Bài 12: Bảo tồn động vật hoang dã trang 63
Yêu cầu: Thảo luận về việc bảo tồn động vật hoang dã.
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 63 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Chuẩn bị.
- Tìm hiểu về động vật hoang dã và việc bảo tồn động vật hoang dã qua sách báo, in-tơ-nét.
G: Một số cuốn sách về động vật hoang dã: Sinh vật trú ẩn và săn mồi (Rắt Ô-oen), Khám phá rừng già – Động vật hoang dã (Xti Pa-cơ),...
- Ghi chép các thông tin quan trọng về những hoạt động bảo vệ động vật hoang dã.
Phương pháp giải:
Em tiến hành tìm hiểu về động vật hoang dã và việc bảo tồn động vật hoang dã qua sách báo, in-tơ-nét dựa vào gợi ý và ghi chép lại các thông tin quan trọng.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Cuốn sách "Sinh vật trú ẩn và săn mồi" của tác giả Rắt Ô-oen là một cuốn sách mang đến cho độc giả cái nhìn đa chiều về thế giới động vật hoang dã và cách chúng tương tác với môi trường tự nhiên xung quanh:
- Giới thiệu về sinh vật trú ẩn: Cuốn sách bắt đầu bằng việc giới thiệu về khái niệm và vai trò của sinh vật trú ẩn trong hệ sinh thái tự nhiên. Độc giả sẽ được tìm hiểu về các kỹ thuật tự vệ và tránh né của các loài động vật, từ sự thay đổi màu sắc của da, đến việc sử dụng môi trường xung quanh để che giấu.
- Phương pháp săn mồi: Cuốn sách mô tả chi tiết về cách mà các loài động vật hoang dã săn mồi trong tự nhiên. Từ sự chờ đợi tận bên mặt đất cho đến việc đi săn theo bầy đàn hoặc săn lùng đơn độc, độc giả sẽ được đưa vào cuộc sống hằng ngày của các loài săn mồi khác nhau.
- Đa dạng sinh học: Cuốn sách không chỉ tập trung vào các loài động vật săn mồi mà còn giới thiệu về sự đa dạng sinh học của thế giới động vật hoang dã. Từ những loài ăn thịt cho đến những loài thực vật, độc giả sẽ được khám phá về sự phong phú và phức tạp của hệ sinh thái tự nhiên.
- Bảo tồn và bảo vệ: Cuối cùng, cuốn sách cũng nêu ra những thách thức và vấn đề mà các loài động vật hoang dã đang đối diện, cũng như những biện pháp và chiến lược để bảo tồn và bảo vệ chúng khỏi nguy cơ tuyệt chủng và mất môi trường sống.
Cuốn sách "Khám phá rừng già – Động vật hoang dã" giúp chúng ta hiểu về cuộc sống bí ẩn của muôn loài dưới những tán rừng rậm rạp:
- Môi trường sống tự nhiên: Cuốn sách mở ra hình ảnh về các tầng rừng khác nhau, nơi trú ngụ của hàng ngàn loài từ côn trùng nhỏ bé đến các loài thú lớn. Mỗi loài đều có một ngôi nhà riêng phù hợp với tập tính của chúng.
-Tập tính sinh tồn: Độc giả sẽ được tìm hiểu cách các loài động vật tìm kiếm thức ăn và nguồn nước trong rừng già. Những câu chuyện về sự thích nghi kỳ diệu để tồn tại trong môi trường khắc nghiệt sẽ khiến chúng ta vô cùng bất ngờ.
- Vẻ đẹp của sự đa dạng: Cuốn sách giới thiệu những loài động vật quý hiếm, có hình dáng và màu sắc đặc biệt mà chúng ta ít khi được thấy, giúp học sinh - thêm yêu quý thiên nhiên.
Thông điệp bảo tồn: Tác giả nhấn mạnh rằng rừng già đang dần thu hẹp. Việc bảo vệ rừng chính là bảo vệ ngôi nhà duy nhất của các loài động vật hoang dã, giúp chúng không bị đẩy vào con đường tuyệt chủng.
Thông qua việc tìm hiểu trên In-tơ-nét, em đã ghi chép lại những thông tin quan trọng về việc bảo vệ động vật hoang dã như sau:
- Thực trạng hiện nay: Nhiều loài động vật như hổ, tê giác, voi và các loài chim quý đang bị săn bắn trái phép. Môi trường sống của chúng bị ô nhiễm và bị tàn phá nghiêm trọng.
- Các hoạt động bảo vệ ý nghĩa:
+ Xây dựng các khu bảo tồn: Thiết lập các vườn quốc gia (như Cúc Phương, Cát Tiên ở Việt Nam) để tạo môi trường sống an toàn cho động vật.
+ Cứu hộ và chăm sóc: Các trung tâm cứu hộ sẽ tiếp nhận những cá thể động vật bị thương hoặc bị bắt giữ trái phép, chăm sóc sức khỏe rồi thả chúng về lại tự nhiên.
+ Tuyên truyền giáo dục: Tổ chức các buổi triển lãm, bài viết để kêu gọi mọi người không sử dụng các sản phẩm làm từ ngà voi, sừng tê giác hay da thú.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 63 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Thảo luận.
- Người điều hành nêu nội dung thảo luận.
- Từng bạn trình bày ý kiến đã chuẩn bị. Ví dụ:
+ Thực tế: Nhiều loài động vật đang có nguy cơ tuyệt chủng, bị săn bắt, buôn bán trái phép; rừng bị chặt phá khiến môi trường sống của động vật hoang dã bị đe doạ;...
+ Những việc cần làm: Lập các khu bảo tồn; tuyên truyền vận động không chặt phá rừng, không săn bắt, không buôn bán động vật hoang dã;...
- Cả nhóm trao đổi, góp ý và thống nhất ý kiến.
+ Khẳng định tầm quan trọng của việc bảo tồn động vật hoang dã.
+ Nhấn mạnh những việc cần làm để bảo tồn động vật hoang dã.
Phương pháp giải:
Em tiến hành thảo luận theo gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
1. Bảo tồn động vật hoang dã là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng trong việc duy trì sự cân bằng sinh thái và bảo vệ sự đa dạng sinh học trên trái đất. Tầm quan trọng của việc bảo tồn động vật hoang dã:
- Bảo vệ đa dạng sinh học: Động vật hoang dã đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và cân bằng các hệ sinh thái tự nhiên. Chúng tham gia vào chu trình dinh dưỡng, phân tán hạt giống và duy trì sự phong phú của loài trong hệ sinh thái.
- Duy trì sự ổn định môi trường: Động vật hoang dã là một phần không thể tách rời của môi trường tự nhiên. Việc bảo tồn chúng giúp duy trì sự ổn định của môi trường sống và giữ cho các hệ sinh thái không bị phá vỡ.
- Giá trị kinh tế và văn hóa: Nhiều loài động vật hoang dã có giá trị kinh tế cao thông qua việc sử dụng các sản phẩm từ chúng như thực phẩm, dược phẩm và nguyên liệu cho các ngành công nghiệp khác. Ngoài ra, chúng cũng có giá trị văn hóa và tâm linh đối với các cộng đồng bản địa.
- Nguy cơ tuyệt chủng: Động vật hoang dã đang đối diện với nguy cơ tuyệt chủng do mất môi trường sống, săn bắn trái phép, buôn bán động vật hoang dã và sự cạnh tranh với con người. Việc bảo tồn giúp ngăn chặn việc tuyệt chủng của các loài và giữ cho sự đa dạng sinh học không bị giảm sút.
- Cần thiết đối với con người: Bảo tồn động vật hoang dã không chỉ đảm bảo sự tồn tại của chúng mà còn bảo vệ sức khỏe và sự sống của con người. Các loài động vật hoang dã đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ sinh thái, như cung cấp nước sạch, kiểm soát dịch bệnh và giảm thiểu thiên tai.
2. Để bảo tồn động vật hoang dã, cần thực hiện các biện pháp như:
- Thiết lập và bảo vệ các khu vực tự nhiên và vườn quốc gia.
- Kiểm soát hợp pháp việc săn bắn và buôn bán động vật hoang dã.
- Thúc đẩy giáo dục và nhận thức cộng đồng về tầm quan trọng của bảo tồn động vật hoang dã.
- Nghiên cứu và theo dõi các loài động vật hoang dã để đưa ra các biện pháp bảo vệ hiệu quả hơn.
- Hợp tác quốc tế trong việc bảo tồn và quản lý động vật hoang dã qua các thỏa thuận và hiệp định quốc tế.
1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn động vật hoang dã:
- Mắt xích quan trọng trong chuỗi thức ăn: Mỗi loài động vật hoang dã, dù là loài ăn thịt hay ăn cỏ, đều là một mắt xích giúp duy trì sự cân bằng. Nếu một loài biến mất, sẽ gây ra hiệu ứng dây chuyền làm suy yếu toàn bộ hệ thống tự nhiên.
- Lá chắn bảo vệ nguồn gen: Động vật hoang dã lưu giữ những nguồn gen quý báu. Nhiều loại thuốc chữa bệnh cho con người đã được nghiên cứu và chiết xuất từ các hợp chất tự nhiên có liên quan đến các loài động vật và môi trường sống của chúng.
- Điều hòa khí hậu: Các loài động vật sống trong rừng góp phần bảo vệ thảm thực vật. Rừng khỏe mạnh giúp hấp thụ khí CO2, giảm hiệu ứng nhà kính và điều hòa nhiệt độ trên Trái Đất.
- Cảnh báo sớm về môi trường: Sự suy giảm số lượng đột ngột của một loài động vật thường là dấu hiệu cảnh báo môi trường đang bị ô nhiễm hoặc biến đổi, giúp con người kịp thời có biện pháp ứng phó.
- Di sản cho thế hệ mai sau: Bảo tồn động vật hoang dã là để các thế hệ tương lai vẫn có cơ hội được ngắm nhìn, học tập và chung sống hòa bình với thiên nhiên thay vì chỉ thấy chúng qua tranh ảnh.
2. Để bảo tồn động vật hoang dã, cần thực hiện các biện pháp như:
- Phục hồi môi trường sống bằng cách trồng rừng và làm sạch các nguồn nước tự nhiên.
- Ban hành các bộ luật nghiêm khắc để xử phạt hành vi phá hoại rừng và săn trộm.
- Khuyến khích du lịch sinh thái bền vững, giúp người dân địa phương có thu nhập mà không cần săn bắn động vật.
- Sử dụng các công nghệ hiện đại (như gắn chip, bẫy ảnh) để theo dõi và bảo vệ các loài quý hiếm.
1. Tầm quan trọng của việc bảo tồn động vật hoang dã:
- Ngăn chặn thiên tai: Động vật và rừng có mối quan hệ mật thiết. Bảo vệ động vật giúp bảo vệ rừng, từ đó giảm thiểu các hiện tượng cực đoan như lũ lụt, sạt lở đất và hạn hán.
- Đảm bảo an ninh lương thực và sức khỏe: Hệ sinh thái ổn định nhờ động vật hoang dã (như chim, côn trùng giúp thụ phấn) sẽ giúp nông nghiệp phát triển bền vững, cung cấp thực phẩm sạch cho con người.
- Giá trị giáo dục và khoa học: Thế giới động vật là một "cuốn sách sống" khổng lồ giúp học sinh và các nhà khoa học khám phá những quy luật của tự nhiên, từ đó nảy sinh những phát minh có ích cho cuộc sống.
- Trách nhiệm đạo đức: Con người với tư cách là loài có trí tuệ cao nhất cần có trách nhiệm che chở và bảo vệ những loài yếu thế hơn, đảm bảo quyền được sống của mọi sinh vật.
- Vẻ đẹp cảnh quan: Sự hiện diện của các loài chim muông, thú rừng tạo nên vẻ đẹp sinh động cho Trái Đất, là nguồn cảm hứng bất tận cho văn học và nghệ thuật.
2. Để bảo tồn động vật hoang dã, cần thực hiện các biện pháp như:
- Nói "Không" với các món ăn từ thịt thú rừng và đồ trang sức làm từ sừng, da hoặc ngà động vật.
- Xây dựng các hành lang xanh nối liền các khu rừng bị chia cắt để động vật có thể di chuyển và tìm kiếm bạn đời dễ dàng hơn.
- Tổ chức các chiến dịch ký tên, cam kết bảo vệ môi trường tại trường học và nơi cư trú.
- Hỗ trợ các tổ chức cứu hộ động vật hoang dã về mặt tài chính hoặc tình nguyện viên.
- Lên tiếng tố giác các hành vi vận chuyển và buôn bán động vật trái phép với cơ quan chức năng.
Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 63 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Đánh giá.
- Những thông tin quan trọng
- Ý kiến hay
- *
Phương pháp giải:
Em tiến hành đánh giá về việc bảo tồn động vật hoang dã dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Em tiến hành đánh giá về việc bảo tồn động vật hoang dã dựa vào gợi ý.
Vận dụng
Trả lời câu hỏi vận dụng trang 63 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Sưu tầm tranh ảnh và tìm đọc thêm những thông tin về vịnh Hạ Long.
Phương pháp giải:
Em sưu tầm tranh ảnh và tìm đọc thêm những thông tin về vịnh Hạ Long qua sách báo, internet,….
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Sưu tầm tranh ảnh về vịnh Hạ Long:
- Sưu tầm thông tin về vịnh Hạ Long:
Truyền thuyết vịnh Hạ Long
Một truyền thuyết vịnh Hạ Long được lưu truyền rộng rãi, phổ biến nhất trong dân gian đó là: Ngày xưa, khi nước Việt ta mới được thành lập đã bị giặc ngoại xâm đánh chiếm. Thấy thế Ngọc Hoàng đã cử Rồng Mẹ cùng đàn Rồng Con của mình xuống hạ giới để giúp đỡ người Việt đánh giặc. Khi các thuyền giặc ồ ạt tiến từ biển vào bờ cũng là lúc đàn Rồng hạ phàm. Ngay lập tức, đàn Rồng phun lửa thiêu cháy thuyền giặc và một phần nhả châu ngọc đã tạo thành một bức tường đá vô cùng vững chắc sừng sững giữa đất trời khiến thuyền giặc đâm vào vỡ tan tành.
Sau khi đánh tan giặc ngoại xâm giúp người Việt, đàn Rồng mới có dịp chiêm ngưỡng khung cảnh nơi đây. Thấy mặt đất thanh bình, cây cối xanh tươi và những con người thì cần cù, chịu khó nên Rồng Mẹ đã quyết định cùng Rồng Con ở lại nơi vừa mới diễn ra trận đấu để có thể bảo vệ con dân Đại Việt muôn đời. Và ngày nay, nơi Rồng Mẹ đáp xuống chính là Vịnh Hạ Long còn nơi đàn Rồng Con hạ giới là vịnh Bái Tử Long.
- Sưu tầm tranh ảnh về vịnh Hạ Long:
- Sưu tầm thông tin về vịnh Hạ Long:
Tuyệt tác của đá và nước từ thiên nhiên
Vịnh Hạ Long là một bảo tàng địa chất khổng lồ giữa biển khơi với hàng nghìn hòn đảo đá vôi mang đủ mọi hình dáng kỳ thú. Những hòn đảo nổi tiếng như hòn Trống Mái, hòn Đỉnh Hương hay hòn Chó Đá là kết quả của hàng triệu năm kiến tạo, tạo nên một bức tranh thủy mặc vô cùng sống động. Phía trong các đảo đá ấy còn ẩn chứa thế giới hang động huyền ảo như hang Sửng Sốt, động Thiên Cung với hệ thống thạch nhũ lung linh, đa dạng màu sắc. Với vẻ đẹp thiên nhiên đặc sắc, Vịnh Hạ Long đã hai lần được UNESCO công nhận là Di sản Thiên nhiên Thế giới, là niềm tự hào của đất nước Việt Nam.
- Sưu tầm tranh ảnh về vịnh Hạ Long:
- Sưu tầm thông tin về vịnh Hạ Long:
Nét đẹp bình yên của cuộc sống tại vịnh Hạ Long
Bên cạnh cảnh quan hùng vĩ, Vịnh Hạ Long còn mang nét đẹp bình dị của cuộc sống con người hòa quyện cùng thiên nhiên. Đó là những làng chài cổ như Cửa Vạn, Vung Viêng với những ngôi nhà nổi dập dềnh trên sóng nước, tạo nên một không gian sống độc đáo và yên bình. Người dân chài nơi đây cần cù, hiền lành, gắn bó với biển cả và tạo nên những món đặc sản nức tiếng như chả mực Hạ Long. Khi tham quan di sản, chúng ta cần có ý thức bảo vệ môi trường, không xả rác xuống biển để giữ cho dòng nước luôn xanh trong và bảo vệ hệ sinh thái biển quý giá cho muôn đời sau.