Bài 1. Khái quát về nhà ở

Lý thuyết Bài 1: Khái quát về nhà ở SGK Công nghệ 6 - Kết nối tri thức

I. VAI TRÒ CỦA NHÀ Ở 

- Là công trình được xây dựng với mục đích để ở 

- Bảo vệ con người trước những tác động xấu của thiên nhiên và xã hội.

- Phục vụ các nhu cầu sinh hoạt của cá nhân hoặc hộ gia đình. 

II. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÀ Ở 

1. Cấu tạo 

Nhà ở thường bao gồm các phần chính là móng nhà, sàn nhà, khung nhà, tường, mái nhà, cửa ra vào, cửa sổ. 

2. Cách bố trí không gian bên trong 

- Nhà ở thường được phân chia thành các khu vực chức năng như khu vực sinh hoạt chung, khu vực nghỉ ngơi, khu vực thờ cúng, khu vực nấu ăn, khu vực vệ sinh, …

- Nhà ở còn mang tính vùng miền, phụ thuộc vào các yếu tố vị trí địa lí, khí hậu, kinh tế, văn hóa, xã hội. 

III. KIẾN TRÚC NHÀ Ở ĐẶC TRƯNG CỦA VIỆT NAM 

1. Nhà ở nông thôn 

- Các khu vực chức năng trong nhà thường được xây tách biệt. 

- Tùy điều kiện của từng gia đình mà khu nhà chính có thể xây dựng ba gian hai chái, hay năm gian hai chái.

- Các gian nhà được phân chia bằng hệ thống tường hoặc cột nhà. 

2. Nhà ở thành thị 

a. Nhà mặt phố

- Nhà ở thường được thiết kế nhiều tầng.

- Nhà mặt phố được thiết kế có thể vừa ở vừa kinh doanh. 

b. Nhà chung cư

- Nhà chung cư được xây dựng để phục vụ nhiều gia đình. 

- Nhà được tổ chức thành không gian riêng dành cho từng gia đình được gọi là căn hộ và không gian chung như khu để xe, khu mua bán, khu sinh hoạt cộng đồng, …

Nhà ở các khu đặc thù

c. Nhà sàn 

- Nhà sàn là kiểu nhà được dựng trên các cột phía trên mặt đất, phù hợp với các đặc điểm về địa hình, tập quán sinh hoạt của người dân. 

- Nhà sàn được chia thành hai khu vực không gian sử dụng: 

   + Phần sàn là khu sinh hoạt chung, để ở và nấu ăn 

   + Phần dưới sàn thường là khu vực chăn nuôi và nơi cất giữ công cụ lao động. 

d. Nhà nổi 

- Nhà nổi là kiểu nhà được thiết kế có hệ thống phao dưới sàn giúp nhà có thể nổi trên mặt nước. 

- Nhà có thể di động hoặc cố định. 

Mở đầu trang 8 SGK Công nghệ 6 - Kết nối tri thức

Đề bài

Cuộc sống con người sẽ khó khăn như thế nào nếu không có nhà ở?
Tại Việt Nam, nhà ở có đặc điểm gì chung và có những kiến trúc đặc trưng nào?

Lời giải chi tiết

- Những khó khăn mà con người gặp phải khi không có nhà ở là:

   + Con người không có chỗ ở ở, không được bảo vệ trước những tác động xấu của thiên nhiên, xã hội và không có nơi để phục vụ nhu cầu về sinh hoạt cá nhân hay hộ gia đình.

   + Con người không cảm nhận được cảm giác thân thuộc, không cùng nhau tạo niềm vui, không cảm nhận được cảm giác riêng tư.

- Đặc điểm chung của nhà ở Việt Nam là:

   + Về cấu tạo, nhà ở thường bao gồm các phần chính như: móng nhà, sàn nhà, khung nhà, tường nhà, mái nhà, cửa ra vào, cửa sổ.

   + Về cách bố trí không gian bên trong nhà, nhà ở thường phân chia thành các khu vực như: khu vực sinh hoạt chung, khu vực nghỉ ngơi, khu vực thờ cúng, khu vực nấu ăn, khu vực vệ sinh, …

   + Ngoài ra, nhà ở còn mang tính vùng miền, phụ thuộc vào vị trí địa lí, khí hậu, kinh tế, văn hóa, xã hội.

- Kiến trúc đặc trưng của nhà ở Việt Nam là:

   + Nhà ở nông thôn

   + Nhà ở thành thị: nhà ở mặt phố, nhà ở chung cư.

   + Nhà ở các khu vực đặc thù: nhà sàn, nhà nổi.

Khám phá mục I trang 8 SGK Công nghệ 6 - Kết nối tri thức

Đề bài

Quan sát hình 1.1 và cho biết con người cần có nhà ở? 

Lời giải chi tiết

Con người cần có nhà ở vì:

Nhà ở có vai trò rất quan trọng đối với con người. Nhờ có nhà ở mà mang đến cho con người cảm giác thân thuộc, ở đó mọi người có thể cùng nhau tạo niềm vui, cảm xúc tích cực, mang đến cho con người nhiều cảm giác riêng tư, cùng nhau ăn cơm, cùng nhau xem phim, đi ngủ, vui chơi....

Khám phá mục II trang 10 SGK Công nghệ 6 - Kết nối tri thức

Đề bài

Quan sát hình 1.4 em có thể nhận biết được những khu vực chức năng nào trong ngôi nhà? 

Lời giải chi tiết

Khu vực chức năng trong hình 1.4 là 

Kết nối năng lực mục III trang 11 SGK Công nghệ 6 - Kết nối tri thức

Đề bài

Sử dụng internet hoặc qua sách báo, … để tìm hiểu thêm về đặc điểm kiến trúc nhà ở các vùng miền khác nhau của nước ta.

Lời giải chi tiết

- Miền Bắc: Nhà Bắc nông thôn thời xưa thường có ít nhất ba gian. Mái nhà có độ dốc lớn một phần để thoát nước mưa, một phần dành không gian phía trên đó để cất giữ lương thực.

- Miền Trung: Kiến trúc nhà ở truyền thống miền Trung của người Việt thường đơn giản. Trong khuôn viên nhà thường được bố trí liên hoàn gồm: nhà, sân, vườn, ao.

- Miền Nam: Nhà làm bằng lá, chia thành các vách, sân vườn rộng rãi, cây trái sum suê. Nhà có thể được xây dựng gần bờ sông, kênh rạch…

Luyện tập mục III trang 11 SGK Công nghệ 6 - Kết nối tri thức

Đề bài

Ở nơi em sống, có những kiến trúc nhà ở nhào? Nhà sàn và nhà nổi phù hợp với những vùng nào ở nước ta?

Lời giải chi tiết

- Ở nơi em sống, kiến trúc nhà ở thành thị là chủ yếu. Nó bao gồm nhà ở mặt đất và nhà ở chung cư.

- Theo em:

   + Nhà sàn phù hợp với vùng núi cao như Tây Nguyên, Tây Bắc

   + Nhà nổi phù hợp với vùng nhiều kênh rạch như ở miền Tây Nam Bộ.

Vận dụng mục III trang 11 SGK Công nghệ - Kết nối tri thức