Bài 17. Thu thập và phân loại dữ liệu trang 88

HĐ 1

Em hãy giúp đài truyền hình thu thập dữ liệu bằng cách phỏng vấn các bạn trong tổ, sử dụng ba câu hỏi sau:

(1) Trung bình mỗi ngày bạn dành bao nhiêu giờ để xem ti vi?

(2) Các chương trình ti vi bạn xem là gì?

(3) Bạn có cho rằng các chương trình ti vi hiện nay rất hấp dẫn không? Chọn một trong các ý kiến sau:

Rất đồng ý, Đồng ý, không đồng ý, Rất không đồng ý.

Phương pháp giải:

Em hãy phỏng vấn các bạn trong tổ mình.

Lời giải chi tiết:

Em hãy phỏng vẫn các bạn trong tổ mình. Ví dụ:

+) Bạn A: Trung bình mỗi ngày dành 1h xem ti vi, chương trình hay xem là: Phim hoạt hình, thời sự,…Đồng ý với ý kiến chương trình ti vi hiện nay rất hấp dẫn.

+ Bạn B: Trung bình mỗi ngày dành 2h xem ti vi, chương trình hay xem là: Phim hoạt hình, Đường lên đỉnh olympia…Rất đồng ý với ý kiến chương trình ti vi hiện nay rất hấp dẫn.

+ Bạn C: Trung bình mỗi ngày dành 1,5h xem ti vi, chương trình hay xem là: Quà tặng cuộc sống, Đường lên đỉnh olympia, Doremon…Không đồng ý với ý kiến chương trình ti vi hiện nay rất hấp dẫn.

HĐ 2

Lập bảng thống kê cho ba dãy dữ liệu thu được.

Phương pháp giải:

Lập bảng thống kê cho ba dãy dữ liệu thu được ở HĐ1.

Lời giải chi tiết:

HĐ 3

Trong ba dãy dữ liệu thu được, dãy nào là dãy số liệu? Dãy nào không là dãy số liệu? Dãy nào có thể sắp xếp được theo thứ tự tăng, giảm?

Phương pháp giải:

Quan sát 3 dãy dữ liệu vừa thu được để kết luận.

Lời giải chi tiết:

-          Trong ba dãy trên:

Dãy (1) là dãy số liệu

Dãy (2),(3) không phải là dãy số liệu.

-          Dãy (1) và (3) có thể sắp xếp được theo thứ tự tăng, giảm dần.

Câu hỏi

Em hãy lấy một ví dụ về dữ liệu không là số, có thể sắp xếp theo thứ tự.

Phương pháp giải:

Em hãy lấy một ví dụ về dữ liệu không là số, có thể sắp xếp theo thứ tự.

Lời giải chi tiết:

Ví dụ về dữ liệu không là số, có thể sắp xếp theo thứ tự:

Dữ liệu về đánh giá học lực của học sinh: Xuất sắc, giỏi, khá, trung bình, yếu.

Luyện tập 1

a) Em hãy đưa ra một số câu hỏi phỏng vấn để:

(1) Khảo sát ý kiến của các bạn trong lớp về vật nuôi yêu thích;

(2) Khảo sát thời gian (giờ) mà các bạn trong lớp dành cho hoạt động thể thao trong ngày.

b) Với mỗi dãy dữ liệu thu được, em hãy cho biết dữ liệu đó thuộc loại nào.

Phương pháp giải:

Có 3 loại dãy dữ liệu:

+ Dãy dữ liệu là dãy số liệu

+ Dãy dữ liệu không là dãy số liệu, có thể sắp thứ tự

+ Dãy dữ liệu không là dãy số liệu, không thể sắp thứ tự.

Lời giải chi tiết:

Ví dụ:

(1)   Ý kiến của các bạn trong lớp về vật nuôi yêu thích:

Mèo, chó, gà, lợn.

(2)   Thời gian (giờ) mà các bạn trong lớp dành cho hoạt động thể thao trong ngày:

1; 1,25; 1,5; 2.

b) Dãy (1) không phải là dãy số liệu, không thể sắp thứ tự.

   Dãy (2) là dãy số liệu.

Tranh luận

Một số tuyến xe buýt ở Hà Nội mà bạn An đã đi là: 01; 02; 12; 15.

Em ủng hộ Vuông hay Tròn?

Phương pháp giải:

Trong những trường hợp dùng số để đặt tên, địa chỉ,... thì đó không phải là số liệu.

Lời giải chi tiết:

Vì các số 01; 02; 12; 15 dùng để đặt tên cho các tuyến xe buýt (ví dụ tuyến số 01 là tuyến đi từ Gia Lâm đến Yên Nghĩa) nên không phải là số liệu.

Vậy đây không phải là dãy số liệu.

Em ủng hộ bạn Vuông.

HĐ 4

Vuông và Tròn muốn tìm hiểu về mức độ thường xuyên lên thư viện trường của các bạn học sinh trong trường nên đã lập phiếu như Hình 5.1 để tiến hành khảo sát. Em hãy thảo luận nhóm và cho biết dữ liệu thu được trong mỗi cách làm của Vuông và Tròn có đại diện cho toàn bộ học sinh trong trường không?

Phương pháp giải:

Cách làm đại diện cho toàn bộ HS trong trường là khảo sát ngẫu nhiên.

Lời giải chi tiết:

Cách làm của Tròn không đại diện cho toàn bộ HS trong trường.

Cách làm của Vuông có đại diện cho toàn bộ HS trong trường.

Luyện tập 2

Em hãy cho biết cách khảo sát sau có đảm bảo được tính đại diện không.

Để đánh giá mức độ phù hợp của đề thi thử môn Toán, nhà trường đã cho các bạn trong câu lạc bộ Toán học làm bài và xem xét kết quả.

Phương pháp giải:

Cách khảo sát đảm bảo được tính đại diện phải khảo sát được toàn bộ đối tượng cần quan tâm.

Lời giải chi tiết:

Cách khảo sát trên, các HS không nằm trong câu lạc bộ Toán học chưa được khảo sát nên dữ liệu thu thập chưa đảm bảo tính đại diện của dữ liệu.

Tranh luận

Làm cách nào để thực hiện khảo sát thời gian sử dụng mạng Internet vào hai ngày cuối tuần của mỗi bạn học sinh trong trường?

Theo em, cách làm của bạn nào hợp lí hơn?

Phương pháp giải:

Cách làm hợp lí là lấy ý kiến trực tiếp của đối tượng đang quan tâm.

Lời giải chi tiết:

Cách làm của bạn Tròn hợp lí hơn, vì dữ liệu thu được đảm bào tính đại diện cho toàn bộ đối tượng được quan tâm.