Bài 4: Nét đẹp học đường trang 25
Yêu cầu: Thảo luận về những ứng xử đẹp trong trường học.
Câu 1
Trả lời câu hỏi 1 trang 25 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Chuẩn bị.
Tìm kiếm thông tin trong sách báo in, mạng in-tơ-nét; nhớ lại những trải nghiệm thực tế của bản thân;... về những ứng xử đẹp trong trường học. Dự kiến những ý sẽ phát biểu.
Phương pháp giải:
Em tiến hành chuẩn bị dựa vào yêu cầu.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
- Những ứng xử đẹp trong trường học:
+ Thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật về quyền và nghĩa vụ của công dân, của công chức, viên chức, nhà giáo, người lao động, người học.
+ Thực hiện lối sống lành mạnh, tích cực, quan tâm chia sẻ và giúp đỡ người khác.
+ Bảo vệ, giữ gìn cảnh quan trường học; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, xanh, sạch, đẹp.
+ Không sử dụng trang phục gây phản cảm.
+ Không hút thuốc, sử dụng đồ uống có cồn, chất cấm trong trường học theo quy định của pháp luật; không tham gia tệ nạn xã hội.
+ Không sử dụng mạng xã hội để phát tán, tuyên truyền, bình luận những thông tin hoặc hình ảnh trái thuần phong mỹ tục, trái đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước hoặc làm ảnh hưởng xấu đến môi trường giáo dục.
+ Không gian lận, dối trá, vu khống, gây hiềm khích, quấy rối, ép buộc, đe dọa, bạo lực với người khác.
+ Không làm tổn hại đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của bản thân, người khác và uy tín của tập thể.
- Những ứng xử đẹp trong trường học:
+ Luôn lễ phép, chào hỏi lịch sự khi gặp thầy cô; biết lắng nghe lời dạy bảo và thể hiện lòng lòng biết ơn qua việc học tập chăm chỉ.
+ Luôn đoàn kết, hòa đồng, không phân biệt đối xử; biết chia sẻ đồ dùng học tập hoặc giảng giải bài tập cho những bạn còn yếu.
+ Sử dụng ngôn ngữ văn minh, lịch sự, không nói tục chửi bậy; biết nói lời "cảm ơn" khi được giúp đỡ và "xin lỗi" khi mắc lỗi.
+ Giữ gìn vệ sinh lớp học và sân trường; không viết bậy lên bàn ghế, bức tường; có ý thức tiết kiệm điện, nước trong nhà trường.
+ Giữ trật tự khi vào thư viện, sắp xếp sách ngăn nắp sau khi đọc; lan tỏa thói quen đọc sách hay đến các bạn xung quanh.
+ Tích cực tham gia các phong trào quyên góp giúp đỡ bạn nghèo, bạn vùng sâu vùng xa hoặc các hoạt động thiện nguyện do nhà trường tổ chức.
- Những ứng xử đẹp trong trường học:
+ Đi học đúng giờ, mặc đồng phục chỉnh tề, sạch sẽ theo quy định của nhà trường; thực hiện đầy đủ các hoạt động đầu giờ và giữa giờ.
+ Tập trung nghe giảng, tích cực giơ tay phát biểu xây dựng bài; tôn trọng ý kiến của các bạn khi thảo luận nhóm.
+ Chơi các trò chơi lành mạnh, an toàn; không đùa nghịch quá trớn gây nguy hiểm cho bản thân và mọi người xung quanh.
+ Không ngắt hoa, bẻ cành cây trong khuôn viên trường; tích cực tham gia các buổi lao động, chăm sóc bồn hoa cây cảnh của lớp.
+ Luôn tự giác làm bài tập và làm bài kiểm tra bằng chính khả năng của mình; không quay cóp hoặc chép bài của bạn.
+ Biết quan tâm, hỏi han khi thấy bạn buồn hoặc gặp khó khăn; sẵn sàng bê giúp đồ nặng cho thầy cô hoặc những bạn nhỏ lớp dưới.
Câu 2
Trả lời câu hỏi 2 trang 25 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Thảo luận.
– Từng thành viên phát biểu theo nội dung đã chuẩn bị.
G:
+ Nêu biểu hiện của những ứng xử đẹp trong trường học.
+ Tự nhận xét, đánh giá về cách ứng xử của bản thân trong trường học.
- Những điều em làm được
- Những điều em chưa làm được
– Các thành viên trao đổi, bày tỏ ý kiến tán thành hoặc không tán thành.
Phương pháp giải:
Em tiến hành thảo luận dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
– Biểu hiện của những ứng xử đẹp trong trường học:
|
Lời nói |
Khi gặp gỡ, tạm biệt: Chào cậu, chúc cậu một buổi sáng tốt lành; Hẹn gặp lại cậu vào ngày mai nhé. |
|
Khi giúp đỡ người khác: Tớ có thể giúp gì cho cậu được không? |
|
|
Khi được người khác giúp đỡ: Ôi tớ cảm ơn cậu, cậu thật tốt bụng quá! |
|
|
Khi mắc lỗi: Tớ xin lỗi cậu, có thể cho tớ sửa sai được không? |
|
|
Khi mượn đồ của bạn: Cậu có thể cho tớ mượn quyển sách này được không? |
|
|
….. |
|
|
Cử chỉ, việc làm, thái độ |
Cử chỉ: nhanh nhẹn, nhiệt tình, thân thiện, gần gũi… |
|
Việc làm: xách, mang, vác, cho mượn, giúp đỡ, tình nguyện…. |
|
|
Thái độ: vui vẻ, thoải mái, tươi cười, niềm nở, hân hoan…. |
– Em tự nhận xét, đánh giá về cách ứng xử của bản thân trong trường học:
+ Những điều em làm được: Em nói được lời nói thích hợp khi gặp gỡ, tạm biệt; khi giúp đỡ người khác; khi được người khác giúp đỡ; khi mắc lỗi.
+ Những điều em chưa làm được: Đôi khi em còn chưa nhanh nhẹn và tập trung, còn phải để mọi người nhắc nhở.
- Biểu hiện của ứng xử đẹp trong giao tiếp với thầy cô giáo:
+ Luôn thể hiện sự kính trọng và lễ phép; không có hành động và cử chỉ thiếu chuẩn mực đạo đức, vô lễ với thầy cô,..
+ Khi gặp thầy cô biết nói lời chào thể hiện sự lễ phép,...
+ Khi hỏi và trả lời: Biết nói đầy đủ có chủ ngữ và vị ngữ, từ ngữ xưng hô đảm bảo tôn ti trật tự,..
+ Khi mắc lỗi, biết lựa chọn thời điểm và từ ngữ để xin lỗi, thể hiện sự chân thành, thực sự biết lỗi và muốn sửa lỗi.
- Biểu hiện của ứng xử đẹp trong giao tiếp với bạn bè:
+ Sử dụng từ ngữ xưng hô đúng vai giao tiếp với bạn bè: cởi mở, trong sáng,..
+ Không gọi nhau bằng những từ ngữ chỉ để gọi những người tôn kính như: ông bà, bố mẹ,..
+ Khi gặp gỡ hoặc tạm biệt, biết bắt tay nhau hoặc nói lời chào đảm bảo sự trong sáng, thân mật, không làm ầm ĩ ảnh hưởng đến người xung quanh.
+ Khi thăm hỏi, giúp đỡ bạn bè: Lời nói đảm bảo sự chân thành, tinh tế, không xa lánh, coi thường bạn, không có thái độ kì thị với ngoại hình của bạn,...
+ Khi mắc lỗi: Chủ động gặp bạn để xin lỗi cùng thái độ chân thành,..
+ Khi thảo luận với bạn: Biết lắng nghe tích cực, tôn trọng ý kiến khác biệt,...
- Biểu hiện của ứng xử đẹp trong học tập và sinh hoạt tại lớp:
+ Luôn tự giác và trung thực trong thi cử, kiểm tra; không trao đổi bài hoặc sử dụng tài liệu trái quy định để thể hiện sự tôn trọng kết quả học tập của bản thân và bạn bè.
+ Trong giờ học, biết lắng nghe giáo viên giảng bài và tôn trọng quyền được phát biểu của các bạn khác; không làm việc riêng hay gây tiếng động lớn ảnh hưởng đến không gian chung.
+ Khi thảo luận nhóm, biết cách góp ý nhẹ nhàng, xây dựng dựa trên tinh thần học hỏi; không dùng lời lẽ chê bai hay bác bỏ ý kiến của bạn một cách thô lỗ.
+ Có ý thức bảo vệ tài sản chung của lớp học như bàn ghế, bảng đen, thiết bị dạy học; không viết vẽ bậy lên mặt bàn hay tường lớp.
- Biểu hiện của ứng xử đẹp trong môi trường sư phạm chung:
+ Giữ gìn vệ sinh chung, không vứt rác bừa bãi ra sân trường hay hành lang; tích cực tham gia các hoạt động lao động tập thể để xây dựng trường học xanh - sạch - đẹp.
+ Sử dụng trang phục chỉnh tề, sạch sẽ và đúng quy định đồng phục của nhà trường; không mặc những trang phục quá cầu kỳ hay phản cảm khi đến trường.
+ Khi tham gia các buổi lễ chào cờ hay sinh hoạt dưới cờ, biết giữ thái độ nghiêm túc, trang nghiêm để thể hiện lòng yêu nước và ý thức tổ chức kỷ luật.
+ Khi di chuyển tại hành lang hoặc cầu thang, biết đi nhẹ nói khẽ, nhường đường cho người lớn tuổi hoặc các em nhỏ lớp dưới để đảm bảo an toàn và trật tự.
+ Sử dụng mạng xã hội một cách thông minh: chỉ đăng tải và chia sẻ những thông tin tích cực, những hình ảnh đẹp về thầy cô, bạn bè; không tham gia vào các hội nhóm nói xấu hay công kích người khác trên không gian mạng.
Câu 3
Trả lời câu hỏi 3 trang 25 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Đánh giá.
– Người có nhiều ý kiến đóng góp cho cuộc thảo luận.
– Người có lí lẽ và dẫn chứng xác đáng nhất khi nêu ý kiến.
– Người có phong cách trình bày thu hút người nghe.
Phương pháp giải:
Em tiến hành đánh giá dựa vào gợi ý.
Lời giải chi tiết:
Em tiến hành đánh giá dựa vào gợi ý.
Vận dụng
Trả lời câu hỏi vận dụng trang 25 SGK Tiếng Việt 5 Kết nối tri thức
Chia sẻ với người thân về những ứng xử đẹp trong trường học mà em và các bạn đã thảo luận.
Phương pháp giải:
Em tiến hành chia sẻ với người thân về những ứng xử đẹp trong trường học mà em và các bạn đã thảo luận.
Lời giải chi tiết:
Cách 1
Những ứng xử đẹp trong trường học:
|
Lời nói |
Khi gặp gỡ, tạm biệt: Chào cậu, chúc cậu một buổi sáng tốt lành; Hẹn gặp lại cậu vào ngày mai nhé. |
|
Khi giúp đỡ người khác: Tớ có thể giúp gì cho cậu được không? |
|
|
Khi được người khác giúp đỡ: Ôi tớ cảm ơn cậu, cậu thật tốt bụng quá! |
|
|
Khi mắc lỗi: Tớ xin lỗi cậu, có thể cho tớ sửa sai được không? |
|
|
Khi mượn đồ của bạn: Cậu có thể cho tớ mượn quyển sách này được không? |
|
|
….. |
|
|
Cử chỉ, việc làm, thái độ |
Cử chỉ: nhanh nhẹn, nhiệt tình, thân thiện, gần gũi… |
|
Việc làm: xách, mang, vác, cho mượn, giúp đỡ, tình nguyện…. |
|
|
Thái độ: vui vẻ, thoải mái, tươi cười, niềm nở, hân hoan…. |
- Những cư xử đẹp trong trường học:
|
Phân loại |
Biểu hiện |
|
Lời nói |
- Khi khích lệ bạn bè: "Cố lên nhé, tớ tin chắc là cậu sẽ làm được mà!" - Khi thảo luận nhóm: "Ý kiến của cậu rất hay, chúng mình cùng thử triển khai xem sao nhé." - Khi thấy bạn có chuyện buồn: "Cậu đừng buồn nữa nhé, có tớ luôn ở bên cạnh sẵn sàng lắng nghe đây." - Khi nhận xét về thành công của bạn: "Chúc mừng cậu nhé, kết quả này thật xứng đáng với nỗ lực của cậu." - Khi hỏi mượn đồ của bạn: "Tớ có thể mượn chiếc bút chì này của cậu một lát được không? Tớ sẽ gửi lại cậu ngay sau khi dùng xong." |
|
Cử chỉ, việc làm, thái độ |
- Cử chỉ: Ân cần, lịch sự, lễ phép, đúng mực, cử xử văn minh... - Việc làm: Nhường đường cho em nhỏ, giảng lại bài khó cho bạn, nhặt rác bỏ vào đúng nơi quy định, tắt điện và quạt khi ra khỏi lớp... - Thái độ: Chân thành, thấu hiểu, biết lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt của người khác... |
- Những cư xử đẹp trong trường học:
|
Phân loại |
Biểu hiện |
|
Lời nói |
- Khi gặp thầy cô giáo: "Em chào thầy (cô) ạ! Em chúc thầy (cô) một ngày làm việc thật vui vẻ." - Khi xin phép thầy cô: "Thưa cô, em xin phép được trình bày ý kiến cá nhân của mình về vấn đề này ạ." - Khi mời bạn cùng tham gia hoạt động: "Chúng mình cùng chơi đá cầu nhé, nhóm mình tham gia chung cho vui!" - Khi từ chối một cách lịch sự: "Tiếc quá, lúc này tớ đang bận trực nhật lớp, hẹn cậu vào giờ ra chơi lần sau nhé." - Khi nhắc nhở bạn giữ vệ sinh: "Cậu ơi, chúng mình cùng bỏ vỏ bánh vào thùng rác để trường mình sạch đẹp hơn nhé." |
|
Cử chỉ, việc làm, thái độ |
- Cử chỉ: Khoanh tay chào hỏi lễ phép, đi nhẹ nói khẽ nơi công cộng, ngăn nắp, chỉn chu trong trang phục... - Việc làm: Tưới cây xanh, lau bảng giúp thầy cô, xếp gọn sách vở trong thư viện sau khi đọc, giúp đỡ bạn khi bạn bị ngã... - Thái độ: Tự giác trong học tập, nghiêm túc khi chào cờ, bao dung với lỗi lầm của bạn, khiêm tốn khi đạt điểm cao... |