Bài 11: Viết mở bài và kết bài cho bài văn tả phong cảnh trang 59
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 59 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
So sánh các cách mở bài và kết bài dưới đây. Em thích cách viết nào hơn? Vì sao?
Mở bài
- Mở bài trực tiếp: Đà Lạt là thành phố ngàn hoa, nổi tiếng với hồ trong xanh và thông mơ màng.
- Mở bài gián tiếp: Từ Bắc vào Nam, từ đất liền tới biển đảo, nơi đâu trên đất nước ta cũng có những cảnh đẹp thu hút khách du lịch, trong số đó phải kể đến Đà Lạt. Đó là thành phố của ngàn hoa, thành phố của ngàn thông với rất nhiều hồ nước thơ mộng.
Kết bài
- Kết bài không mở rộng: Thật không ngoa khi ca ngợi Đà Lạt là chốn “bồng lai tiên cảnh”.
- Kết bài mở rộng: Thật không ngoa khi ca ngợi Đà Lạt là chốn “bồng lai tiên cảnh”. Bạn có muốn đến thăm Đà Lạt trong một ngày mờ sương không?
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các cách mở bài và kết bài, dựa vào suy nghĩ của bản thân và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Về mở bài: Hai cách mở bài đều giới thiệu tên phong cảnh, cũng là địa điểm có phong cảnh và những cảnh vật nổi bật, để lại ấn tượng cho mọi người nhất (nơi có nhiều hoa, nhiều thông và nhiều hồ nước đẹp). Mỗi cách mở bài có ưu điểm riêng:
+ Mở bài trực tiếp: ngắn gọn nhưng hàm súc, dễ nhớ và tạo ấn tượng mạnh.
+ Mở bài gián tiếp: đoạn văn có nhiều câu hơn, có nhiều thông tin hơn.
Em thích cách mở bài gián tiếp vì cách này mở ra một khung cảnh rộng lớn, giới thiệu về sự đa dạng và phong phú của vẻ đẹp tự nhiên ở khắp nơi trên đất nước, trước khi nói về Đà Lạt.
- Về kết bài: Hai cách kết bài đều nhấn mạnh lại ấn tượng về vẻ đẹp của phong cảnh. Mỗi cách kết bài đều có cái hay riêng:
+ Kết bài không mở rộng: ngắn gọn, súc tích, gây ấn tượng với người đọc.
+ Kết bài mở rộng: làm cho ý của kết bài phong phú hơn, tạo kết nối với người đọc dễ dàng hơn.
Em thích cách kết bài mở rộng vì cách này mở ra một cơ hội giao tiếp với độc giả, tạo ra sự tương tác và kích thích sự tò mò của độc giả.
- Về mở bài: Cả hai cách mở bài đều giúp người đọc nhận biết ngay đối tượng được nhắc đến là thành phố Đà Lạt với những đặc điểm quen thuộc như hoa, thông và hồ nước. Mỗi cách mở bài có nét hay riêng:
+ Mở bài trực tiếp: Giới thiệu nhanh gọn, giúp người đọc tập trung ngay vào vẻ đẹp của Đà Lạt mà không cần dẫn dắt xa xôi.
+ Mở bài gián tiếp: Giúp bài văn thêm sinh động bằng cách nhắc đến vẻ đẹp chung của đất nước trước khi nói về Đà Lạt.
Em thích cách mở bài trực tiếp hơn vì cách này ngắn gọn, rõ ràng, giúp em đi thẳng vào việc miêu tả những cảnh đẹp mà em yêu thích ở Đà Lạt một cách tự nhiên nhất.
- Về kết bài: Hai cách kết bài đều khẳng định Đà Lạt là một nơi rất đẹp, đáng để khen ngợi. Mỗi cách kết bài đều để lại dấu ấn riêng:
+ Kết bài không mở rộng: Đưa ra một nhận xét chốt lại vấn đề rất dứt khoát và mạnh mẽ.
+ Kết bài mở rộng: Tạo ra một lời mời gọi, nhắn nhủ đến người đọc.
Em thích cách kết bài mở rộng hơn vì câu hỏi cuối bài giống như một lời rủ rê chân thành, khiến người đọc cảm thấy tò mò và muốn được cùng em khám phá vẻ đẹp mờ sương của thành phố này.
- Về mở bài: Cả hai cách mở bài đều khéo léo đưa tên địa danh và những hình ảnh đặc trưng của Đà Lạt vào bài. Mỗi cách mở bài đều có ưu điểm:
+ Mở bài trực tiếp: Rất dễ viết, dễ nhớ, phù hợp với những bài văn cần sự giản dị.
+ Mở bài gián tiếp: Câu văn mượt mà, giàu hình ảnh và có sự liên kết giữa các vùng miền.
Em thích cách mở bài gián tiếp hơn vì nó làm cho bài văn trở nên trang trọng và hấp dẫn hơn. Cách viết này cho thấy Đà Lạt là một viên ngọc quý trong rất nhiều cảnh đẹp của Việt Nam.
- Về kết bài: Hai cách kết bài đều sử dụng hình ảnh so sánh "bồng lai tiên cảnh" để tôn vinh vẻ đẹp của Đà Lạt. Mỗi cách kết bài có cái hay riêng:
+ Kết bài không mở rộng: Ngắn gọn nhưng vẫn đủ ý, giúp người đọc đọng lại cảm xúc sâu sắc về vẻ đẹp của cảnh vật.
+ Kết bài mở rộng: Làm cho đoạn văn giàu cảm xúc hơn thông qua việc tương tác với người đọc.
Em thích cách kết bài không mở rộng hơn vì cụm từ “bồng lai tiên cảnh” đã quá đủ để lột tả sự tuyệt vời của Đà Lạt. Kết thúc ở đây sẽ giúp người đọc tự suy ngẫm và tưởng tượng thêm về vẻ đẹp ấy.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 59 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng cho bài Bốn mùa trong ánh nước.
Phương pháp giải:
Em đọc lại bài đọc Bốn mùa trong ánh nước và viết mở bài gián tiếp, kết bài mở rộng phù hợp.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Mở bài gián tiếp:
Trong lòng mỗi người dân Hà Nội, hồ Hoàn Kiếm không chỉ là một điểm du lịch nổi tiếng, mà còn là biểu tượng của sự thanh bình và tĩnh lặng giữa bối cảnh sống náo nhiệt của thành phố. Nơi đây không chỉ là nơi giao thoa giữa thiên nhiên và con người mà còn là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn tìm lại bình yên và cảm nhận những khoảnh khắc đẹp nhất của cuộc sống.
- Kết bài mở rộng:
Thật không ngạc nhiên khi hồ Hoàn Kiếm được mệnh danh là "trái tim của Hà Nội", với một vẻ đẹp đa dạng và phong phú theo từng mùa trong năm. Hãy dành một chút thời gian để đắm chìm trong cảnh đẹp bất tận của hồ Hoàn Kiếm, và hãy để những khoảnh khắc tĩnh lặng đó làm dịu đi mọi lo âu và phiền muộn trong cuộc sống.
- Mở bài gián tiếp:
Đất nước Việt Nam ta có biết bao danh lam thắng cảnh làm say đắm lòng người, từ vịnh Hạ Long kỳ vĩ đến cố đô Huế trầm mặc. Thế nhưng, giữa nhịp sống hối hả của thủ đô nghìn năm văn hiến, hồ Hoàn Kiếm vẫn hiện lên như một bức tranh thủy mặc hữu tình và đầy chất thơ. Không chỉ là một thắng cảnh, mặt nước hồ còn là tấm gương khổng lồ soi bóng những thăng trầm của lịch sử và vẻ đẹp biến chuyển kỳ diệu của đất trời qua bốn mùa.
-Kết bài mở rộng:
Trải qua biết bao biến cố của thời gian, hồ Hoàn Kiếm vẫn giữ trọn vẻ đẹp duyên dáng và sức hút riêng biệt qua sắc nước hương trời của xuân, hạ, thu, đông. Vẻ đẹp ấy không chỉ nằm ở cảnh vật mà còn nằm ở tình yêu mà mỗi người dành cho nơi này. Nếu có dịp ghé thăm Hà Nội, bạn đừng quên dạo bước quanh hồ để cảm nhận hơi thở của bốn mùa hòa quyện trong làn nước xanh trong, để thấy lòng mình thêm yêu và tự hào về vẻ đẹp của quê hương.
- Mở bài gián tiếp:
Mỗi mùa trong năm đều mang đến cho thiên nhiên những màu sắc và thanh âm riêng biệt, khơi gợi trong lòng con người những cảm xúc khó tả. Đối với những ai yêu mến Hà Nội, việc ngắm nhìn sự thay đổi của đất trời soi bóng bên mặt hồ Gươm luôn là một trải nghiệm đầy thú vị. Ánh nước hồ không bao giờ đứng yên mà luôn biến hóa, khi rực rỡ nắng hạ, khi lại mờ ảo sương thu, tạo nên một bản giao hưởng màu sắc tuyệt đẹp mang tên "bốn mùa".
- Kết bài mở rộng:
Hồ Hoàn Kiếm thực sự là một món quà vô giá mà thiên nhiên và lịch sử đã ban tặng cho mảnh đất kinh kỳ. Bốn mùa đi qua trên mặt hồ để lại những dư âm ngọt ngào và những hình ảnh khó phai trong tâm trí mỗi thực khách. Chúng ta hãy cùng nhau giữ gìn và trân trọng vẻ đẹp ấy, để hồ Gươm mãi là điểm đến xanh trong, là nơi vỗ về tâm hồn mỗi người giữa cuộc sống bộn bề, và để ánh nước ấy mãi lung linh trong trái tim của mọi thế hệ.
Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 59 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Trao đổi về cách viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng cho bài văn tả phong cảnh.
G:
- Khi viết mở bài gián tiếp, có thể bắt đầu như thế nào để dẫn vào phần giới thiệu phong cảnh?
+ Nhớ về một số nơi có phong cảnh đẹp em từng đến thăm hoặc được xem trên ti vi, trong tranh ảnh,...
+ Nghe một bài hát hoặc đọc một bài thơ, bài văn,... có nhắc đến vẻ đẹp của cảnh vật thiên nhiên,...
+ ....
- Khi viết kết bài mở rộng, nên mở rộng theo hướng nào?
+ Nghĩ về những người thầm lặng góp sức, chung tay giữ gìn, bảo vệ vẻ đẹp của cảnh vật thiên nhiên,...
+ Tưởng tượng về những thay đổi của cảnh vật thiên nhiên theo thời gian,...
+....
Phương pháp giải:
Em tiến hành trao đổi về cách viết mở bài gián tiếp và kết bài mở rộng cho bài văn tả phong cảnh dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
- Khi viết mở bài gián tiếp, có thể bắt đầu để dẫn vào phần giới thiệu phong cảnh:
+ Nhớ về một số nơi có phong cảnh đẹp em từng đến thăm hoặc được xem trên ti vi, trong tranh ảnh,...
+ Nghe một bài hát hoặc đọc một bài thơ, bài văn,... có nhắc đến vẻ đẹp của cảnh vật thiên nhiên,...
+ Mô tả một cảnh vật hoặc một hình ảnh cụ thể mà bạn thấy hoặc trải nghiệm từ trước đó.
- Khi viết kết bài mở rộng, nên mở rộng theo hướng:
+ Có thể thảo luận về vai trò quan trọng của con người trong việc bảo vệ môi trường và đề xuất các biện pháp cụ thể để giữ gìn và bảo vệ cảnh vật tự nhiên, như việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, và thúc đẩy du lịch bền vững…
+ Tưởng tượng và mô tả cảnh vật trong tương lai, nhấn mạnh vào những thách thức và cơ hội mà con người có thể đối mặt khi tương tác với thiên nhiên trong tương lai. Điều này giúp tạo ra một cái nhìn sâu sắc và ý nghĩa về tầm quan trọng của việc bảo vệ và tôn trọng cảnh vật tự nhiên cho các thế hệ tiếp theo.
Vận dụng
Trả lời câu hỏi vận dụng trang 59 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Chia sẻ với người thân nội dung mở bài và kết bài em đã viết.
Phương pháp giải:
Em tiến hành chia sẻ với người thân nội dung mở bài và kết bài em đã viết ở bài tập 2.
Lời giải chi tiết:
Câu 1
- Mở bài gián tiếp:
Trong lòng mỗi người dân Hà Nội, hồ Hoàn Kiếm không chỉ là một điểm du lịch nổi tiếng, mà còn là biểu tượng của sự thanh bình và tĩnh lặng giữa bối cảnh sống náo nhiệt của thành phố. Nơi đây không chỉ là nơi giao thoa giữa thiên nhiên và con người mà còn là điểm dừng chân lý tưởng cho những ai muốn tìm lại bình yên và cảm nhận những khoảnh khắc đẹp nhất của cuộc sống.
- Kết bài mở rộng:
Thật không ngạc nhiên khi hồ Hoàn Kiếm được mệnh danh là "trái tim của Hà Nội", với một vẻ đẹp đa dạng và phong phú theo từng mùa trong năm. Hãy dành một chút thời gian để đắm chìm trong cảnh đẹp bất tận của hồ Hoàn Kiếm, và hãy để những khoảnh khắc tĩnh lặng đó làm dịu đi mọi lo âu và phiền muộn trong cuộc sống.
- Mở bài gián tiếp:
Đất nước Việt Nam ta có biết bao danh lam thắng cảnh làm say đắm lòng người, từ vịnh Hạ Long kỳ vĩ đến cố đô Huế trầm mặc. Thế nhưng, giữa nhịp sống hối hả của thủ đô nghìn năm văn hiến, hồ Hoàn Kiếm vẫn hiện lên như một bức tranh thủy mặc hữu tình và đầy chất thơ. Không chỉ là một thắng cảnh, mặt nước hồ còn là tấm gương khổng lồ soi bóng những thăng trầm của lịch sử và vẻ đẹp biến chuyển kỳ diệu của đất trời qua bốn mùa.
-Kết bài mở rộng:
Trải qua biết bao biến cố của thời gian, hồ Hoàn Kiếm vẫn giữ trọn vẻ đẹp duyên dáng và sức hút riêng biệt qua sắc nước hương trời của xuân, hạ, thu, đông. Vẻ đẹp ấy không chỉ nằm ở cảnh vật mà còn nằm ở tình yêu mà mỗi người dành cho nơi này. Nếu có dịp ghé thăm Hà Nội, bạn đừng quên dạo bước quanh hồ để cảm nhận hơi thở của bốn mùa hòa quyện trong làn nước xanh trong, để thấy lòng mình thêm yêu và tự hào về vẻ đẹp của quê hương.
- Mở bài gián tiếp:
Mỗi mùa trong năm đều mang đến cho thiên nhiên những màu sắc và thanh âm riêng biệt, khơi gợi trong lòng con người những cảm xúc khó tả. Đối với những ai yêu mến Hà Nội, việc ngắm nhìn sự thay đổi của đất trời soi bóng bên mặt hồ Gươm luôn là một trải nghiệm đầy thú vị. Ánh nước hồ không bao giờ đứng yên mà luôn biến hóa, khi rực rỡ nắng hạ, khi lại mờ ảo sương thu, tạo nên một bản giao hưởng màu sắc tuyệt đẹp mang tên "bốn mùa".
- Kết bài mở rộng:
Hồ Hoàn Kiếm thực sự là một món quà vô giá mà thiên nhiên và lịch sử đã ban tặng cho mảnh đất kinh kỳ. Bốn mùa đi qua trên mặt hồ để lại những dư âm ngọt ngào và những hình ảnh khó phai trong tâm trí mỗi thực khách. Chúng ta hãy cùng nhau giữ gìn và trân trọng vẻ đẹp ấy, để hồ Gươm mãi là điểm đến xanh trong, là nơi vỗ về tâm hồn mỗi người giữa cuộc sống bộn bề, và để ánh nước ấy mãi lung linh trong trái tim của mọi thế hệ.