Bài 3: Quan sát để viết bài văn tả người trang 20
Yêu cầu: Quan sát một người thân trong gia đình em hoặc một người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp và ghi lại kết quả quan sát.
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 20 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Chuẩn bị.
– Chọn người để quan sát theo yêu cầu.
G:
+ Nếu muốn tả một người thân trong gia đình, có thể chọn người gần gũi, chăm sóc em hằng ngày hoặc người mà em yêu quý.
+ Nếu muốn tả người đã để lại cho em những ấn tượng tốt đẹp, có thể chọn một người bạn thân hoặc một người quen biết mà em có nhiều thiện cảm.
– Chọn cách quan sát; có thể quan sát trực tiếp hoặc quan sát qua tranh ảnh, video,…
– Làm phiếu ghi chép kết quả quan sát.
Phương pháp giải:
Em tiến hành chuẩn bị dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Người quan sát: chú nghệ sĩ đường phố.
- Cách quan sát: quan sát trực tiếp.
– Người quan sát: Mẹ của em
– Cách quan sát: Quan sát trực tiếp mẹ em hàng ngày: khi mẹ ở nhà, khi mẹ nghỉ ngơi, khi mẹ ngồi làm việc…
- Người quan sát: Bố của em
- Cách quan sát: quan sát qua video bố biểu diễn, quan sát qua ảnh chụp bố trên sân khấu.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 21 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Quan sát và ghi chép kết quả.
Lưu ý: Cần lựa chọn những chi tiết tiêu biểu (về ngoại hình, hoạt động, sở trưởng, sở thích,...) thể hiện nét riêng, giúp phân biệt người được tả với những người khác.
Phương pháp giải:
Em quan sát và ghi chép kết quả dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
|
Đặc điểm |
Ngoại hình |
- Chú ấy là một người đàn ông trưởng thành với dáng người cao ráo và hơi gầy. - Mái tóc của chú ấy có màu nâu nhạt, xoăn nhẹ bồng bềnh lãng tử. - Khuôn mặt chú ấy góc cạnh và có sống mũi cao. - Ấn tượng nhất là đôi mắt nâu sâu thẳm và chất chứa nỗi buồn của chú ấy. |
|
Hoạt động |
- Khi chơi đàn piano, đôi mắt chú ấy nhìn về phía xa xăm vô định. - Những ngón tay của chú ấy nhảy múa trên phím đàn điệu nghệ khiến người xem phải trầm trồ. |
|
|
Sở trường, sở thích |
Chơi đàn |
Đặc điểm của mẹ em:
– Ngoại hình: Dáng người cao dỏng, mặt mẹ hình trái xoan, tóc đen, môi chúm chím hay cười; tay mẹ hơi nhăn vì làm việc vất vả.
– Hoạt động: mẹ nấu cơm cho gia đình mỗi bữa, mẹ tranh thủ thời gian nghỉ ngơi để quét dọn, giặt giũ đồ dùng; đi chợ, kể chuyện cho cả gia đình cùng nghe.
– Sở trường, sở thích: Mẹ em thích hát, thích được xem phim cùng gia đình.
Đặc điểm của bố em:
- Ngoại hình: Dáng người bố cao lớn và đĩnh đạc; gương mặt sáng dưới ánh đèn sân khấu với nụ cười rạng rỡ; đôi mắt ánh lên niềm hạnh phúc khi biểu diễn; đôi bàn tay cầm micro rất chuyên nghiệp và tự tin.
- Hoạt động: Bố uyển chuyển di chuyển trên sân khấu để tương tác với khán giả; đôi khi bố nhắm mắt thả hồn vào giai điệu hoặc vẫy tay chào mọi người; sau tiết mục bố cúi chào rất lịch sự và nồng nhiệt.
- Sở trường, sở thích: Bố đặc biệt yêu thích âm nhạc và các hoạt động nghệ thuật; bố thích cảm giác được đứng trên sân khấu để mang niềm vui đến cho mọi người qua giọng hát của mình.
Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 21 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Trao đổi về kết quả quan sát.
a. Chia sẻ kết quả quan sát.
– Người được quan sát là ai?
– Người đó có những đặc điểm nào nổi bật?
b. Nhận xét, góp ý về kết quả quan sát.
– Cách lựa chọn, sắp xếp đặc điểm của người được quan sát.
– Cách miêu tả đặc điểm ngoại hình, hoạt động,...
Phương pháp giải:
Em trao đổi về kết quả quan sát dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Quan sát nghệ sĩ đường phố
- Chia sẻ kết quả quan sát:
+ Người được quan sát: Một bác nghệ sĩ chơi đàn vĩ cầm bên bờ hồ.
+ Đặc điểm nổi bật: Dáng ngồi tĩnh lặng, đôi bàn tay gầy gầy lướt trên dây đàn điêu luyện; ánh mắt mơ màng như hòa tan vào bản nhạc.
- Nhận xét, góp ý:
+ Lựa chọn, sắp xếp: Sắp xếp theo trình tự từ ngoại hình đến thần thái khi biểu diễn, làm nổi bật được chất "nghệ sĩ".
+ Cách miêu tả: Sử dụng nhiều từ ngữ gợi hình (gầy gầy, mơ màng) giúp người nghe hình dung rõ phong thái nhân vật.
Quan sát mẹ qua hoạt động hằng ngày
- Chia sẻ kết quả quan sát:
+ Người được quan sát: Mẹ của em trong lúc nấu bữa tối.
+ Đặc điểm nổi bật: Đôi tay thoăn thoắt thái rau; gương mặt lấm tấm mồ hôi bên bếp lửa nhưng ánh mắt vẫn ánh lên vẻ chăm chút cho món ăn.
- Nhận xét, góp ý:
+ Lựa chọn, sắp xếp: Tập trung vào các hoạt động tiêu biểu trong bếp, tạo cảm giác gần gũi và ấm áp.
+ Cách miêu tả: Miêu tả hoạt động rất cụ thể (thoăn thoắt), làm bật lên sự đảm đang và tình yêu thương của mẹ.
Quan sát bố qua video và ảnh
- Chia sẻ kết quả quan sát:
+ Người được quan sát: Bố của em khi đang sửa chiếc xe đạp cũ.
+ Đặc điểm nổi bật: Vóc dáng cao lớn, khỏe khoắn; đôi bàn tay lấm lem dầu mỡ nhưng rất khéo léo, cẩn thận trong từng chi tiết nhỏ.
- Nhận xét, góp ý:
+ Lựa chọn, sắp xếp: Lựa chọn đặc điểm ngoại hình gắn liền với tính cách mạnh mẽ và sự tỉ mỉ của bố.
+ Cách miêu tả: Sử dụng các tính từ tương phản (lấm lem dầu mỡ - khéo léo) tạo ấn tượng sâu sắc về sự tận tụy của người cha.
Vận dụng
Trả lời câu hỏi vận dụng trang 21 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Trao đổi với người thân về sở trường, sở thích,... của từng thành viên trong gia đình.
Phương pháp giải:
Em trao đổi với người thân về sở trường, sở thích,... của từng thành viên trong gia đình.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Mẹ em chơi đàn piano rất hay. Mẹ là một giáo viên dạy đàn piano.
- Bố em thích chơi cầu lông. Bố thường dành một tiếng để chơi cầu lông mỗi ngày.
- Anh trai chơi đá bóng rất giỏi. Anh là cầu thủ của đội bóng Trường THCS Cầu Giấy.
- Mẹ em nấu ăn rất ngon. Mẹ thường xuyên học thêm các công thức bánh ngọt mới để cả nhà cùng thưởng thức vào cuối tuần.
- Bố em có sở thích chăm sóc cây cảnh. Bố sở hữu một vườn lan nhỏ trên sân thượng và dành nhiều thời gian để cắt tỉa, tưới nước cho cây.
- Chị gái em vẽ tranh rất đẹp. Chị hiện đang tham gia câu lạc bộ mỹ thuật của trường và đã có nhiều tác phẩm đạt giải cao.
- Mẹ em rất giỏi ngoại ngữ. Mẹ là phiên dịch viên tiếng Anh, vì vậy mẹ thường xuyên đọc sách và xem các bộ phim nước ngoài để trau dồi vốn từ.
- Bố em thích tìm hiểu về máy móc và công nghệ. Mỗi khi đồ điện trong nhà bị hỏng, bố đều tự tay tháo lắp và sửa chữa rất thuần thục.
- Em có sở trường về cờ vua. Em thường xuyên rèn luyện trí tuệ qua các ván cờ trực tuyến và hiện là thành viên đội tuyển cờ vua của lớp.