Bài 3. Yêu lao động

Khởi động

Trả lời câu hỏi Khởi động trang 19 SGK Đạo đức 4 – Kết nối tri thức

- Kể những việc em đã làm được khi ở nhà, ở trường

- Khi làm những việc đó, em cảm thấy như thế nào?

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và dựa vào trải nghiệm bản thân để trả lời

Lời giải chi tiết:

- Những việc em đã làm được khi ở nhà, ở trường

• Giúp mẹ quét nhà, nhặt rau
• Dọn cơm
• Lau bảng
• Quét dọn lớp học

Khám phá 1

Trả lời câu hỏi Khám phá 1 trang 19 SGK Đạo đức 4 – Kết nối tri thức

Tìm hiểu một số biểu hiện của yêu lao động

Quan sát tranh và trả lời câu hỏi:

- Em hãy nêu biểu hiện của yêu lao động qua các bức tranh trên

- Hãy nêu thêm các biểu hiện khác của yêu lao động mà em biết

Phương pháp giải:

Em quan sát kĩ các bức tranh và trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

1. Chủ động lau bảng trước mỗi giờ học

2. Chăm sóc vườn rau

3. Giúp bố mẹ lau dọn nhà cửa

4. Chủ động tham gia dọn vệ sinh làng xóm

Một số biểu hiện khác của yêu lao động:

- Gấp gọn chăn màn khi ngủ dậy

- Dọn dẹp đồ chơi và sắp xếp gọn gàng sau khi chơi

- Rửa bát

- Dọn vệ sinh lớp học

Khám phá 2

Trả lời câu hỏi Khám phá 2 trang 20 SGK Đạo đức 4 – Kết nối tri thức

Khám phá vì sao phải cảm thông, giúp đỡ người gặp khó khăn

Đọc truyện và trả lời câu hỏi:

Những giọt mồ hôi trên trán mẹ

Cô bé bận lắm, ngoài học trên lớp, cô bé còn ôn bài và sinh hoạt ở các câu lạc bộ. Để cô bé có nhiều thời gian, mẹ thường phải thức dậy từ sáng sớm để chạy đua với mặt trời và thức rất khuya để làm việc nhà. Ấy thế mà chưa bao giờ mẹ than vãn mệt mỏi với cô bé cả. Nhìn khuôn mặt mẹ lúc nào cũng chỉ thấy cố gắng và cố gắng.

Cô bé thương mẹ lắm! Cô bé thường xuyên giúp mẹ làm việc nhà. Quần áo mẹ phơi khô mà chưa kịp gấp, cô bé không ngần ngại gấp gọn gàng, rồi còn cất vào tủ của mỗi người nữa. Thấy những ngăn kệ phủ bụi mẹ chưa kịp lau, cô bé đã làm giúp mẹ mỗi chiều. Nhìn cô bé chăm chỉ, mẹ rất vui.

Một hôm, cô bé có một người bạn đến chơi. Ngoài tiếp bạn rất chu đáo, cô bé vẫn không quên tranh thủ làm việc nhà. Thấy vậy, người bạn rất ngạc nhiên và hỏi:

- Sao cậu phải làm nhiều như thế? Ở nhà tớ, mẹ tớ là người làm hết những việc này đấy.

Ngước mắt nhìn người bạn mới, cô bé mỉm cười trả lời:

- Vì nhìn những giọt mồ hôi trên trán mẹ nên tớ làm đấy!

(Theo Ba Lê, Thói quen nhỏ, hạnh phúc to, NXB Dân Trí, 2020)

- Cô bé đã thể hiện tình yêu lao động như thế nào? Những việc làm của cô bé đã đem lại điều gì?

- Theo em, vì sao phải yêu lao động?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ câu chuyện và trả lời các câu hỏi

Lời giải chi tiết:

- Cô bé đã thể hiện tình yêu lao động bằng các việc làm để giúp đỡ mẹ như:

• Gấp quần áo, cất vào tủ
• Lau ngăn kệ

Những việc làm của cô bé khiến mẹ rất vui và cảm động. Nhờ những việc ấy mà mẹ cũng đỡ bận rộn hơn.

- Theo em, cần phải yêu lao động vì

• Lao động giúp bản thân cảm thấy mình được đóng góp cho gia đình, xã hội
• Giúp bố mẹ đỡ vất vả
• Giúp mình cảm thấy trân trọng, yêu quý những người lao động hơn

Luyện tập 1

Nhận xét các ý kiến dưới đây:

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các ý kiến và đưa ra nhận xét của mình

Lời giải chi tiết:

a. Đây là ý kiến đúng vì những người lười lao động sẽ không giúp ích được cho gia đình và xã hội

b. Ý kiến này sai vì tất cả mọi người đều cần phải lao động

c. Ý kiến này đúng vì khi lao động con người sẽ có được cảm giác thoải mái, vui vẻ

d. Ý kiến này đúng vì việc này giúp chúng ta có thêm động lực để lao động

e. Ý kiến này đúng vì kể cả trẻ em cũng cần thực hiện các công việc phù hợp với khả năng để đóng góp cho gia đình, xã hội

Luyện tập 2

Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 22 SGK Đạo đức 4 – Kết nối tri thức

Em đồng tình hay không đồng tình với việc làm của bạn nào dưới đây? Vì sao?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các việc làm và đưa ra quan điểm của mình

Lời giải chi tiết:

a. Đồng ý. Vì đây là những việc làm giúp bố mẹ đỡ bận rộn hơn

b. Không đồng ý. Vì hành động của Kiên thể hiện thái độ không yêu lao động

c. Đồng ý. Vì hành động của Mai thể hiện tình yêu lao động

d. Không đồng ý. Vì việc làm của Tuấn không phải là yêu lao động

e. Đồng ý. Vì hành động của Nam thể hiện việc yêu lao động

g. Không đồng ý. Vì đây là hành động nói dối để trốn việc

Luyện tâp 3

Trả lời câu hỏi Luyện tập 3 trang 22 SGK Đạo đức 4 – Kết nối tri thức

Em sẽ khuyên bạn điều gì?

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các tình huống và đưa ra lời khuyên phù hợp

Lời giải chi tiết:

a. Em sẽ khuyên Huy nên tham gia các hoạt động để rèn luyện thêm các kĩ năng khác ngoài kiến thức trên lớp. Ngoài việc có thể phát triển thêm các kĩ năng, việc tham gia hoạt động sẽ giúp Huy làm quen được nhiều bạn hơn, có thể cùng nhau trao đổi, học tập.

b. Em sẽ nói với Khuê rằng việc nào cũng đáng khen. Việc Hùng tích cực giữ gìn vệ sinh trường lớp cũng là một việc tốt và đáng để tuyên dương.

c. Em sẽ khuyên Quỳnh nên giúp đỡ bố mẹ việc nhà lúc rảnh rỗi vì việc đó sẽ giúp bố mẹ đỡ vất vả, bận rộn hơn.

d. Em sẽ khuyên Hường nếu không thể mang cờ, hoa vì lí do hợp lí thì nên nhận một công việc khác phù hợp hơn. Còn nếu như có thể thì bạn nên nhận công việc được phân công vì cùng tham gia hoạt động sẽ giúp tình đoàn kết của mọi thành viên trở nên khăng khít hơn.

Luyện tập 4

Xử lí tình huống

Phương pháp giải:

Em đọc kĩ các tình huống và đưa ra cách xử lí phù hợp

Lời giải chi tiết:

a. Nếu là thành viên trong tổ của Lan, em sẽ chọn Kiên vì mục đích của lần bình bầu này là chọn ra một bạn tiêu biểu cả về học tập và tham gia các hoạt động. Hoa thì chỉ học giỏi nhưng lại không chăm chỉ tham gia hoạt động nên không xứng đáng bằng Kiên

b. Em sẽ bảo bạn hàng xóm chờ mình hoàn thành xong việc lau dọn nhà rồi chơi. Nếu công việc còn nhiều, em sẽ hẹn bạn hôm khác vì nay vẫn đang dở việc

c. Em sẽ cất dọn đồ chơi và ra vườn giúp đỡ ông nội.

Vận dụng 1

Trả lời câu hỏi Vận dụng 1 trang 24 SGK Đạo đức 4 – Kết nối tri thức

Hãy sưu tầm và kể cho các bạn nghe về một tấm gương yêu lao động mà em biết. Em học tập được điều gì từ tấm gương đó?

Phương pháp giải:

Em tìm hiểu từ các nguồn như internet, sách báo, hỏi người thân,…

Lời giải chi tiết:

-  Tấm gương yêu lao động: Bác Hồ

- Dù Bác là một vị lãnh tụ vĩ đại nhưng hàng ngày Bác vẫn chăm chỉ làm các công việc như chăm sóc vườn cây, dọn dẹp nhà cửa,…

- Điều em học tập được từ Bác Hồ: Dù cho mình ở vị trí, cương vị nào thì cũng cần phải lao động

Vận dụng 2

Trả lời câu hỏi Vận dụng 2 trang 24 SGK Đạo đức 4 – Kết nối tri thức

Chia sẻ cảm xúc của em sau khi đã làm xong một công việc (ở trường, ở nhà, ở nơi công cộng,…)

Phương pháp giải:

Em suy nghĩ và trả lời câu hỏi

Lời giải chi tiết:

Sau khi tham gia dọn vệ sinh cùng mọi người ở khu phố, em cảm thấy rất vui và thoải mái. Em được các bác, các cô khen là biết yêu lao động, giúp đỡ mọi người. Nhìn thấy khu phố sạch đẹp em cảm thấy càng thêm yêu nơi mình ở.

Vận dụng 3

Em hãy tự giác thực hiện các công việc ở nhà, ở trường phù hợp với khả năng của bản thân và đánh dấu vào bảng theo gợi ý dưới đây:

Lời giải chi tiết:

Em tự lập bảng thời gian biểu và đánh dấu