hùng)

b. Mỗi mùa của Hạ Long lại có những nét riêng biệt, hấp dẫn lòng người. Mùa xuân của Hạ Long là mùa sương và cá mực. Mùa hè của Hạ Long là mùa gió nồm nam và cá ngừ, cá vược. Mùa thu của Hạ Long là mùa trăng biển và tôm he... Song quyến rũ hơn cả vẫn là mùa hè của Hạ Long. Những ngày hè đi bên bờ Hạ Long, Bãi Cháy hay Tuần Châu, Bản Sen hay Ngọc Vừng,... ta có cảm giác như đi trước cửa gió. Ngọn gió lúc êm ả như ru, lúc phần phật như quạt, mang cái trong lành, cái tươi mát của đại dương vào đất liền, làm sảng khoái tâm hồn ta.

(Thi Sảnh)

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các đoạn văn để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

a. Liên kết câu bằng cách dùng từ ngữ thay thế (từ “chúng” thay thế cho “loài hươu”), dùng từ nối (thế nhưng) và lặp từ ngữ (chúng).

b. Liên kết câu bằng cách lặp từ ngữ (mùa, Hạ Long, gió) và từ nối (song).

Câu 6

Trả lời câu hỏi 6 trang 149 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Viết 2 – 3 câu tả cảnh nơi em ở vào một ngày mưa hoặc một ngày nắng, cho biết biện pháp liên kết câu em đã sử dụng trong đoạn văn.

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và viết câu theo yêu cầu.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Nơi em ở là một vùng giáp với nhiều đồi núi, nơi có những trận mưa khi nhẹ nhàng, khi xối xả dữ dội. Cơn mưa lên những triền đồi, nước từ khắp nơi bủa về khu đất bằng, nước xối nhau, đuổi nhau dồn về hạ lưu. Thật vậy, nước mưa dữ dội không tiếc thương, cuốn phăng mọi thứ chúng có thể đủ sức cuốn đi, là mưa nhưng mưa không đẹp đẽ, dịu dàng.

– Biện pháp liên kết câu em đã dùng là: lặp lại từ “mưa”, từ ngữ nối “thật vậy”.