
Bài 14. Cung và dây của một đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức
Flashcard 60s: Kiến thức cốt lõi
Lật thẻ nhớ nhanhChỉ 1 phút nắm trọn định nghĩa, dạng bài và bí quyết làm bài trước khi đọc giải
Ghi nhớ & Mẹo giải nhanh: Bài 14. Cung và dây của một đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức
Lý thuyết Cung và dây của một đường tròn Toán 9 Kết nối tri thức
1. Dây và đường kính của đường tròn
Khái niệm dây
Đoạn thẳng nối hai điểm tùy ý của một đường tròn gọi là một dây (hay dây cung) của đường tròn.
Khái niệm đường kính của đường tròn
Mỗi dây đi qua tâm là một đường kính của đường tròn.
Đường kính của đường tròn bán kính R là 2R.
Ví dụ:

Trong hình trên, CD là một dây, AB là một đường kính của (O).
Quan hệ giữa dây và đường kính
|
Trong một đường tròn, đường kính là dây cung lớn nhất. |
2. Góc ở tâm, cung và số đo của một cung
Khái niệm góc ở tâm và cung tròn
|
Góc ở tâm là góc có đỉnh trùng với tâm của đường tròn. |

- Nếu thì cung nằm bên trong góc được gọi là cung nhỏ, cung nằm bên ngoài góc được gọi là cung lớn.
- Nếu thì mỗi cung là một nửa đường tròn.
- Cung nằm bên trong gọi là cung bị chắn. Góc bẹt chắn nửa đường tròn.
Ví dụ:

Trong hình trên, là cung nhỏ, ta có thể kí hiệu gọn là .
là cung lớn.
Ta nói góc AOB chắn cung AB hay cung AB bị chắn bởi góc AOB.
Cách xác định số đo một cung
Số đo của một cung được xác định như sau:
- Số đo của nửa đường tròn bằng .
- Số đo của cung nhỏ bằng số đo của góc ở tâm chắn cung đó.
- Số đo cung lớn bằng hiệu giữa và số đo của cung nhỏ có chung hai mút.
Ví dụ: Số đo của cung AB được kí hiệu là sđ.

sđ; sđ.
Chú ý:
- Cung có số đo còn được gọi là cung . Cả đường tròn được coi là cung . Đôi khi ta cũng coi một điểm là cung .
- Hai cung trên một đường tròn gọi là bằng nhau nếu chúng có cùng số đo.


Giải mục 1 trang 87, 88 SGK Toán 9 tập 1 - Kết nối tri thức
HĐ
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi Hoạt động trang 87 SGK Toán 9 Kết nối tri thức
Xét dây AB tùy ý không đi qua tâm của đường tròn (O; R) (H.5.7). Dựa vào quan hệ giữa các cạnh của tam giác AOB, chứng minh AB < 2R.

Phương pháp giải:
Áp dụng bất đẳng thức tam giác đối với tam giác AOB.
Lời giải chi tiết:
Xét tam giác AOB có: AB < OA + OB (bất đẳng thức tam giác)
mà OA = OB = R nên AB < 2R.
LT1
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi Luyện tập 1 trang 88 SGK Toán 9 Kết nối tri thức
Cho đường tròn đường kính BC. Chứng minh rằng với điểm A bất kì (khác B và C) trên đường tròn, ta đều có: BC < AB + AC < 2BC
Phương pháp giải:
- Áp dụng bất đẳng thức trong tam giác ta có: BC < AB + AC.
- Theo quan hệ giữa dây và đường kính ta có: AB < BC, AC < BC
Do đó: AB + AC < 2BC.
Lời giải chi tiết:

Xét tam giác ABC có: BC < AB + AC (bất đẳng thức tam giác) (1)
Xét đường tròn đường kính BC có dây cung AB, AC ta có: AB < BC, AC < BC
Suy ra: AB + AC < 2BC (2)
Từ (1) và (2) suy ra: BC < AB + AC < 2BC.
Giải mục 2 trang 89, 90 SGK Toán 9 tập 1 - Kết nối tri thức
CH
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi Câu hỏi trang 89 SGK Toán 9 Kết nối tri thức
Tại sao số đo cung lớn của một đường tròn luôn lớn hơn
Phương pháp giải:
Dựa vào tổng số đo của cung nhỏ và cung lớn trên cùng một đường tròn bằng 360 độ.
Lời giải chi tiết:

Xét đường tròn tâm O có cung AB nhỏ và cung AB lớn nên ta có
Sđ nhỏ + sđ lớn
Và sđ lớn > sđ nhỏ
Nên sđ lớn + sđ lớn > sđ nhỏ + sđ lớn
2 . sđ lớn >
sđ lớn >
Nên số đo cung lớn luôn lớn hơn 180 độ.
LT2
Video hướng dẫn giải
Trả lời câu hỏi Luyện tập 2 trang 90 SGK Toán 9 Kết nối tri thức
Cho điểm C nằm trên đường tròn (O). Đường trung trực của đoạn OC cắt (O) tại A. Tính số đo của các cung và .
Phương pháp giải:
- Tính số đo các góc OCA và OCB, từ đó suy ra số đo cung , và .
- là cung lớn có chung hai mút A, C với cung nhỏ nên sđ sđ
Lời giải chi tiết:

AB là đường trung trực của AB của OC nên AC = OA (tính chất đường trung trực)
mà OA = OC = R nên AC = OA = OC
hay là tam giác đều.
Do đó: (tính chất của tam giác đều) sđ
Tương tự ta có: sđ
Suy ra:
sđ sđ + sđ
là cung lớn có chung hai mút A, C với cung nhỏ
nên sđ sđ
Giải bài tập 5.5 trang 90 SGK Toán 9 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Cho nửa đường tròn đường kính AB và một điểm M tùy ý thuộc nửa đường tròn đó. Chứng minh rằng khoảng cách từ M đến AB không lớn hơn
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Gọi H là hình chiếu của M trên AB.
Khi đó khoảng cách từ M đến AB bằng độ dài đoạn MH.
Xét tam giác MHO vuông tại H có: \(MH \le MO = \frac{{AB
Lời giải chi tiết

Gọi H là hình chiếu của M trên AB.
Khi đó khoảng cách từ M đến AB bằng độ dài đoạn MH.
Xét tam giác MHO vuông tại H có:
Lại có: (do AB là đường kính, OM là bán kính của đường tròn (O)).
Vậy
Giải bài tập 5.6 trang 90 SGK Toán 9 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Cho đường tròn (O; 5 cm) và AB là một dây bất kì của đường tròn đó. Biết AB = 6 cm.
a) Tính khoảng cách từ O đến đường thẳng AB.
b) Tính nếu góc ở tâm chắn cung AB bằng
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
a) Gọi H là trung điểm của AB, chứng minh hay khoảng cách từ O đến đường thẳng AB bằng độ dài đoạn OH. Sau đó áp dụng định lý Pythagore để tính OH.
b) suy ra . Xét tam giác OAH để tính
Lời giải chi tiết

a) Kẻ .
Ta có cân tại O (OA = OB), OH là đường cao nên OH cũng là đường trung tuyến của
Suy ra H là trung điểm của AB nên
Xét vuông tại H, áp dụng định lý Pythagore, ta có:
Vậy khoảng cách từ O đến AB là 4cm.
b) Ta có: .
OH là đường cao của tam giác AOB cân tại O nên OH cũng là đường phân giác của
Suy ra
Tam giác AOH vuông tại H nên ta có:
Giải bài tập 5.7 trang 90 SGK Toán 9 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Tâm O của một đường tròn cách dây AB của nó một khoảng 3 cm. Tính bán kính của đường tròn (O), biết rằng dây cung nhỏ AB có số đo bằng (làm tròn kết quả đến hàng phần mười).
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
Theo bài 5.6, . Xét tam giác OAH vuông tại H từ đó tính được độ dài bán kính OA.
Lời giải chi tiết

Theo bài ra ta có sđ.
Kẻ OH là đường cao của tam giác OAB, H AB.
Tam giác OAB cân tại O nên OH đồng thời là đường phân giác, khi đó:
mà sđ
nên
Xét tam giác OAH vuông tại H có:
(cm)
Giải bài tập 5.8 trang 90 SGK Toán 9 tập 1 - Kết nối tri thức
Đề bài
Trên mặt một chiếc đồng hồ có các vạch chia như Hình 5.12. Hỏi cứ sau mỗi khoảng thời gian 36 phút:

a) Đầu kim phút vạch trên một cung có số đo bằng bao nhiêu độ?
b) Đầu kim giờ vạch trên một cung có số đo bằng bao nhiêu độ?
Video hướng dẫn giải
Phương pháp giải - Xem chi tiết
a) Cứ 60 phút kim phút chạy hết 1 vòng đồng hồ, tức là vạch trên 1 cung có số đo bằng .
Tính số đo cung sau mỗi phút kim phút vạch.
Tính số đo cung kim phút vạch sau 36 phút.
Sau 1 giờ, tính số đo cung kim giờ vạch.
Tính số đo cung mỗi phút kim giờ vạch.
Tính số đo cung kim giờ vạch sau 36 phút.
Lời giải chi tiết
a) Cứ 60 phút kim phút chạy hết 1 vòng đồng hồ, tức là vạch trên 1 cung có số đo bằng .
Mỗi phút kim phút vạch trên một cung có số đo là:
Như vậy sau 36 phút, kim phút vạch trên 1 cung có số đo bằng:
b) Sau 1 giờ, kim giờ vạch trên 1 cung có số đo bằng:
Mỗi phút kim giờ vạch trên một cung có số đo là:
Như vậy sau 36 phút, kim giờ vạch trên 1 cung có số đo bằng:
Công cụ tra cứu bỏ túi cho Toán Lớp 9
Tra cứu nhanh công thức, bảng biểu và phương pháp giải miễn phí 24/7
Tổng hợp công thức trọng tâm từ lớp 6 đến 12 chuẩn SGK mới GDPT 2018.
Giải phương trình bậc 2, hệ 2 ẩn với các bước biến đổi chi tiết.
Tính chu vi, diện tích tam giác, hình tròn, nón, trụ, cầu và Oxyz.
Luyện bảng nhân 2-9, mẹo tính nhẩm nhanh & đổi đơn vị đo lường.
Đánh giá độ hữu ích của lời giải
Ý kiến của em giúp Tri Thức Hub nâng cao chất lượng bài giảng
Lời giải bài Bài 14. Cung và dây của một đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức có giúp em hiểu rõ phương pháp và tự làm được bài tập không?
Em đã nắm chắc bài học chưa?
Trắc nghiệm củng cố: Bài 14. Cung và dây của một đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức
Thử sức ngay với 5 câu trắc nghiệm nhanh dưới đây để củng cố kiến thức và nhận kết quả cùng lời giải thích chi tiết ngay tại chỗ!
Bài học cùng chuyên đề: Chương 5. Đường tròn
Bài 13. Mở đầu về đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức
Bài 15. Độ dài của cung tròn. Diện tích hình quạt tròn và hình vành khuyên - Toán 9 Kết nối tri thức
Luyện tập chung trang 96 - Toán 9 Kết nối tri thức
Bài 16. Vị trí tương đối của đường thẳng và đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức
Bài 17. Vị trí tương đối của hai đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức
Luyện tập chung trang 108 - Toán 9 Kết nối tri thức
Đề ôn luyện trắc nghiệm liên quan
Trắc nghiệm củng cố: Bài 14. Cung và dây của một đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức
Bộ câu hỏi gồm 15 câu bám sát bài học có giải thích chi tiết.
Kho đề thi & Kiểm tra định kỳ Lớp 9
Tổng hợp đề thi giữa kỳ, học kỳ và đề ôn luyện trắc nghiệm trực tuyến miễn phí.
Luyện đề thi Giữa kì & Học kì Toán Lớp 9 Lớp LOP9
Sau khi học xong "Bài 14. Cung và dây của một đường tròn - Toán 9 Kết nối tri thức", bạn có thể thử sức ngay với kho đề kiểm tra 15 phút, 1 tiết và đề thi học kì chuẩn phân phối chương trình Kết Nối Tri Thức. Hỗ trợ tải trọn bộ PDF đề bài kèm Lời giải chi tiết trên App Tri Thức Hub!
Học tập & ôn luyện trên ứng dụng Tri Thức Hub
Tải ứng dụng Tri Thức Hub trên điện thoại hoặc máy tính bảng (hỗ trợ Android & iOS) để làm bài kiểm tra, luyện tập và lưu tiến độ học tập!
