Phần 2 - Đánh giá cuối năm học: Tiết 6 - 7: Phong cảnh đền Hùng trang 155

Bài đọc

PHONG CẢNH ĐỀN HÙNG

Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh. Trước đền, những khóm hải đường đâm bông rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xoè hoa. Trong đền, dòng chữ vàng Nam quốc sơn hà uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa.

Lăng của các Vua Hùng kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh xanh. Đứng ở đây, nhìn ra xa, phong cảnh thật là đẹp. Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái Hùng Vương thứ 18 – theo Sơn Tinh về trấn giữ núi cao. Dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững chắn ngang bên trái đỡ lấy mây trời cuồn cuộn. Phía xa xa là núi Sóc Sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng, người có công giúp Hùng Vương đánh thắng giặc Ân xâm lược. Trước mặt là Ngã Ba Hạc, nơi gặp gỡ của ba dòng sông lớn tháng năm mải miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát.

Trước đền Thượng có một cột đá cao đến năm gang, rộng khoảng ba tấc. Theo ngọc phả, trước khi dời đô về Phong Khê, An Dương Vương đã dựng mốc đá đó, thề với các Vua Hùng giữ vững giang sơn. Lần theo lối cũ đến lưng chừng núi có đền Trung thờ 18 chi Vua Hùng. Những cành hoa đại cổ thụ toả hương thơm, những gốc thông già hàng năm, sáu thế kỉ che mát cho con cháu về thăm đất Tổ. Đi dần xuống là đền Hạ, chùa Thiên Quang và cuối cùng là đền Giếng, nơi có giếng Ngọc trong xanh, ngày xưa công chúa Mị Nương thường xuống rửa mặt, soi gương.

(Theo Đoàn Minh Tuấn)

Từ ngữ

- Nam quốc sơn hà (sông núi nước Nam): tên một bài thơ – tương truyền của Lý Thường Kiệt – khẳng định quyền độc lập, tự chủ của nước ta.

- Bức hoành phi: tấm gỗ sơn son thếp vàng có khắc chữ Hán hoặc chữ Nôm cỡ lớn, thường treo ngang ở gian giữa nhà để thờ hoặc trang trí.

- Ngọc phả: sách ghi chép lai lịch, thân thế, sự nghiệp của những người được người đời kính trọng, tôn thờ.

Câu 1

Trả lời câu hỏi 1 trang 156 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Ở đoạn mở đầu, đền Thượng được miêu tả thế nào?

- Trước đền:

- Trong đền:

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn mở đầu của bài đọc để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

- Trước đền, những khóm hải đường đâm bông rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xoè hoa.

- Trong đền, dòng chữ vàng Nam quốc sơn hà uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa.

Câu 2

Trả lời câu hỏi 2 trang 156 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Ghép ô chữ bên trái với ô chữ bên phải để nêu đúng phong cảnh thiên nhiên nhìn từ lăng của các Vua Hùng.

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn văn thứ hai của bài đọc để nối phù hợp.

Lời giải chi tiết:

Câu 3

Trả lời câu hỏi 3 trang 156 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Những cảnh vật nào ở đền Trung gợi lên vẻ cổ kính?

Phương pháp giải:

Em đọc đoạn văn cuối cùng của bài đọc để tìm câu trả lời.

Lời giải chi tiết:

Những cảnh vật ở đền Trung gợi lên vẻ cổ kính: những cành hoa đại cổ thụ toả hương thơm, những gốc thông già hàng năm, sáu thế kỉ che mát cho con cháu về thăm đất Tổ.

Câu 4

Trả lời câu hỏi 4 trang 157 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Bài văn gợi lại những câu chuyện cổ xưa về sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Em hãy kể tên một số câu chuyện đó.

Phương pháp giải:

Em dựa vào nội dung bài văn và kiến thức của bản thân để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Bài văn gợi lại những câu chuyện cổ xưa về sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, đó là: Thánh Gióng; Sơn Tinh, Thuỷ Tinh; An Dương Vương.

Câu 5

Trả lời câu hỏi 5 trang 157 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Theo em, việc nhắc nhớ những câu chuyện cổ xưa có ý nghĩa gì?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Qua việc nhắc nhớ những câu chuyện cổ xưa trong bài văn tả phong cảnh vùng đất Tổ, tác giả muốn nói đất nước, dân tộc Việt Nam mãi mãi biết ơn, trân trọng công lao dựng nước và giữ nước của cha ông.

Câu 6

Trả lời câu hỏi 6 trang 157 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Nêu suy nghĩ của em về câu ca dao:

Dù ai đi ngược về xuôi

Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng Mười tháng Ba.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ câu ca sao và nêu suy nghĩ của bản thân.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

Câu ca dao là lời nhắn nhủ, nhắc nhở các thế hệ con cháu đời đời không quên cội nguồn dân tộc.

Câu 7

Trả lời câu hỏi 7 trang 157 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Câu nào dưới đây là câu ghép?

a. Trước đền, những khóm hải đường đâm bông rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xoè hoa.

b. Trong đền, dòng chữ vàng Nam quốc sơn hà uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa.

c. Lăng của các Vua Hùng kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh xanh.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các câu để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Câu ghép: a. Trước đền, những khóm hải đường đâm bông rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xoè hoa.

Câu 8

Trả lời câu hỏi 8 trang 157 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Các vế của câu ghép dưới đây được nối với nhau bằng cách nào?

Những cành hoa đại cổ thụ toả hương thơm, những gốc thông già hàng năm, sáu thế kỉ che mát cho con cháu về thăm đất Tổ.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ câu ghép để trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Các vế của câu ghép được nối trực tiếp với nhau bằng dấu phẩy.

Câu 9

Trả lời câu hỏi 9 trang 157 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Nêu công dụng của dấu gạch ngang được sử dụng trong câu dưới đây:

Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái Hùng Vương thứ 18 – theo Sơn Tinh về trấn giữ núi cao.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ câu văn, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Câu văn sử dụng dấu gạch ngang với công dụng đánh dấu bộ phận giải thích.

Câu 10

Trả lời câu hỏi 10 trang 157 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức

Trong câu “Đứng ở đây, nhìn ra xa, phong cảnh thật là đẹp.", từ đứng được dùng với nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Đặt 1 – 2 câu có từ đứng được dùng với nghĩa chuyển.

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ câu văn, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.

Lời giải chi tiết:

Cách 1

- Từ đứng trong câu văn được dùng với nghĩa gốc. 

- Đặt câu:

+ Bạn Hà Anh đứng đầu danh sách lớp.

+ Các chú công nhân đứng máy 8 tiếng một ngày.