Bài 14: Viết đoạn văn tả phong cảnh trang 70
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 70 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Đọc các đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi.
a. Trong rừng trúc có một con suối nhỏ, nước rất trong. Suối chảy lững lờ, làm những sợi rêu xanh bám vào những tảng đá xám hai bên bờ nhảy múa nhịp nhàng. Ở giữa dòng, một bầy cá nhỏ chỉ bằng ngón tay út ve vẩy vây và đuôi, miệng khẽ há ra, lặng lẽ bơi đứng. Gần như không có một tiếng động nào báo hiệu sự có mặt của con suối ở quãng rừng có lẽ là đầu nguồn này. Bên kia suối, đã thấy những chiếc măng trúc non bị nhím ăn dở, chân chúng in lỗ chỗ như vết chân chuột. Những cây trúc vàng óng, vút cao, đã bắt đầu trổ hoa. Hoa trúc cứng và vàng, không có hương vị gì, vậy mà đâu đó, vẫn thoảng một mùi thơm nhẹ nhõm, xa ngái,...
(Theo Trần Nhuận Minh)
- Đoạn văn tả phong cảnh gì?
- Tác giả quan sát, cảm nhận vẻ đẹp của phong cảnh bằng những giác quan nào?
- Phong cảnh được miêu tả theo trình tự thời gian hay không gian?
b. Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời. Trời xanh thẳm, biển cũng thẳm xanh như dâng cao lên, chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sương. Trời âm u mây mưa, biển xám xịt nặng nề. Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ,... Như một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng. Biển nhiều khi rất đẹp, ai cũng thấy như thế. Nhưng có một điều ít ai chú ý là: vẻ đẹp của biển, vẻ đẹp kì diệu muôn màu muôn sắc ấy phần rất lớn là do mây, trời và ánh sáng tạo nên.
(Theo Vũ Tú Nam)
- Tìm câu chủ đề của đoạn văn.
- Theo em, tác giả đã quan sát biển, trời vào những thời điểm nào?
- Tìm và nêu tác dụng của hình ảnh so sánh và nhân hoá trong đoạn văn.
Phương pháp giải:
Em đọc kĩ các đoạn văn, suy nghĩ và trả lời câu hỏi.
Lời giải chi tiết:
a.
- Đoạn văn miêu tả dòng suối nhỏ trong rừng trúc.
- Tác giả quan sát và cảm nhận vẻ đẹp của cảnh vật bằng nhiều giác quan: thị giác, thính giác, khứu giác,...
- Tác giả miêu tả cảnh vật theo trình tự không gian.
b.
- Câu chủ đề: Câu mở đầu đoạn "Biển luôn thay đổi màu tuỳ theo sắc mây trời."
- Tác giả quan sát biển trời vào những ngày/ vào những lúc thời tiết khác nhau.
- Những câu văn có chứa hình ảnh so sánh, nhân hoá:
+ Trời ầm ầm dông gió, biển đục ngầu, giận dữ,...
+ Như một con người biết buồn vui, biển lúc tẻ nhạt, lạnh lùng, lúc sôi nổi, hả hê, lúc đăm chiêu, gắt gỏng.
- Tác dụng của việc sử dụng biện pháp so sánh và nhân hoá: Biển được so sánh, nhân hóa giống một con người, giúp hình ảnh biển trở nên sống động, độc giả có thể cảm nhận được sự phong phú và thú vị của biển trong mọi tình huống.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 70 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Dựa vào kết quả quan sát phong cảnh ở Bài 12 và dàn ý đã lập ở Bài 13, viết đoạn văn tả một đặc điểm nổi bật của cảnh ao hồ, sông suối hoặc biển đảo.
Phương pháp giải:
Em tiến hành viết đoạn văn tả một đặc điểm nổi bật của cảnh ao hồ, sông suối hoặc biển đảo dựa vào kết quả quan sát phong cảnh ở Bài 12 và dàn ý đã lập ở Bài 13.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Bài tham khảo 1:
Bãi biển này thực sự vô cùng rộng lớn. Dù nheo mắt cũng chẳng thể nhìn thấy được bờ bên kia. Phía trên cao, bầu trời trong xanh, điểm xuyết những đám mây trắng lớn như những chiếc kẹo bông gòn ai thả lên đây. Phía dưới là nước biển xanh biêng biếc mà mát rượi. Mặt biển ồ ạt những con sóng tinh nghịch, rượt đuổi nhau dồn dập vào bờ mãi vẫn không thấy chán. Chúng kéo nhau va vào bãi cát, vỡ tan ra thành những mảng bọt trắng xóa. Bờ cát ở đây mịn lắm, dẫm lên chân cứ cảm giác bị hút xuống phía dưới. Đọc sách, người ta thường bảo ở biển có cát trắng, nhưng ở đây em thấy cát có màu vàng nhạt, dường như chúng đang phát sáng ở dưới ánh mặt trời. Dọc bờ biển, có những rặng dừa xanh biếc, rì rào trong gió. Có cây còn đang ra trái, mang những trái dừa tròn đầy như đang ẵm một đàn con. Mỗi khi gió thổi qua, các tàu dừa lại phất phơ, như muôn cánh tay đang nhảy múa theo vũ điệu ngàn đời nay vẫn nhảy. Phía xa xa, lác đác vài cánh chim đang bay lượn tự do, đôi khi lại kêu lên vài tiếng lảnh lót.
Bài tham khảo 2:
Càng ra xa bến cảng, cảnh dòng sông càng thanh bình và êm đềm. Mặt sông uốn lượn như một tấm vải lụa trải dài đến xa tít chân trời, vắng bóng tàu thuyền nên sông cũng ít sóng đi, chỉ nghe soàn soạt vài tiếng sóng vỗ bờ. Những cụm lục bình đâu rồi nhỉ? Có lẽ chúng thấy mình quá nhỏ bé trước cảnh sông nước bao la nên đã trốn đi. Mặt trời đã chiếu những tia nắng gay gắt, mặt sông lấp lánh như được dát muôn ngàn viên pha lê. Ô kìa, những chiếc thuyền đánh cá, chở hàng buôn bán lặng lẽ đậu giữa dòng sông như đang ngẫm nghĩ điều gì đó. Bến cảng đã thưa dần, thấp thoáng đây đó những ngôi nhà cao tầng trong làn sương mờ mờ ảo ảo. Bên kia, nhà cũng ít lại, những vườn cây trái xanh um chạy dài ven bờ sông. Gió lùa qua lá cây xào xạc, tràn xuống mặt nước mát rượi. Đứng trước sông nước mênh mông, em thấy lòng mình nhẹ lâng lâng làm sao!
Bài tham khảo 3:
Hè đến, đầm sen đầu làng lại bắt đầu tỏa hương thơm ngát. Mặt đầm phủ kín một màu xanh, lấp ló xen lẫn trong đó là từng đoá sen hồng, đoá sen trắng thi nhau khoe sắc, toả hương. Sen hồng kiều diễm như đôi má ửng hồng của nàng thiếu nữ trong khi sen trắng giản dị thanh khiết vươn lên đón ánh bình minh như muốn phô ra tất cả sự trong trắng tinh khiết của mình. Từng búp, từng búp tròn lẳn, mũm mĩm tràn trề sức sống, e thẹn núp mình sau những chiếc lá ngắm nhìn những bông hoa mà lòng thầm ngưỡng mộ: Các chị hoa thật lộng lẫy, các chị ấy nở bung những cánh tròn xoe xoe, bao cánh hoa úp vào nhau đều đều, xinh xắn là bấy nhiêu chiếc má xinh xinh bầu bĩnh.
Bài tham khảo 1:
Bãi biển Mỹ Khê vào buổi bình minh hiện lên như một bức tranh thiên nhiên tuyệt mỹ. Phía chân trời, ông mặt trời đỏ rực đang từ từ nhô lên từ lòng biển, tỏa những tia nắng hồng nhuộm thắm cả một vùng không gian. Nước biển lúc này có màu xanh ngọc bích, trong vắt đến mức nhìn rõ từng hạt cát mịn đang chuyển động dưới chân. Những con sóng bạc đầu nối đuôi nhau xô vào bờ, âm vang tiếng rì rào như bản nhạc không hồi kết của đại dương. Bãi cát dài thoải, trắng mịn và sạch sẽ, in hằn những vết chân của khách du lịch đi dạo sớm. Dọc theo bờ biển, hàng dừa cao vút nghiêng mình soi bóng xuống mặt nước, tàu lá dừa xòe rộng như những chiếc lược khổng lồ đang chải vào mây xanh. Cảm giác được hít thở bầu không khí mặn mòi, mát lạnh của biển cả khiến em thấy lòng mình thư thái và tràn đầy năng lượng cho một ngày mới.
Bài tham khảo 2:
Dòng sông Hoài uốn lượn quanh co qua phố cổ Hội An mang một vẻ đẹp trầm mặc và cổ kính. Mặt nước sông phẳng lặng như một chiếc gương soi, phản chiếu bóng những ngôi nhà tường vàng, mái ngói rêu phong nằm san sát bên bờ. Dòng sông không chảy xiết mà êm đềm trôi, mang theo những khóm lục bình nở hoa tím ngắt lững lờ xuôi dòng. Sáng sớm, sương mù còn vương trên mặt nước làm cảnh vật trở nên huyền ảo như trong cổ tích. Thấp thoáng trên sông là những chiếc thuyền nan nhỏ bé của các bác ngư dân đang thả lưới quăng chài, tiếng mái chèo khua nước "tỏm, tỏm" phá tan không gian tĩnh mịch. Hai bên bờ sông, những cây lộc vừng rủ hoa đỏ thắm xuống mặt nước, thỉnh thoảng một cơn gió nhẹ đi qua làm những cánh hoa nhỏ rơi xuống, bồng bềnh như những chiếc thuyền giấy tí hon. Đứng bên bờ sông, ngắm nhìn cảnh vật bình yên này, em cảm thấy yêu thêm nét đẹp giản dị của quê hương mình.
Bài tham khảo 3:
Hồ Tây vào những buổi chiều hoàng hôn luôn có một sức hút kỳ lạ đối với em. Mặt hồ rộng mênh mông, nước hồ lúc này chuyển sang màu tím nhạt dưới ánh nắng cuối ngày còn sót lại. Gió từ hồ thổi vào lồng lộng, mang theo hơi nước mát rượi xua tan đi cái không khí oi ả của phố thị. Những hàng liễu rủ bóng ven hồ thướt tha như mái tóc của người thiếu nữ đang soi gương làm dáng. Trên mặt hồ, những chiếc thuyền vịt đạp nước màu sắc sặc sỡ lững lờ trôi, tạo nên những vòng tròn sóng nước loang loáng. Xa xa, những ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát, ánh đèn bắt đầu nhen nhóm phản chiếu xuống mặt nước lung linh, huyền ảo. Ngồi bên bờ hồ ngắm nhìn cảnh vật, em thấy mọi mệt mỏi như tan biến hết, chỉ còn lại sự bình yên và dễ chịu trong tâm hồn.
Bài tham khảo 1:
Vùng biển đảo Lý Sơn hiện lên giữa đại dương bao la với vẻ đẹp hoang sơ và kỳ vĩ. Những vách đá trầm tích đen thẫm, dựng đứng bên bờ biển như những bức tường thành vững chãi bảo vệ hòn đảo. Nước biển ở đây xanh một màu xanh thẳm, sâu thăm thẳm và cực kỳ tinh khiết. Dưới làn nước ấy là những rạn san hô đa dạng hình thù, rực rỡ sắc màu, nơi trú ngụ của biết bao loài cá xinh đẹp đang bơi lội tung tăng. Sóng biển ở Lý Sơn thường mạnh mẽ, đập vào ghềnh đá tạo nên những cột nước trắng xóa và âm thanh vang dội cả một góc trời. Trên bờ, những cánh đồng tỏi xanh mướt trải dài, xen lẫn với những rặng phi lao rì rào trong gió biển. Đứng trước không gian biển đảo rộng lớn ấy, em thấy mình thật nhỏ bé nhưng cũng thật tự hào về sự giàu đẹp của biển đảo quê hương.
Bài tham khảo 2:
Con suối nhỏ đầu bản em chảy ra từ vách đá cao, lúc nào cũng róc rách như tiếng hát của đại ngàn. Nước suối trong vắt, mát lạnh, có thể nhìn thấy từng viên đá cuội đa sắc màu nằm xếp lớp dưới đáy. Những tảng đá lớn nằm rải rác giữa dòng suối làm nước chia thành nhiều nhánh nhỏ, tạo nên những dòng thác tí hon tung bọt trắng xóa. Hai bên bờ suối là những khóm hoa rừng dại nở rộ, tỏa hương thơm dìu dịu, quyến rũ những chú bướm đủ màu sắc bay lượn. Những cây cổ thụ to lớn tỏa bóng mát che phủ cả một đoạn suối, rễ cây sần sùi bám chặt vào khe đá như những con rồng đang nằm ngủ. Mỗi khi đi học về, em và các bạn thường dừng chân bên suối để rửa mặt, dòng nước mát lành giúp chúng em xua tan đi mệt mỏi, tiếp thêm sức mạnh để leo qua những con dốc cao.
Bài tham khảo 3:
Giữa cánh đồng làng em có một hồ sen rất lớn, mỗi khi hoa nở lại tỏa hương thơm ngào ngạt khắp xóm thôn. Những lá sen to như chiếc mâm xanh mướt, phủ kín mặt hồ, đọng lại những giọt sương sớm long lanh như những viên ngọc quý. Giữa thảm lá xanh ấy là những nụ sen hồng mập mạp, thẹn thùng núp dưới tán lá hay những bông hoa đã nở bung, phô ra nhị vàng tươi tắn. Mỗi khi có gió thoảng qua, cả hồ sen lại rung rinh như đang nhảy múa, những cánh hoa hồng nhạt mỏng manh lay động trong nắng. Những chú chuồn chuồn kim bé xíu bay lượn rồi đậu lại trên búp sen trông thật ngộ nghĩnh. Mặt nước hồ yên tĩnh, thỉnh thoảng có vài chú cá nhỏ quẫy đuôi làm mặt nước gợn sóng tăm tắp. Cảnh hồ sen không chỉ đẹp mà còn mang lại cảm giác thanh bình, yên ả đặc trưng của làng quê Việt Nam.